COMMEi\TATIO ad 0U\ESTI0NEM ZOOLOGICAM. i5 



InVeniantur in AcephaJis festacnis quatuor lamelke inter laminas pallii ; ad utrum- 

 que latus iuter pedem et paJIii Jaminam tlaae tales iamellae sunt sitae ; lias , lamel- 

 las Cuvier Lranchias dixit. Bojauus veio qui Iiuic Anatomiae comparatae parti ma- 

 guam operam dedlt, aliud invenit organon, quod respirationis esse credit suamque 

 seutentiam cx.ponit sequenti moilo; « Est, inquit, inter hrancliias internas et pe- 

 dem ab ntraque lateie foi-aminidum , quod in cavitatem divcit;" atque a Bojano cella 

 r£spiratiouis vocatur^ projjius ad pedem aliud est foraminulum , ad o^iductum du- 

 cens ; dein inter dorsum brancliiarum et cor ductus situs est venosus , in quem mul- 

 tae veuae sanguinem immittunt. lu «ella ilia , de c(ua supra mouui, corpus invenitur 

 vasculare , quod Bojanus proprium organon habet respirationis. Transit per Loc 

 corpus ductus veuosus , et sic sanguis , quod in ductu veuoso cst , ad corpus illud 

 vasculare lacile perveuit. Majorjiars autem sauguiuis venosi ad brancliias atque iude 

 ad cor veliitur^ 



Accipit ductus venOsus duos ramos primarios. Ex Iioc ductu venoso corpora vas- 

 Cttlaria multa accipiuut vascula, praeterea rami ex pallio ad ipse decurrunt. 



Ex hisce liquet, quod plurimae venae partim immediate , partim mediate ad cor- 

 pora illa perveniunt vascularia, ex quibus tria vasa immediate sanguinem ad cor du- 

 cunt, quod unlcum atqui ergo arteriosum est ; quod corpora illa vascuJaria, quoad 

 structuram, optime puimonum functioui inservire possunt ; structura enim est vas- 

 cularis, dein facile corpora illa aqua circnmlui possunt, quae per foramen extus inter 

 pedem et lamellas internas bians intrare potest (ii). 



Habent brancbiae illae sive lamellae quatuor, praeterquam quod respirationi in- 

 serviunt , aliam adbuc functionem : ora scilicet in altero horum evolutionis stadio ia 

 illis reconduntur. Quem in finem multa loculamenta adsunt : duplex illa functio 

 ejusdem organi in nullo Mollusco huc usque quidem obser^ata est. 



Tempus ergo doceat num illa organa, quae Bojanus detexit , vera siut organa re- 

 spirationis. 



Gasteropoda mnlta sacco gaudeut pulmonali, qui extus foramine conti-acliii hiat 

 Saccus ille pulmoualis est cavitas quaedam ; ab interiore ad lateras reti vascidari est, 

 obsessa. Alia Gasteropoda branchias habeut, quae in diversis generibus forma diffe- 

 nint: in plurlmis tamen duas formant series , laminarum transversalium. 



Possident Pteropoda duas alas , quae inter caput et ceterum corpus animalis cor- 

 pori nectuntur. Hae alae ipsis fluitando inserviunt, uti vidimus §. 5, et praeterea 

 brancbiarum locum tenere videntur , quum primo mici'OScopii ope rete refert vascu- 



la-. 



I U 3 Buj.iniis SenJschreiben an Ciivier ctc. i0i3 mji abbildungen. 



