Areca — Arenoa. 



172 



315 - 322. 



Pinang itaiii; Pinang traug boelan, iiift 

 ht'ldcrgcli' bladstflen. In Mal.iMtn.; Pinang baljaoe; 

 P. iluin; V. ka]ias; P. t el u r i kan. Ia Vuig. Slal.: 

 Pinang b (t t o c 1 ; P. b o f n d e r b c s » r ; P. b o (Ml (1 e r 

 kcijil; P. soesoo. In Alf. Min. T. L., T. S.: Ten- 

 ga of w. kapcs; T. of w. k a tawa ; T. of w. pera ; 

 T. of n. sanipinit; T. of w. Iaoe»ip. In Bat.: 

 Piniug oewani. In Alf. Min. T. P.: Tonga of 

 \v. kekekow; T. of w. sela; T. of w. woiic. In 

 Makas.: Uapu baou of r. gading; K. didi, met 

 gele vrucht. In Alf. Min. Bent.: Manian kanara- 

 ni e n ; M . k a s o o a n g ; M . ni a w i n g i ; ,M . p a ni o e s a ; 

 M. pisa. — Boum, de areea- of jiiuangpalni. (icbr.: 

 (iedroogd en van de schil ontdaan zijn de zadeu (pinang- 

 noot, nux arecac) algemeen in gebruik bij het sirih- 

 kauwen; (er wordt beweerd, dat die waaraan men vooraf 

 geroken heeft, bedwelmend zouden werken). Bij elke 

 feestelijke gelegenheid en ook in het dagelijksch leven 

 is de aanbieding daarvan een bewijs van beleefdheid 

 en wehvillendheid, terwijl ze tevens gebezigd worden 

 bij toüvergebeden en het leeren der hier\oor gebruikelijke 

 for?nules. Nog jong zijnde, dienen zij met andere 

 middelen als geneesmiddel tegen dysenterie, en geeft 

 men ze ook aan het rundvee, om dit tegen de koude 

 te harden. Het hout van deu stam wordt soms benut 

 tot vervaardiging van kleine voorwerpen, de blad- 

 scheeden om iets in te wikkelen, en de bladen hier 

 en daar tot liet kleuren van hengelgaren en voor 

 grof vlechtwerk. Om een kort tijdsverloop aan Ie 

 duiden zegt de Javaan : „Saplekah djanibe", d. i.: 

 „(De tijd beuoodigd) om een areca-noot door te slaan", 

 en de Balinees: „Apaugeutjak lioewah", d. i.: „(De 

 tijd noodig) om een jjinang-noot geheel te kneuzen", 

 welke hij gelijk stelt met het tellen van elf duiten. 

 In het Alfoersch van Ambon zijn : „Ane hoea wain", 

 en iu het Goroulaleeseli : „Ngapoïloetoe io mama", 

 d. i.: „(De tijd) om pinang tot rijpheid te brengen", 

 gewone uitdrukkingen voor de tijdsruimte, die in den 

 regel gevordei'd wordt om eenmaal pinang te kauwen 

 (dit in Jav.: „Sapauginang", en in Balin : „.\pakpakan"). 

