VEUSLA(;. XXI 



Instincten der Insecten van Prof. O. M. Reuter te Helsingfors, 

 waarin al hetgeen tot nu toe is waargenomen omtrent de 

 psychologie der insecten is gecompileerd en ordelijk gerang- 

 schikt. , Waar Spr. degcen is geweest, die in deze Vereeni- 

 ging het eerst de aandacht heeft gevestigd op de waar- 

 nemingen van den Franschen entomoloog Fap.re, wiens 

 „Souvenirs entomologiques" door alle tijden een onvergankelijk 

 monument van geduldige, nooit rustende werkzaamheid 

 zullen blijven, meent hij, dat het ook op zijn weg ligt, nu te 

 berichten, hoe de contrcMe van Fabre's waarnemingen, ver- 

 richt o. a. door G. & E. Peckham in Amerika, Adlerz en 

 AüRlViLlUS in Zweden, Reutkr in Finland, P^ERTON en 

 Bouvier in Frankrijk en Braun in Zuid-Afrika, de starre 

 opvatting, die Fap.re had gekregen omtrent de onverander- 

 lijkheid en doeltreffende onfeilbaarbaarheid van het instinct 

 der insecten, grootelijks hçeft gewijzigd. Ten aanzien der 

 graafwespen b.v. is gebleken, dat, zoowel wat den nestbouw 

 als wat de toebereiding der prooi voor de larven betreft, 

 niet alleen binnen de familie alle overgangen zijn aan te 

 treffen van zeer primitieve tot wonderbaarlijk gecompliceerde 

 instincten, doch ook dat de individuen derzelfde soort hun 

 handwerk lang niet alle evengoed verstaan. Braun b.v. 

 nam waar, dat de prooi van DolicJiuriis rubripyx alle over- 

 gangen vertoont in de niate van vergiftiging door de toe- 

 gebrachte steken, van dood of volmaakte duurzame parah'se, 

 tot eene zoo gebrekkige bewerking, dat hij zelfs kakker- 

 lakken aantrof, die uit de nesten weer hadden weten te ont- 

 snappen en rondwandelden met het ei van de wesp nog aan 

 hun lichaam bevestigd, of de jonge larve aan hen knagende. 

 Wat de materniteitsinstincten betreft, zoo komt de hoogst 

 ontwikkelde phase van dit instinct bij niet-sociale insecten 

 voor bij eene familie der Coleoptera, waar men die wel het 

 minst zou zoeken, n.l. bij de Passalidae, indien tenminste 

 de waarnemingen van Ol-IAUS juist zijn. Volgens dezen 

 waarnemer graven mannetje en v/ijfje gemeenschappelijke 

 gangen in hout, waarin de larven hen volgen, die zij met 

 fijn gekauwde en gedeeltelijk zelfs met reeds verteerde hout- 

 massa voederen. De kaken der larve zijn er niet op inge- 

 richt zelfstandig het hout te bewerken en wanneer men de 



