XXXVIII V E B s L A G. 



ander verticaal vlak en laat dan onder in den cocon juist onder de 

 plaats , waarin de rups daar in eene pop zal veranderen , een gaatje 

 open , maar ten deele nog door de elastieke uiteinden van eenige 

 der lange haren gesloten. En wanneer nu de pop de rupshuid 

 heeft afgestroopt , laat zij deze naar beneden vallen en valt die dan 

 juist door dat gat naar buiten. En dat er daarbij van ovei'leg, van 

 berekening, de rede moet zijn en niet van een automatisch han- 

 delen volgt hieruit, dat dit niet altijd precies gelukt, maar soms 

 wel eens die huid half op de haartjes blijft hangen en dus niet 

 naar buiten valt. Om dezelfde reden merkt b. v. Di'. F. Dahl dan 

 ook te recht op, dat, aangezien wanneer spinnen een beschadigd 

 of vernield gedeelte van hun web herstellen dit blijkbaar door 

 het ongewone van het werk niet altijd goed gelukt, die handeling 

 noodzakelijk met zelfbewust overleg moet geschieden, hoewel overigens 

 elke zoodanige spin de kunst om een geheel volmaakt net te ver- 

 vaardigen toch is aangeboren. Eenmaal zag ik dan ook eene 

 rups van dezelfde soort haren cocon niet vertikaal maar horizontaal 

 tegen den bovendeksel van eene doos vervaardigen, en toen wist 

 zij dan toch ook de vermelde opening zóó onder de pop te plaatsen , 

 dat die voor het beoogde doel dienen kon , hoewel dat gat 

 daardoor niet in het verlengde van de as der pop zich bevond 

 gelijk altijd het geval is wanneer de cocon verticaal is vastge- 

 hecht en dus de pop daarin ook verticaal hangt. Er werd dus 

 met de omstandigheden rekening gehouden om het beoogde doel 

 te bereiken. 



Een bewijs dat bij deze handelingen inderdaad van vei'stands- 

 werking de rede is, vind ik dan ook in de omstandigheid dat 

 dezelfde dieren , eveneens als menschen en hoogere dieren, door den 

 invloed van hartstochten of andere invloeden , die hunne aandacht 

 uitsluitend op iets bepalen, er toe gebracht worden dat overleg, 

 bepaaldelijk ten opzichte van hun eigen levensbehoud geheel te 

 verwaarloozen Zoo iets zou toch bij machines of automatisch han- 

 delende wezens niet kunnen voorkomen. Maar even als men ziet 

 dat hoogere dieren door de hartstocht der liefde vervoerd het ge- 

 vaar vergeten dat hun in de nabijheid van den mensch dreigt en 



