197 
overlangse vezels, waarin eenige vezels van den vagus overgaan. Uit deze zijdelingsche streng 
ontspringen de tusschenribspieren, de lendenspieren, de middenrifzenuw. Hieruit verklaart 
zich, waarom en waardoor prikkeling van den n. vagus eene terugwerking doet ontstaan in al 
de spieren, welke tot de ademhaling dienen. 
Hoogstgewigtig is de loop van den wortel van het vijfde zenuwpaar. In plaats van, zooals 
al de andere zenuwen, dwars door het ruggemerg heen to dringen, gaat deze wortel schuins 
naar beneden, en eindigt met de onderste wortels van den hypoglossus. Door dezen schuinsen 
loop gaat deze wortel langs al de centraaluiteinden der zenuwen van het verlengd merg heen 
en staat deor vezels, welke hij uitgeeft, met hen in verbinding. Hieruit verklaart zich de wer- 
king van den trigeminus bij eene menigte van reflex verschijnsels. 
Aan dit alles knoopt Spreker zijne beschouwingen omtrent de bij- of hulpganglien. Hij 
rigt hiertoe de aandacht in de eerste plaats op de tegenwoordigheid van tweevoudige corpora 
olivaria bij de Zoogdieren, uitgezonderd de Mensch en de Apen. Hiervan ligt het bovenste 
paar op de hoogte van den n. facialıs, het onderste op de hoogte van den hypoglossıs. Het 
bovenste paar is door vele vezels verbonden met de kern van den facialis en schijnt als gan- 
gliengroep voor de mimiek te dienen. Het is althans bij de Carnivoren sterker ontwikkeld dan 
bij de Herbivoren. Ten onregte meent men, dat de corpora olivaria bi) de Vogels ontbreken. 
De bovenste zijn er, hoewel in geringen omvang. Spreker althans vond ze bij den haan, ver- 
eenigd met de kern van den nervus facialis, en brengt zulks in verband met de werking der 
huidspier bij hartstogtelijke beweging der vederen aan het hoofd en aan den hals. 
De onderste corpora olivarıa verschillen bij de verschillende diersoorten veel minder in 
grootte den de bovenste. Zij liggen overal juist naast de wortels van den nervus hypoglossus 
met wiens kern zij door vele straalswijze verdeelde vezels in verbinding zijn. Zij schijnen het 
beheer over de slikking te voeren. Ook bij de Vogels ontbreken zij niet, hoewel zij er zeer 
klein zijn. Bij den Mensch ent bij de Vierhandige zoogdieren zijn de bovenste en onderste 
corpora olivaria ineengesmolten. Bij den Mensch dienen de corpora olivarıa buitendien voor, 
de bilaterale werking op de tong bij de articulatie der spraak. 
Ten slotte handelt Spreker over bijkomende ganglien in het verlengd merg, verbonden 
met den n. trigeminus zoo wel als met den n. facialis. Hij verklaart daaruit verschijnsels bij 
het knippen der oogleden, als ook van bilaterale werking bij de mimiek, de slikking enz. 
Dr. Böcker findet bei Fettgenuss weder die Menge des Harns, noch dessen feste Be- 
standtheile, noch den Harnstoffgehalt vermindert, wie Bischoff angegeben. Aus einer 72tägigen 
Versuchsreihe schliesst er, dass durch das Fett die Assimilation der proteinhaltigen Nahrungs- 
mittel vermehrt werde; die faeces werden quantitativ und qualitativ verändert. Zucker vermindert 
die Harnstoffmenge und wird nicht in Fett umgewandelt. 
Prof. Czermak fand, dass, wenn der Nerv des stromprüfenden Froschschenkels in dem 
Stadium, wo das einfache Auffallen desselben auf den Längsschnitt des Muskels keine Zuckung 
mehr giebt, auf den Wulst eines im idiomuskulären Contractionszustande (nach Schiff) be- 
findlichen Muskels und auf einen nicht contrahirten Theil desselben auffällt, nur eine 
Schliessungszuckung eintritt. Er giebt eine Erklärung der Erscheinung, welche bestätigt, dass 
die Veränderung des eleetro-motorischen Zustandes einer gereizten Muskelstelle sich nicht nach 
den Seiten hin fortpflanzt, wie dieses in den Nerven der Fall ist. 
Prof. L. Fick hat durch das Experiment den Einfluss der Muskeln auf die Knochenformen 
zu bestimmen gesucht und gefunden, dass nach Abtragung eines Theils der die tibia be- 
deckenden Muskeln, der Knochen in die Lücke, nach dem locus minoris resistentiae, gleichsam 
