VAN 1776. 63 



landfchr.ppen geftont den aenklaeger , met alleen te 

 zwecren , maer den befchuldigden mocfte boven zynen 

 eedt, nog by brengen eenige (a) andere perfoonen 

 van zyne vrienden ofte kenniflè , die gehouden waeren 

 te zweiren dat zy hem onpligtig kenden ; 't gène in e£ 

 fe&e beftont ineen verclaers, dat zy geloofden dat den 

 klaeger hadde gedaen eenen valfchen eedt. 



Boven den kampflryd ofte tweegevegt, ende den 

 eedt, was'er nog een derde wyze om preuve te doen, 

 te weten met water en vier waermede den befchuldig- 

 den beproeft wierd; indien hy ongehindert, gloeyende 

 yzer konde handelen, of betreeden, of zonder leed in 

 net heet of koud water verblyven den tyd die hem 

 wierd voor geftelt , hy wiert onfchuldig verklaert : en 

 al zoo had een man van uytter maeten kloekte veel 

 voordeel , tegen iemant van mindere kragt, om 't rcgt 

 t'ontkomen. 



Deze preuven met water en vier , moeften maer on- 

 derftaen , de gène die niet waeren (b) van vrye con- 

 ditie , ofte Borgers van eene Stad , ten zy in de geval- 

 len als zy hun daer aen vrywilliglyk wilden onder- 

 werpen. 



ontfchuldigen met fynen eedè van fchult , daer hy. af vas in gedynghe getroâ- 

 ken , ende dies Jaîhy vry Jyn van dengebode , maer die iemande trect in gedingi 

 ende twee erf/iachttge manncn heeft ter oorcondt hy vint Jyne fchuldt die hy 

 heefcht. 



(a) Statota pro toto Comitatu Hannonienfi , art. 15. aptid Martene Mif- 

 cellauea, epift. & diplomat, tom. 1 , foU 765. Si veritas non comparuerit , 

 ille qui alium inculpavcrit , juret folus quod ille eum Lrferit , aut percufferit , 

 aut capiliaverit, aller vero fe tertio juret quod inde non culpabilis fit , & ver 

 hoc pacem. Ducauge, verb. Conjurare. Charta Theodorici Comitis Fiandrict , 

 ann. 1147, in Tabulario Monaflerii S. Bertinl. 



(b) Mincttiar contra Hincmar Landun. praefati homines, quia non libéra 

 conduiùnis JUnt , aut cura aqua frigida , aut cum aqua calida , inde ad 

 judicium Dei cxireut, 



