6 P R Y S 



Hoe moeft het dan in vroegere tyden nog arger 

 gefchaepen ftaen ! 



Zoude men niec zeggen dat aile Schryvers dier eeu- 

 wen zig gefchaemt hebben van iets aengaende de hand- 

 werken en koophandel wydloopig te verhaelen ; meer 

 genegen om ons de bedrukte tafereelen van oorlog, 

 burger-twift, oneenigheden en verraderyen voor oogen 

 te ftellen, hebben zy doorgaens het nut van het op- 

 regt burger leven veronagtzaemt. Wat zout of aerdig- 

 heyd in aile die uytheemfche kruys-togten als allee- 

 nelyk in de gevolgen , waer door onze Vaderlanders 

 van dwaelende en uytzinnige ftroopers in befchaefde 

 en eendragtige Burgers hervormt zyn? Wie heeft op 

 het begin van onzen handel met de vremdelingen , van 

 de fcheep-bouw, van de wolle-wevery , en van zoo 

 veele andere zinlyke en koftelyke hand-werken ge- 

 fchreven ofte gepeyft? 



'T is als met geweld en met een diepe na-vorflchinge 

 dat men in onze Vaderlandfche jaer-boeken , in de 

 overgeblevene fchriften, en in de werk enzelfs van uyt- 

 heemfche en verafgelegene Schryvers , iets van onze 

 oude koophandel en hand-werken kan ontdekken. Het 

 Nederland is zedert het verval van het Keyzerryk zoo 

 ongelukkig geweeft in oude Vaderlandfche Schryvers 

 als ten tyde van de Romeynen ; voor Guicciardin , 

 die geleerde Florentiner , heeft niemand , geregelder 

 wyze , van deze Landen , Steden , Regeringe , nogte 

 van den aerd en zeden der inwoonders gehandelt. 

 'T is dan uyt diergelyke laetere maer oordeel-kun- 

 dige fchriften , dat men by manière van redenvoe- 

 ringen en gevolgen iets zekers op het gevraegde kan 

 antwoorden ; maer alvorens zal het niet ongerymt 

 wezen , van uyt de fchriften der geleerdfte PrincefTe 

 van haeren tyd iets zekers nopende de levens-wyze, 

 zeden en tugt der kruys-vaerders te ontdekken. 



