61 



Iz analognih razloga, pak u povodu literarnih podataka o utje- 

 :aju izvanjih prilika na spolove, sijao je sjeme za r a z li č n i h 

 faza mjesečevih (sjetva za mjesečine podaje navodno više 

 mužjaka !), odgajao biljke na s u n c ii, u polusjeni, u sjeni. 

 na različno eksponiranim česticama, na tlu različnih pri- 

 rodnih fizikalnih i kemijskih sastava, na najrazhčnije 

 umjetno d j u b r e n o m tlu, pod otvorenim nebom i pod 

 platnenini pokrivalima, zalijevao jedne kulture vrlo na a 1 o, 

 druge vrlo obilno, sabirao sjemenje u svrhu daljih sjetvi iz različnih 

 dijelova infloresccncija — a rezultat bio je uvijek jednak: 

 u nikojem se slučaju nije pokazivala kakva neobična brojevna pre- 

 valencija muških ili ženskih individua. Brojevni se je odnos najčešće 

 kretao izmedju 40 — 50%, kadšto 45 : 45,5°i3, ili 48 : 52% i slično, 

 a prevalirao je č a s jedan, čas drugi spol. Sve navedene 

 varijacije izvanjih prilika za 5-godišnjeg opetovanja kultura ostale 

 su dakle bez ikakvog utjecaja na diferencijaciju spolova, odnosno 

 na broj individua jednog ili drugog spola. 



Nakon tih negativnih rezultata udario je C i e s i e 1 s k i, da ude 

 u trag uzrocima diferencijacije spolova drugim putem eksperimento- 

 vanja. Dao se je na umjetno z a p 1 o d j i v a n j e. Imao je u tu 

 svrhu sub dio prostorno daleko udaljene čiste kulture, kako 2 ženske, 

 tako i I mušku. Individue jedne ženske kulture oprašivao je s pe- 

 ludom pri izlasku sunca, a individue druge pri zalazu nje- 

 govu. Isijavši slijedeće godine (opet u drugim partijama vrta) sjeme 

 ubrano u jednoj i u drugoj kulturi, s pravom ga je iznenadila činjenica, 

 da se je od sjemena ujutro oplodjenih biljki razvilo 85*5 °q muških 

 individua, dok je sjeme u večer oplodjenih biljki dalo 92% ženskih 

 individua. 



Taj ga je povoljni rezultat ponukao te je naredne godine odabrao 

 šest ženskih individua, presadio ih u lonce i tri smjestio meću 

 prozore jedne, a tri medju prozore druge sobe. Prva 

 je tri individua oprašio peludom, koji je uzeo u j u t r u iz antera. čas 

 prije nego su se raspucale, dakle peludom sasvim r e- 

 c e n t n i m, dok je ona druga tri individua oprašio takodjer peludom 

 ujutru ubranim, ali do poslije podne u papiru sahra- 

 njenim. Individui recentnim peludom zaplodjeni podadoše 120 

 sjemenki, a one starijim peludom zaplodjene 06. 



Isijavši u narednoj godini to sjemenje, dobio je od onih 120 zrna 1 12 

 biljki od kojih bijaše s a m o 6 ženskih, sve ostale muške. 

 A od onih 96 zrna dobio je 89 biljki, koje su s ve bile m u š k e. 

 Taj je eksperimenat v i š e p u t izveo s jednakim i 1 i ^a n a- 

 1 o g n i m r e z XI 1 t a t o m. 



Zamjetivši Ciesielski opetovano, da sveukupno zrnjc konop- 

 Ijino nije jednako; jedno je okruglo, drugo više ovoidno, jedno svjetlije, 

 drugo zagasitije boje, jedno pjegavo, drugo bez šara, jedno apsolutno 



