238 (DR. J. TH. OUDEMANS) 
Hymenoptera; vooral onder de bladwespen zijn er een aantal be- 
kend, van welke de onbevruchte eieren toch nakomelingschap op- 
leveren. Brengt deze het tot imago, wat niet altijd het geval is, 
dan bestaat zij òf 19 alleen uit mannetjes, òf 2° alleen uit wijfjes, 
òf 3° uit mannetjes en wijfjes. 
Het eerste geval is het meest algemeene en sluit zich aan bij 
het thans wel vastgestelde feit, dat uit de onbevruchte eieren der 
sociale wespen, hommels, honingbijen en mieren nooit anders dan 
manlijke dieren voortkomen, zoowel indien deze eieren gelegd zijn 
door onbevruchte koninginnen als door werksters, welke laatste 
niet paren. Onlangs werd bovendien door Paulcke !) uitgemaakt, 
dat de eieren, welke eene bevruchte bijenkoningin in de voor 
darrenlarven bestemde cellen legt, evenmin bevrucht zijn; hij kon 
nl. bij microscopisch onderzoek van honderden in zulke cellen zooeven 
afgezette eieren nimmer een spoor eener spermatozoide de ontdekken , 
iets wat hem daarentegen niet moeilijk viel bij eieren , welke gelegd 
waren in cellen, welke bestemd waren, om werksterlarven te be- 
vatten. 
Het tweede geval komt o. a. als regel voor bi enkele gal- 
wespen, b. v. Cynips kolları Htg., waarvan geene mannetjes be- 
staan. Van verscheidene bladwespen, waarvan groote hoeveelheden 
gekweekt en steeds enkel wijfjes verkregen werden, is het mede 
waarschijnlijk, dat de mannetjes langzamerhand verdwenen zijn; 
dat zij nooit bestaan zouden hebben, is wel niet aan te nemen, 
Het derde geval werd bij enkele bladwespen waargenomen , vol- 
gens Cameron bij Nematus curtispinus Th. (soms) en Hemichroa 
rufa Pz. (soms); het werd onlangs door Dr. A. J. van Rossum ?) 
geconstateerd voor Clavellaria amerinae L., eene soort naverwant 
aan onze Zrichiosoma. 
Wat nu deze laatste betreft, nam ik de volgende proef. In Mei 
1898 werd een berkenboompje in mijn tuin geheel in een gazen 
omhulsel besloten en werden daarbinnen eenige onbevruchte Trichio- 
1) Anatom. Anzeiger, XVI. Bd., 1899, p. 474. 
2) Tijdschr. voor Entomologie, Dl. XLII, 1899, verslag p. 60. 
