MIEEBN EN BLADLUIZESt. 241 



minder slagen der planten aan beleedigingen van het wortelstelsel 

 kon worden toegeschreven. Dat de mieren in het begin de honig- 

 kliertjes der steunblaadjes aflikken , kan geen noemenswaarden 

 invloed op den groei der planten hebben gehad, daar bij deze 

 snoeperijen de plant in geenen deele beleedigd wordt. 



In de vrije cultuur zullen de mieren zelden zooveel schade 

 doen als in deze proef geschied is , daar de bewoners van een 

 mierennest niet gedwongen zullen zijn, op een zoo klein terrein 

 hun voedsel te zoeken. Maar in ieder geval blijkt, dat de schade 

 aanzienlijk genoeg kan zijn, om niet te mogen worden veronacht- 

 zaamd (in mijne proef Was de opbrengst tot de helft gereduceerd !). 

 En zij wordt stellig niet naar waarde geteld, daar men haar 

 altijd op rekening van de bladluizen schuift , zonder dat men er 

 aan denkt, dat deze voor een deel als de werktuigen der mieren 

 fungeeren. 



Nog op twee punten wil ik wijzen. Vooreerst heb ik niet kunnen 

 opmerken , dat de bescherming der bladluizen zóó ver ging , dat 

 deze tegen hare vijanden werden verdedigd. Bij de aanwezigheid 

 van een enorm aantal Coccinella^ s in verschillende ontwikkelings- 

 . toestanden, zou ik dit, indien het had plaats gehad, allicht wel 

 eens hebben waargenomen. 



Ten tweede : E. André deelt in zijn werk « Les Fourmis » het 

 volgende mede (blz. 335 en 336) : « Lepeletier de St. Fargeau 

 prétend, à juste titre, que lorsque les pucerons sont livrés à eux- 

 mêmes , ils rejettent leurs excréments sur les feuilles , en les enduisant 

 ainsi d'un vernis qui nuit d'une façon sérieuse à leurs fonctions 

 respiratoires et provoque le dépérissement du végétal. Or les fourmis , 

 en soulageant les pucerons du trop plein de leurs corps , préviennent 

 le rejet de la liqueur visqueuse, en préservant les feuilles de son 

 contact préjudiciable. » André staat wel toe , dat dit voordeel niet 

 opweegt tegen het nadeel, wegens de protectie aan de bladluizen 

 door de mieren verleend, maar hecht er nog eenige waarde aan. 

 De ervaring, door mij in het beschreven geval opgedaan, 'is aan 

 deze bewering volstrekt niet gunstig. De bladen van de planten 

 uit vak A waren voor een groot gedeelte kleverig vernist en 



16 



