50 DE INLANDSCHE BLADWESPEN. 
jaar in de vrije natuur, hetgeen geheel gesteld moet worden op 
rekening der eigenlijk te vroeg uitgekomen poppen. 
Wat schadelijkheid betreft, zoo is deze onbeduidend ; de soort is 
slechts hoogst zelden in aanzienlijk aantal aangetroffen en voor zoover 
ik weet nog niet in ons land. Behalve Pinus strobus eet zij ook grove 
den, Pinus sylvestris. Door haar vroeg verschijnen tast deze soort 
alleen de naalden van vorige jaren aan. 
De tijd van het uitkomen der imagines schijnt meer oostelijk 
wel vroeger te zijn dan bij ons; ik zag alleen in Mei gevangen 
voorwerpen en vind er vermeld van Mei en einde April. Ratzeburg 
spreekt echter niet alleen van April, maar zelfs van Maart; mis- 
schien is dit toe te schrijven aan zeer warme voorjaren; het is 
mij namelijk wel meer gebleken, dat eene verhooging van tempe- 
ratuur zoowel de verpopping als het uitkomen bevordert !) Hartig 
noemt de eerste helft van Mei «die Hauptschwärmzeit». 
De beschrijving der volkomen insecten is als volgt: 
Wijfje (verg. Fig. 11). Lang gemiddeld 12 mM., vlucht 23 
mM. Grootste maten van inlandsche exemplaren 13 en 27, kleinste 
11 en 18 mM, De vergelijking van versche met oudere exem- 
plaren doet zien, dat bij de laatsten het rood van den kop fletser 
en het grauw der vleugels bepaald bruin wordt, een gewoon ver- 
schijnsel bij vele bladwespen. 
Grondkleur donker staalblauw, kop bruin-oranje, zoogenaamd 
«steenrood ». Oogen in leven zwart, de drie ocellen in eene zwart- 
blauwe vlek. Sprieten geheel zwart, uit 29—33 ?) leden samen- 
1) Een aardig voorbeeld nam ik waar bij Zrichiosoma betuleti Kl. Ik verza- 
melde in Maart cocons, die toen alle larven bevatten. In huis veranderden deze 
binnen korten tijd in poppen, wat gelijktijdig in de natuur niet het geval was, 
hetgeen later verzamelde cocons leerden. Toen de imagines naar mijne meening 
rijp waren (een enkel was reeds uitgekomen) werd het uitkomen sterk bevorderd 
door de cocons door de zon te doen beschijnen. Weldra hoorde men dan het 
kuarsend geluid, door het afknippen van het dekseltje veroorzaakt. Plaatste ik 
de cocons weder in de koelte, dan hield het geluid op en duurde het dikwijls 
dagen lang eer dat er een uitkwam. 
2) Dit is bij mijne exemplaren het geval; Cameron vermeldt 25— 32, André 
30; deze laatste opgave is bepaald te absoluut, 
