— 126 — 



Christ. Wolf an Bernh. Büfinger. Halle, 4. Mai 1723: Scripsi 

 nuper , quid Theologi iiostri illiterati, ambitione et hypocHsi turgidi , 

 contra nie moliantur et quoiiiodo Rex potentissimus libidinem ipsorum 

 coercere voluerit. Enimvero cum sustus theologicus , aut, si mavis , 

 pseudo-theologicus non ferat, ut in voluntate regis acquiescant, nova 

 contra me raoliuntur homines vesani. Scilicet cum Langius sit Decanus 

 ordinis theologici, Michaelis philosophici, facile persuaserunt Pro Rectori 

 invidiam theologicara metuenti , Boehmero , Cancellario praesertim 

 Ludwigio , qui a partibus meis stat , absente, ut per conclusum 

 Decanale Decanus ordinis nostri errores , qui ipsi viderentur , ex 

 Metaphysica niea aliisque scriptis excerperet, cum Collegis , ut con- 

 sentirent in sententiam decretoriam , excerptos communicaret, atque sie 

 auctoritate totius ordinis damnatos Pro Rectori afferret nomine totius 

 Academiae ad Regem mittendes eo fini, ut a lectionibus philosophieis 

 arcerer , in solis mathematicis et physicis muneris mei partes adimple- 

 turus. Misit excerpta Decanus ad Collegas , sed Senior, Cancellarius 

 aliique suscriptionem recusarunt. sancta simplicitas ordinis nostri 

 theologici, qui in Papismum debacchantes homini , qui in Grammatica 

 Graeca et Hebraea consenuit , nee unquam philosophiam vel primis 

 labris degustavit, per concilium Decanale Privilegium infallibilitatis 

 in judicandis controversiis subtilissimis conferri posse somniant ! 

 Sed ecee Tibi specimina gravissimorum errorum. Daranat Doctor 

 infallibilis per decretum Decanale, quasi ex tripode loqueretur, essentias 

 rerura esse necessarias, minime arbitrorias , ut ne quidem a Deo quie- 

 quam in iis immutari possit; animas habere vim ideas producendi; vi 

 legum motus eandem in conflictu conservari virium quantitatem, cum 

 Dens omnipotens vira , quam corporibus dedit, pro lubitu augere et 

 minuere possit (en novam methodum mathematicas demonstrationes ex 

 catechismo refellendi , dignam sane , quam cum Bernullio communices, 

 ut habeat , quod rideat , immo quod cachinnum moveat} ; influxum 

 physicum experientia non confirmari. Inprimis contra harmoniara 

 praestabilitam debacchatur, contra sapientem rerum nexum a Deo ab 

 aeterno deterrainatum recoquit conscquentias a Neumeistero contra 

 Reformatorum absolutum decretum nuper revocatas , et imprimis 

 errorem gravissimura urget , quod affirmaverim, multa eventura fuisse 

 aliter , quam nunc , si sedem fixam alibi , quam Halae constituissem. 

 Probat me scripturam sacram subsannare , quod exemplura miraculi 

 adducam asinum rationi conformia verba proferentem. En acumen 

 Grammatici nostri vere asininum ! 



Christ. Wolf an Bernh. Bilfinger. Marburg, 11. Februar i72i: 

 Nosti fundamenta odii adversus me coneepti, nempe quod adhaererem 

 partibus orthodoxorum, nee Franckium venerarer instar Dei et Langium 

 instar hominis a Deo secundi. Intellexi ex quodam Paedogogo 



