INLEIDING. IX 



waar te nemen. Niettemin wachte men zich uit de talrijke onder- 

 linge afwijkingen te veronderstellen, dat die talen en dialecten in 

 voldoende mate bekend zouden zijn. Het is al veel dat wij weten, 

 dat er verschil bestaat, maar hoever dit zich uitstrekt is tot heden 

 slechts voor enkele streken van niet te grooten omvang nauwkeurig 

 Onderzocht. Omschrijvingen van namen als Alf. Cer., Alf. Halm., 

 enz. dienen derhalve te worden opgevat als in betrouwbare bronnen 

 voor de eilanden Ceram en Halmahéra aangetroffen, zonder aan- 

 duiding van het district of de plaats, waar zij gangbaar zijn. De 

 mogelijkheid bestaat, dat zij een uitgangspunt vormen bij navraag 

 naar synoniemen in meerdere dialecten. 



Wellicht zouden voor een gelijke afscheiding in aanmerking 

 moeten komen de Aroe-, Babar-, Banda-, Batiggai-, Goroin-, Kei-, Ki- 

 sar-, Leti-, Romang-, Serviata-, Soela-, Teiiimèar-, Watoebela- en Wetar- 

 eilandengroepen, alle gelegen in de oostelijke wateren, en waarvan 

 sommige aan het strand een Mohamedaansche bevolking hebben, 

 ware het niet dat deze in nog veel mindere mate bekend zijn; en 

 sluiten zich aan het Alfoersch aan de in Boladng-Motgoiidow, de 

 landschappen om de Tominï-goM, Makian- en 5«;/o/-eilanden ge- 

 sproken talen, benevens het TcntataanscJi, Tidoreescli en de vele 

 dialecten van het uitgestrekte eiland Nicmv-Guinea, door velen reeds 

 tot een onderwerp van taaistudie uitgekozen, en in elk geval nauw 

 verwant aan den taaistam, die zich over de Philippijnsche eilanden 

 uitbreidt. 



Het Dajaksch is de taal der inheemsche bevolking van 

 het groote eiland Borneo, met afzonderlijke dialecten voor schier 

 eiken volksstam, die zich in het een of ander deel heeft gevestigd. 

 Voor Zuidoost-Borneo bezitten wij een woordenboek van wijlen den 

 zendeling A. Hardkland, wiens gebrekkige kennis van het Maleisch 

 echter herhaaldelijk tot vergissingen met de volkstaal heeft geleid ; 

 terwijl alle andere taalkundige bijdragen binnen den kring van ons 

 gebied zich slechts tusschen enee «'renzen bewesen. Voor sommiee 

 plantennamen is het mogelijk geweest te vermelden, tot welk dialect 

 zij behooren ; bij de meeste echter mag men niet uit het oog ver- 

 liezen, dat zij wellicht slechts als aanwijzingen kunnen gelden. Aan 

 de noord- en noordoostkust werden voor de staatjes Koctci en Tidoeiig 

 plantennamen aangehaald, zonder nadere vermelding of zij aan de 

 landstaal zijn ontleend. 



Het Javaansch wordt gesproken in geheel Midden- en een groot 

 gedeelte van Oost-Java, en bezit twee taaisoorten, Krama en Ngoko, 

 gebezigd naar gelang de toegesprokene een hoogeren of lageren 

 rang in de inlandsche maatschappij inneemt. Volgens velen mag dit 

 onderscheid zich niet uitstrekken tot plaats- en plantennamen, welke 

 tot een beter begrip steeds onveranderd moeten blijven; maar de 

 gewone inlander meent in dit opzicht geen uitzondering te mogen 

 maken en vooral de dorpsbewoner (wong desa of tijang doesoen) 

 wijzigt in dien geest vele woorden ; zij zijn door mij uit Walbeehm's 

 studie over de Javaansche taaisoorten overgenomen. Men zou wel 

 is waar kunnen zeggen, dat zoodanige namen pour Ic besoin de La 

 cause verkramaniseerd zijn, doch, als in de binnenlanden veel tegen- 



