56 



kao i kod sladorne repe i gljiva klobučarka. Pri raspadanju stanica 

 postaje oksidacijom „hromogena tvar" pigmentom. 



Još prije Palladina upozorio je na ove pigmente R e i n k e. On 

 ih naziva „autoksidatorima" i pripisuje im osobitu zadaću pri disanju. 

 Ovi ,,autoksidatori" time, što sami oksiduju, stvaraju još i atomistički 

 kisik, koji onda oksidira i tvari, koje same po sebi teže oksidiraju, kao 

 ugljikove hidrate i masti. 



Nastaju sada pitanja: i.) da li hroniogeni nastaju tek onda, 

 kad se raspada bilinsko tijelo (postmortalno) ili se nalaze i u živom 

 tijelu odnosno u stanici ; 2.) da li ti hromogeni primaju atniosferički 

 kisik direktno ili mnogo kompliciranijim putem n. pr. po noću encima 

 i 3.) da li su hromogeni općenito kod bilja rašireni i da li se nalaze u 

 svim bilinskim stanicama. 



Ovo su glavna pitanja, koja je P a 1 1 a d i n postavio iza temeljnog 

 pokusa sa pšeničnim klicama. Odgovarajući na ova pitanja imao je 

 Pali a din na umu slijedeću misao: ,,Isto tako, kao što je n. pr, 

 za asimilaciju ugljikova dvokisa biljci nuždan komplicirani klorofilni 

 aparat, isto tako mora da postoji neki komplicirani aparat i za pre- 

 našanje atmosferičnog kisika na bilinsko tijelo". 



Da vidimo dalje Palladinove odgovore. Što se tiče prvog pi- 

 tanja, to ga ne možemo odgovoriti direktno, nego samo indirektno. 

 U živom biljnom tijelu ne možemo dokazati hromogene. Hromogenc 

 vidimo samo na mrtvim biljkama, bilo da ubijemo biljku niskim 

 temperaturama ili parama kloroforma ili alkoholom. Da hromogeni 

 faktično i u živim stanicama postoje, možemo si predstaviti putem 

 tako zvane r e v e r s i b i 1 n c reakcije t. j. ]i u t e m pro- 

 cesa neprestane oksidacije i redukcije. Hromogen 

 postaje pigmentom tek ondi, kad zapriječimo redukciju, a to biva i 

 kad biljka ugine. U živoj biljnoj stanici ne dolazi do stvaranja pig- 

 menta, jer u onom času, kad hromogen primi kisik, odmah ga preda 

 dalje. Da je to zbilja moguće, možemo i eksperimentom pokazati. 

 Tamno smedji, 2 mjeseca stari filtrat od pšeničnih klica može se po- 

 moću amonijeva sulfida ili sumporaste kiseline reducirati u svijetlo 

 žutu tekućinu. Ostavimo li tu svijetlo žutu tekućinu na zraku, to za 

 kratko vrijeme poprimi oksidacijom opet smedju boju. To bi bio in- 

 direktni dokaz o tome, kako je moguće, da hromogeni postoje u živom 

 bilinskom tijelu. 



Predjimo odmah na drugo pitanje, a to je, primaju li hromogeni 

 atmosferički kisik direktno ? Odgovor nam daje slije leći pokus : 



Ako smedji filtrat pšeničnih klica p r o k u h a m o, onda ga ne 

 možemo više reducirati u hromogen. Isto tako i skuhani redu- 

 cirani pigment (svjetlo žuta tekućina) ne oksidira više na zraku. Ovaj 

 nam pokus kazuje, da je oksidacija i redukcija hromogena e n c i- 

 matički proces, jer pri visokim temperaturama gube i encimi 

 svoju djelatnost. P a I 1 a d i n je pokušao iskuhanom reduciranom 



