188 ses DO ( de 
tionis intenfione elafticus, firmiffima corpora, leviusculo forte 
momento, cum fragore gisjiceret. 
Verumtamen & diverfi modi, quibus de corporibus extri- 
catur is aér, & phocnomena cùm herentis in corporibus tum 
eliciti aéris, mirifice patroCinari mihi videntur opinioni, quam 
ante hosce annos triginta quinque inaugurali meo fpecimine (*) fum 
amplexus, aérem contendens vel in corporum malfa delicefcen- 
tem revera effe elafticum, & pro ipfa denfitatis ratione ulibus 
aptum quamplurimis neceflariis, 7 
Extricatur is aér de corporibus ( facilius quidem fluidis, 
utpote minus coherentibus, quam folidis) fublato virium, 
elateris  nimirum diftendentis nifusque contrarii reprimentis, 
xquilibrio: aud@a potentia aéris, obicibusque magis minusve 
reciufis — Eofacit primo fublatio preflionis Athmosphare, 
qua equidem fola non majorem copiam inde liberare valet, 
quam ejusdem adio corporibus imprefferat, nequidem volu. 
‘men corporum equantem. At major, & ingens fxepe, copia, 
prodit per vim ignis, qui fcilicet intrinfeci aéris potentiam 
elalticam vehementer auget, fimulque corporum cohxfionem, 
folvendo & diffipando gluten, deftruit, Promtior adhus & 
copiofior fit illius agris evolutio, ficubi vi caloris accedit tena- 
cioris involucri ablatio, tum cohafionis corporum diffolutio, 
fimulque partium conftituentium quarundam diflipatio, aut reci- 
proce affetionis mutatio, hinc frepe mutua partium attractio- 
nis deltru@io: per decorticationem, comminutionem, mace- 
rationem, cotionem, deftillationem, tum per effervefcentiam, 
fermentationem & putredinem — Sunt, qui gelationem addunt, 
quia in aqua gelata bulla majores nafci obfervatur, eaque, dum 
congelafcit, magis tumefcit, ut etiam ex vafe aliquando effun- 
‘ datur , quin glacies fape cum fragore dirumpitur. Sed, cum 
frigus aéris expanfionem minuat alioqui, mon augeat, cre- 
diderim, a refiduo potius majore fub aqua aut gelu calore 
latentem aérem bullis expandi, exitumque cum coherentibus 
elementis aqueis affe&are; quo ipfo expanfionis interna nifù 



(*) Diff. phy{. med. inaug. de Flatibus Bafil. 1752. $. IV. 
