208 (a. w. m. van hasselt\ 



Brut, Schlüpfwespen (i) und Raupen-tödter le^en Eier in Spin- 

 nen und ihre Cocons, Tausendfüsse , Skorpionen, Kröte (•^), 

 Eidechsen , viele Vögel und Affen fressen die Spinnen begierig und 

 vertilgen ungeheure Mengen derselben». 



Deze beschrijving door G. van het feit, dat, even als andere 

 dieren, ook de spinnen vele vijanden bezitten, neemt m. i. niets 

 weg van de juistheid onzer opvatting; toch vult zij haar voor het 

 ((aequilibrium-problema» in zoo verre aan, dat de werkkring der 

 spinnen, — als «agenten» van de gezondheids-poUtie — , op zijne 

 beurt, door hare vijanden zoodanig wordt gewijzigd, dat haar con- 

 signe niet, — gelijk in de Maatschappij meermalen pleegt te ge- 

 schieden, — te buiten worde gegaan. 



Onmiddelijk verband houdende met het voordeel voor den 

 mensch, in het algemeen, gelegen in de oorlogs-voering der spin- 

 nen tegen de insectenwereld, valt verder op te merken wat daar- 

 door aan landbouwers, veehoeders, stalhouders, hove- 

 niers, wijn gaardeniers enz. in het bijzonder ten goede komt. 

 In boom- en wijngaarden en tuinen worden de peren, perzikken, 

 druiven en andere fijne vruchten eenigermate tegen de wespen als 

 anderszins, door hare webben, beveiligd. Groote diensten, zegt men, 

 bewijzen zij insgelijks in koe- en paa r de n-stalle n, door haar 

 jacht op vliegen en muggen, die het vee in zijne rusl storen. 

 Zoo trof ik bij eene excursie in Nootdoi'p, nabij Delft, een stalletje 

 aan, waarin kalveren, om te worden vetgemest. Het wemelde daar- 

 binnen, in hoeken en gaten, en aan den zolder, van Tegenarlae 

 met hare groote webben. Bij navraag vernam ik, dat deze aldaar 



(1) In het voorbijgaan weusch ik over dit aandeel der lch„eumoniden aan 

 de evenwichls-kwestie de lezing zeer aan te bevelen van het nieuwe, hoogst 

 interessante en fraaije Plaatwerk over ^the soliiarij wasps^' van den Hr. George 

 Peckham en zijne echtgenoote Elisabeth. Milwaukee (Wisconsin) U. S. A. 

 1898. Zij maakten eene berekening waaruit bleek, dat 20 Tripoxi/lon-exeun^iaren, 

 in 6 weken, op eene omschreven plaats van hun onderzoek, zeker wel 6000 spin- 

 nen. — vermoedelijk zelfs dubbel zooveel — hadden verslagen (p. 87). 



(2) Reeds in het jaar 17.35 besprak Dr. Wegner de vijandschap der padden tegen 

 de spinnen (zie Lister, loco cit. p. xxviii); zeer onlangs leerde ons W. Wagner 

 een vernieuwd bewijs daarvan kennen; zie „Een buitengewoon spinnen verblijf," 

 mihi, TijdscJi. v. Eniomol. Dl. XLii, in fine. 



