X8 P R Y S 



welke men eigentlyk ma g aenzien als de Epoque der 

 plaets vatrin^e-van de hervormde wetten, zeden enwe- 

 tenfchappen in Nederland. 



Het gemeine volk , het welk zig meeft door de ge- 

 woonte liet beftieren , en maer door zienelyke za- 

 ken geraekt kon worden , had tôt nog, zeer veele 

 der voor-oordeelen zyner voorouders behoudende , de 

 lofïèlyke wetten , welke nu reeds by andere omliggende 

 Natien in het gebruyk waren, hartnekkiglyk tegenge- 

 worftelt. Zoo wel de geeflelyke als wereltlyke over- 

 heid, had deze onredelykheid , de voorgaende Eeuwen , 

 met de hertroerendfte redenen aen de Natie doen 

 voelem Dit niet t^enftaende, zeg ik , heeft hier in, 

 den tyd den beften Baedfman geweeft. 



Het volk , door den magtigen aengroey des Vlaem- 



fchen koophandels in deze eeuwe, begon allengskens , 



door geduerige onderhandelinge met de uitlanders, zig 



tôt befchaefder manieren te gewennen , en met een 



zyne laetdunkentheid in omzigtigheid , zyne trotsheid in 



beleeftheiden eindelyk zyne onwetentheid in weetgierig- 



heid te veranderen. De Gemoederen der Nederlanders 



dus gedwee geworden , ontfongen de nieuwe wetten met 



si Z en'xfl u ^nemende blydfchap. Ontellyke nuttigheden wierden 



tôt voordeel van het gemeine beft op deze eeuwe uit- 



gevonden. Dus begon Nederland de zoete vrugten 



van eene goede policie te fmaken. (*) 



( * ) Men kan wel oordeelen , dat het met deze verandering zoo 

 evenmatig niet verging , of daer bleven in het gevolg al veel ver» 

 beteringen te gefchieden : men Mctamorphozeert noit fubitelyk de 

 zeden en oude habituden van eene Natie. Veeltyds zyn'er eeuwen 

 verloopen , al eer de zelve word voîtrokken. Tis onder andere voor- 

 beelden gebleken in Vlaenderen , alwaer m'in 't begin der 14 eeuwe 

 Wilde afschaffen de Ptzna Talionis ; Marchantius zeid dat deze afschaf- 

 fing dufdanige giftinge onder het volk veroorzaekte , dat den Prins zig 

 genoodzaekt vond de zelve te laten fubfifteren. Diergelyke troebe- 

 len heeft men naderhand verfcheidemael zien gebeuren ter oorzaek 

 van het fupprimeren der duellen en andere barbare gebruykelykheden. 



