88 (dr. a. j. van rossum). lkvensgeschiedenis 



ontwikkeld zou hebben. Rij andere dergelijke gevallen zal het dus 

 zaak zijn, geduldig af te wachten wat er verder geschiedt. De pop 

 was kleiner maar overigens van dezelfde gedaante als de door 

 Sn. V. Vollenhoven afgebeelde lutea-po^ op plaat 3 van dit tijd- 

 schrift, deel Xin. ^) 



In Juli 4903 zocht ik cocons na uit 4 902 om te zien o( ik 

 hierin wellicht een pop ter afbeelding kon vinden. Tn twee trof 

 ik sterk ingerimpelde levende larven aan, welke, nog frisch van 

 kleur, in goeden staat verkeerden. De geopende cocons werden in 

 een kweekglas geplaaist onder beukenbladeren, op aarde die matig 

 vochtig gehouden werd; 19 Maart 4904 bevonden zij zich nog in 

 denzelfden toestand, maar 6 April W(nd ik reeds verrast door de 

 vroegtijdige verschijning van een groot mannelijk exemplaar; de 

 andere cocon bevatte de larve nog, welke later bezweek. 



De gedaanteverwisseling van larve in imago heeft hier dus bin- 

 nen de drie weken plaats gehad; bij luteaiawen geschiedde dit 

 soms reeds binnen 4 4 dagen. Bij dezen korten duur van het 

 poppen-stadium blijft het een vreemd verschijnsel dat de larve 

 zich zoo vroeg in den cocon opsluit en daar meestal twee winters 

 in doorbrengt. 



De cocons bevinden zich op verschillende diepten ; gaai'ne spin- 

 nen de larven zich in tegen kurk, hout of turf onder de aarde en 

 soms tegen den wand van het kweekglas. Ook ontving ik cocons 

 die, bij verzending der larven, tegen den wand eener doos ge- 

 maakt waren. 



Een dag voor het uitkomen, dat gewoonlijk in de morgenui'en 

 plaats heeft, hoort men de wespen reeds knagen, bezig zijnde met 

 haar stevige kaken een kapje van den cocon te verwijderen. 

 Wanneer de cocon aan het achtereinde door mij ^eopend was, 

 moesten zij den uitgang toch van voren maken. 



Mijne wespen verschenen van begin April tot in de eerste 

 dagen van Augustus, de meeste in Mei en Juni. Na éénjarige 

 overwintering kwamen zij wel eens in Juli of Augustus te voor- 



1) De tint geleek meer op die der connafa-^op afgebeeld door Sn. v. V., Deal 

 Vil, pi. 2, fig. 13. 



