161 
lefonova magneta. One pojačavaju i slabe njegov magnetizam i mem- 
brana telefona izvodi jednake titraje, kao i membrana mikrofona, u koji 
se je govorilo i mi sad čujemo, što se je prije govorilo. 
Ako treba da ista žica bude spremna primiti i magnetičkim putem 
zabilježiti drugi govor, ona se najprije provuče između polova uz kon- 
stantnu struju. — Poulsen je izložio svoj aparat u Parizu pod imenom 
„Telegraphone“. Imao je nešto drukčije oblik: žica 30m duga namo- 
tana je na valjku a polovi elektromagneta se skližu od jednoga kraja na 
drugi i automatički se vraćaju na ishodište, da reproduciraju govor od 
1 minute. 
Da bude aparat i za duži govor grade Mix i Genest telefono- 
graf, gdje se vrvca od čelika 3mm široka i !/,,mm debela namata kao 
papir kod Morsea i odmata s jedne koloture na drugu između polova 
elektromagneta. 
Poulsen je načinio i spravu, da više ljudi može slušati vijest u isti 
mah: vrvca se jednostavno provlači između polova od nekoliko elektro- 
magneta, a svaki je elektromagnet sastavljen sa svojim telefonom. Broj 
je telefona po volji velik. Na Poulsenovu je aparatu gotovo sve 
veoma čudno: 1. magnetiziranje čelične žice od veoma slabih titraja to- 
nova; 2. magnetičko primanje i hvatanje svih nuanca u jakosti tona ; 
3. oštro lokaliziranje magnetiziranja i 4. da se različno magnetiziranje 
ništa ne mijenja namatanjem na koloturu. 
Peddersen je uzeo 2 elektromagneta i na istu vrvcu prenosi 
2 govora. 
Dr. 0. Kučera. 
Ehrlichova hipoteza ,postranih lanaca“ za tumačenje imunitete. — 
Pasteur je najprije eksperimentirao s bacilima kokošje kolere. Uma- 
njivši različnim sredstvima njihovo životno djelovanje, t. j. nji- 
hovu otrovnost, dobio je oslabljen otrov umjetni, koji je uveo u 
životinju. Taka je životinja bila neko vrijeme imuna protiv doza, koje 
su kontrolnu životinju usmrtile. 
Kasnije su uspjeli u tom, da iz kultura bakterija izluče specifične 
otrove (toksine). Sad su dalje tekli dvojaki eksperimenti: a) otrovi su 
se oslabljivali i uvodili u tijelo i b) posvema otrovni neoslabljeni tok- 
sini ucjepljivali su se najprije u malim i onda u sve većim množinama u 
tijelo i životinja je tako došla do visoka stupnja imunitete (n. pr. dif- 
terija). 
No iz svih se kultura još ni danas ne dadu izlučiti specifični otrovi, 
čisti od tjelesa bakterija (n. pr. kolera, tifus). Tu se imunizira tako, da 
se ucijepe tjelesa bakterija u živom oslabljenom ili u mrtvom stanju. 
Životinja imunizovana razori tjelesa bakterija, koja su uvedena u nju. 
Prema tomu imamo dva osnovna tipa stečene imunitete: an ti- 
toksičnu i antibakterijelnu. Kod prve je tijelo steklo spo 
sobnost, da može neškodljivim učiniti neki kemički otrov, a kod 
druge, da može razoriti tjelesa bakterija, u kojima ima 
otrova (toksina). 
11 
