170 (p. haterhorst), over bet kopvocht 



vertoont de wand van den cocon tegenover het kopeinde der pop 

 geene opene of zwak besponnen plaats om den vlinder het uit- 

 breken aldaar Ie vergemakkelijken. Droog geworden, is de cocon 

 zóó vast, dat het voor de imago niet mogelijk schijnt, zich door 

 den mand heen een uitweg te banen, tenzij het kopvocht daarbij 

 goede diensten bewijst. 



Ik wilde vooreerst die diensten nog wat nader leeren kennen 

 en wenschte verdei" ook de juiste plaats waar te nemen, waar hel 

 kopvocht te voorschijn wordt gebracht. Noodig was natuurlijk 

 hiervoor den vlinder te betrappen juisi op het oogenblik, dat hij 

 het pophulsel verbrak. En dit mocht mij dan ook een paar malen 

 gelukken, waardoor ik het ontpoppingsproces in zijn geheel waar- 

 nemen kon. 



In de eerste plaats controleerde ik daarbij de neutrale werking 

 van het kopvocht op lakmoespapier. 



In de tweede plaats nam ik waar, dat het kopvocht zich niet 

 vertoonde, voordat de vlinder zich geheel van de pophuid bevrijd 

 had. Zeer merkwaardig was de wijze, waarop de Cue. scrophularlae 

 zich vervolgens gedioeg. Het dier bleef n.l. na het afwerpen der 

 pophuid, eenigen tijd onbeweeglijk, als dood vóór het ledige hulsel 

 liggen. En terwijl het daar stil lag, zag men langzaam het vocht 

 verschijnen, totdat zich, gelijk reeds door den heer Oudemans was 

 waargenomen, vóór op den kop een droppel glashelder vocht had 

 ontwikkeld. De Cue verhascl L. weid onmiddellijk na het uitko- 

 men door mij gestooi-d. De vlinder liep over een kleinen afstand, 

 tot aan den wand der doos, waarin hij zich bevond, bleef daar 

 stil zitten en begon toen dadelijk het vocht aan den kop voort te 

 brengen. De lange zuiger werd daarbij, waarschijnlijk onder den 

 druk van het uitdrijven, ontrold, totdat hij den U-vorm had ver- 

 kregen. De hoeveelheid uitgedreven vocht had de grootte eener 

 kleine erwt. Eerst na de volledige ontwikkeling van het vocht 

 kwamen de dieren in sterke en langduiige actie, waarop weder 

 een stilzitten en de opdrijving der vleugels volgde. 



De beteekenis van dit proces konjt mij voor de volgende te zijn. 

 Actie vóór of tijdens de afscheiding van het vocht zal den vlinder 



