188 V E n s L A G, 



Zij waren omringd door een twintigtal individuen van dezelfde 

 soort, waarvan het grootste gedeelte uit mannetjes bestond, 

 die, voortdurend met de vleugels slaande, met veel drukte heen 

 en weder liepen. 



4 Augustus 1866 werd mij door mijn' broeder een <? en 2 

 Bombus sub (errane us L gebragt, door hem in copulatie op 

 een straatweg bij Haarlem gevonden. 



31 Augustus 1868 bragt mijn vriend Boogaard mij een c? en 

 $ Bombus Agrorum L. door hem in copulatie op het Bolwerk 

 te Haarlem gevonden. 



De vierde aanteekening betreft het dragen van stuifmeel door 

 een <? Bombus. Dat hel aanbrengen van stuifmeel, onder meer 

 andere werkzaamheden, bepaald aan de werksters, in het vroege 

 voorjaar echter ook aan de wijfjes der hommels eigen is, is al- 

 gemeen bekend. Nimmer echter heb ik vermeld gevonden dat 

 ook mannetjes aan deze bezigheid deelnemen , waarom ik het 

 niet onbelangrijk acht mede te deelen, dat ik op den 10*^™ Aug. 

 1866 in den Vogelenzang bij Haarlem een manlijk individu van 

 Bombus subterraneus ^ duidelijk kenbaar aan de gele teekening 

 op kop en borst, met een klompjen stuifmeel aan de achter- 

 pooten beladen, in een gaaljen in een aarden wal zag kruipen. 

 Bij opgraving vond ik een nestje van ongeveer een honderdtal 

 kleine cellen; het aantal hommels in dit nesljen aanwezig be- 

 droeg IS, waaronder 15 werksters, één groot wijfje, dat zoo- 

 zeer aan de vleugels beschadigd was, dat het niet meer kon 

 vliegen, en het reeds genoemde mannetje, dat nog geen tijd 

 gehad had om het stuifmeel ter bestemder plaatse te deponeren. 



De vijfde aanteekening betreft een paar afwijkingen in het 

 verloop der vleugeladeren bij bladwespen. 



Afwijkingen in het verloop der vleugeladeren komen bij de 

 Tenthredinen niet zeiden, vooral in de achtervleugels , voor. Zoo 

 heb ik bijv. van Macrophya albicincla Sehr., welke soort meesial 

 2 middelcellen in iederen achtervleugel heeft, exemplaren ge- 

 vangen die er slechts één in hadden, en anderen die in den 

 eenen achtervleugel 2, in den anderen sleciits één middencel 

 vertoonden, ïk geloof dus dat men niet veel waarde mag toe- 



