VIII INLEIDING. 



zakelijk waren het plantkundigen, die deze inlandsche namen gedu- 

 rende hunne reizen opteekcnden ; doch, hoezeer voor hun eigenHjke 

 taak berekend, ontbrak hun de noodige taalkennis ter controleering 

 van door inboorlingen opgegeven plantennamen. In den laatsten 

 tijd heeft men te dien einde de hulp van bevoegde taaibeoefenaren 

 ingeroepen, met het gelukkige gevolg, dat omtrent de juiste uitspraak 

 en spelling van tal van namen reeds zekerheid werd verkregen ; — 

 de hoofd factor ter verbetering echter, l)estaande in deskundige 

 plaatselijke controle der namen, bleef nog ontbreken. 



Niettemin is dit feitelijk de alleen betrouwbare handelwijze, die 

 bij het verzamelen van inlandsche plantennamen dient gevolgd, hoe 

 moeilijk de uitvoering in de praktijk ook zij. Want het zijn niet de 

 min of meer beschaafde hoofden, dan wel in ontwikkeling boven 

 hunne landgenooten uitmuntende inlanders, die in deze als vraag- 

 baak kunnen dienen, doch nagenoeg uitsluitend de onvermoeide 

 betreders van het ongerepte woud, door langdurige rondzwerving 

 in de wildernis vanzelf vertrouwd geraakt met elk gewas, en door 

 oefening tot scherpe waarnemers gevormd, met een goed geheugen voor 

 hetgeen zij van oudere geleiders over den aard en het voorkomen 

 van verschillende planten vernamen. 



Dat deze echte plantenkenners niet steeds aan de geleerden 

 hun bijstand en voorlichting verleenden, zal wel door niemand be- 

 twijfeld worden ; maar evenzeer is het duidelijk, dat elke poging tot 

 groepeering der inlandsche plantennamen nu nog slechts als eene 

 voorloopige te beschouwen is, als het ware een uitgangspunt : immers 

 voortdurende aanvulling en verbetering zijn onmisbaar. Waar ik bij 

 't verzamelen somwijlen meende te mogen hopen op een tamelijk 

 volledig geheel, daar bewezen de lange lijsten van onbekende planten- 

 namen, uit allerlei werken samengebracht, spoedig genoeg, dat er 

 nog zeer veel te doen overblijft. 



Als beknopte toelichting over de in dit woordenboek voorko- 

 mende Indische talen en dialecten diene het volgende: 



De reeks verkortingen, aanvangende met de letters Alf. voor 

 Alfoersch, zou allicht doen vermoeden, dat dit tongvallen zijn eener 

 zelfde taal, en toch is deze gevolgtrekking op het tegenwoordig 

 standpunt onzer kennis hoogst gewaagd; daar met evenveel recht 

 de meening kan verdedigd worden, dat alle talen van den Archipel 

 één moedertaal tot grondslag hebben. V^oor zoover doenlijk is bij de 

 aangenomen verschillen rekening gehouden met het plaatselijk ge- 

 bruik, omdat in het Oosten van Nederlandsch Indië, misschien wel 

 als gevolg van westersche invloeden, algemeen de eigenlijke lands- 

 talen als Alfoersch bekend staan, als gesproken door bewoners der 

 binnenlanden, welke de strandbevs'oners met den naam van Alfoercn 

 betitelen. Hoezeer nu deze naam door den overgang van velen tot 

 het Christendom zijn oorspronkelijke beteekenis heeft verloren, daar 

 die gewoonlijk doelde op niet-AIohamedanen of godsdienstlooze 

 wilden, zoo bleef hij toch allerwege behouden ; zelfs op die plaatsen 

 waar, als in de Minahasa, de Oeliasers, en het zuidelijk schiereiland 

 van Ambon, reeds teekenen van een langzame uitsterving vallen 



