V E R s 1 A G. XXIX 



iiiatisch, uitsluitend door op die dieren inwerkende invloeden te 

 geschieden zonder dat wil of keuze of eenige verstandelijke werking 

 van hunne zijde daarbij eene rol speelt. 



Ik zag b. v. eens een 15tal jonge rupsen van Dreala petola , 

 Moore, over den weg loopen, de eene achter de andere en zoo 

 samen eene lange lijn vormende. Elke volgende sloot als het ware 

 blindelings bij hare voorgangster aan; zoo zag ik de voorste eens 

 plotseling omkeeren en in tegenovergestelde richting vlak langs de 

 haar volgende rij rupsen terugloopen, en onmiddelijk hierin ook 

 door de andere gevolgd worden , zoodat zich tijdelijk twee rijen 

 nevens elkander vormden, waarvan elke zich in eene andere richting 

 voortbewoog. Toen zij nu weder alle achter elkander liepen nam 

 ik behendig de voorste weg; dit gaf echter niet de geringste 

 stoornis ; de andere rupsen bleven voortloopen als te voren , alleen 

 was de tweede nu de voorste geworden, zonder dat zij echter 

 scheen te bemerken hare voorgangster verloren te hebben en nu 

 zelve de richting aan te moeten geven. Nu plaatste ik de weg- 

 genome weder dicht nabij de lijn harer voortloopende vroegere 

 makkers , maar wel verre , dat zij zich nu weder bij deze ging voegen 

 en hetzij hare oude plaats , hetzij eene andere in of aan het 

 achtereinde der rij ging innemen , verwijderde zij zich onmiddelijk, 

 naar het mij voorkwam zelfs met eenigen spoed van de andere 

 en liep eene andere richting uit. Ik zette haar toen weder op 

 hare oude plaats vóór de rij , maar ook toen liep zij zijdelings weg, 

 zonder dat ditmaal de andere haar volgden. Het was volkomen 

 alsof die rupsen elkander niet meer kenden; alsof van een voort- 

 rollend rijtuig een stuk van de kap was afgevallen en zoo ook 

 dadelijk opgehouden had daarvan een deel uit te maken en in de 

 verdere beweging daarvan te deelen , terwijl het rijtuig zonder 

 dat verlieö te bemerken voort bleef rollen. 



Een andermaal gebeurde het mij dat op zekeren ochtend uit 

 twee , elke zich in eene andere doos bevindende poppen van 

 Amhlypodia Centaurus Fab. de vlinders waren uitgekomen. De 

 kamer waarin dit plaats vond had den bekenden langwerpigen 

 vorm, die men gewoonlijk met dien der vioeger gebruikelijke 



