I/o e. VVILLEMSE, ORTHOPTERA NEERLANDICA. 



Spiling, coerulans L. — zonder zwarten dwarsband. 

 » » forma minor Ramme — zonder zwar- 



ten dwarsband, maar aanmerkelijk kleiner dan het type 

 (slechts 40 mM. vleugelspanning. Bij het type van 

 50 — 80 mM.). 



Sphing. coerulans forma intermedia Ramme. 

 » » » cyanopterus Charp. 



Deze vormen zijn onderling weer door tusschenvormen 

 verbonden. 

 Op bladz. 115, regel 3 v.b. achter Brandenburg, bij te voegen : 



(Wünsdorf, Kutzdorf). 

 Op blad. 117, regel 18 v.o., achter geel, bij te voegen: 



Zeer veranderlijk in kleur. Naar het Zuiden toe, zien 

 we een voortdurende vermindering van de zwarte en 

 roode pigmentatie. W. Ramme (382) onderscheidt de 

 volgende kleurvariaties (= sub-species Ramme). 



Bij de Noordelijke ab. c. Kraussi Ramme is de voor- 

 vleugel in zijn geheel, zeer donker gepigmenteerd. In 

 den achtervleugel breidt zich de donkere band over het 

 geheele distale gedeelte van den vleugel uit en laat 

 nergens een deel van den rand vrij. 



Bij de Midden-Europeesche ab. c. intermedia Ramme 

 begint de voorvleugel aan den top ,, glazig" te worden 

 door vermindering van pigmentatie. De zwarte band in 

 den achtervleugel is smaller en bereikt den voorrand 

 bij de 2' sinus. 



Bij de Zuid-Europeesche ab. c. meridionalis Ramme is 

 de voorvleugel zeer dun gepigmenteerd en doorzichtig. 

 De zwarte band in den achtervleugel is zeer smal en 

 bereikt den voorrand eerst bij de 4^ — 5*^ sinus. Het 

 vuurrood is verbleekt tot rose. 

 Op bladz. 124, regel 16 v.b. achter Darmstadt, bij te voegen : 



Berlijn, . 

 Op bladz. 135, regel 7 v.o. achter Biesdorf, bij te voegen: 



Eberswalde). 

 Op bladz. 144, regel 7 v.o. achter Buckow, bij te voegen: 

 Schünow, Werbellinsee). 