 In het Maleisch heeft men een spreekwijze: „Sajierti 

 pinang di belah doewa", (en in het Javaausch : „Kaja 

 djambe sinigar"), d. i.: „Als een pinang-uoot, die in 

 tweeën gespleten is", om te kennen te geven, dat 

 iemand of iets geheel oji een ander of iets anders 

 gelijkt ; en in diezelfde taal zegt men van lieden, 

 die lijdelijk zijn vooruitgegaan, maar weder tot hun 

 vroegeren staat vervallen: „Sa))erti pinang ])oelang 

 ka tampoek", d. i.: „(ielijk een pinang-vrucht lot de 

 kelk terugkeert"'. In de Mab'ische landen honden 

 vrouwen, die als medium zullen optreden, gedurende 

 de hiermede gepaard gaande dansende bewegingen 

 bloemtrossen van Arcea iu de hand, welke men 

 veronderstelt een geschikt middel te ziju om de 

 exta.se oj) te wekken, „l'it zijn hunu'ur zijn" heet 

 in het Miiumgkabaoeseh : „Maboeek di malan pinang", 

 d. i.: „Bedwelmd door pinang". In het Makasaarseh 

 wortil met de uitdrukking „Hapo-ra])o mi" de i)ersoon 

 aangeduid die, verloofd zijnde, den huwelijksband 

 dour den dood der andere partij verbroken ziet ; de 

 overblijvende heeft weinig kans om te trouwen, en 

 het eeuig middel dien vloek neg te nemen bestaat 

 hierin, dat de overlevende naar een pinang-boom 

 gebracht en tot drienuial toe met het hoofd er tegen 

 aan wordt geduwd. In dezelfde taal heet „Kapo 

 sarakalijang" een ])iuang-nool, die er uitwendig goed 

 uitziet, maar van binnen vol zwarte strepen en 

 rottende is; zoodat men aldus ook betiteld een schoone 

 vrouw, die bij nauwere kennismaking tegenvalt. \'oor 

 het geheel willekeurig met iemand te werk gaan, 

 zegt de Makasaar: Parirapo en de Boeginees: Mapa- 

 rijalosi. d. i.: „(Hem of haar) als pinang beschouwen 

 of behandelen". In het Javaansch heeft men een 



! raadsel : „Botjah anggawa banjoc satctes saka ing 

 awang-awang", d. i.: „Keu knaap brengt een dropppl 

 water uit de lucht", waarvan pinang de oplossing is, 

 omdat er in elke jonge noot eenig vocht is. 



316. A. glandiformis Lam.* Dok o, Alf. 



N. O. Halm., Tern ; Dokoto, Alf. N. W. Halm.; 

 Jcjcl, N. (iuin. 4 K ; Kakahar, Alf. Aiiib.; Pinang 

 goem oe t oe. Mal. Mol.; Pinang 1 angsa. Mal. Mol.; 

 Pinang pandang. Mal. JIol. — Boom. (iebr.: Het 

 hout wordt wel als timmerhout gebezigd. 



317. A. Nenga BI. (— Nenga Wendlan- 



dianaSchefiF.'). Djambe ngenge, Soend.; Nan- 

 ga k, Mal.; N ge uge, Soend.; N gi ng i, .lav.; Pinang 

 bari §), Mal. — Boom. 



f) Ook Ternstroemia japonica Thunb.* 



318. A. Nenga BI. (— Nenga Wendlan- 

 diana SchefiF.') var. Sumatrana Teysm. 



Oegai niocli. Lamp. Ab. — Boom. 



31'.). A. paniculata Scheff. (= Mischo- 

 phloeus paniculata Scheff.'). (i o e 1 o e b e u g e, 



Alf. N. O. Halm.; lloeuaga, Tern.; Pinang jaki, 

 Mal. Men.; Pinang oetan (zie 2H99), Mal. Mol.; 

 Teuga im bolai, Alf. Min. T. L.; Woca nc 

 angko, Alf. Min. 'V.S.; Woeanewale, Alf. Min. 

 T. B. — Boom. Oebr.: In de Minahasa worden de 

 uilspruitsels boven aren-bladen verkozen tot inwikkeling 

 van tabak voor sigaretten. 



320. A. sp. Patawakoean, Alf. Min. T. L.; 

 Pomboea, Alt'. Min. T. P. — Boom. 



321. Arenga obtusifolia Mart.* Nat. fam. 



der Palinae. Langhaji, Bat. Mand.; Langkak, 

 Lamp.; Langkap, Jav., Mal., Soend.; Langko, 

 Minangk. — Boom. (iebr.: Het hout dient voor 

 lansen ; van de bladen vervaardigt men wannen. 



322. A. saccharifera Labill.* Ach e, Xias; 



Akel, Alf. Min.; Akele, Sangi ; Akere, Alf. Min. 

 Bant.; Akol, .\lf. Min. Ponos.; Anaoe, Lamp., 

 Minangk.; Aren, Jav., Madocr.: Bagot, Bat. Mand.; 

 Bak djok, Atjeh; Bargot, Bat. Mand.; Batang 

 anaoe, Minangk.; Ben da, Koelei; Boehoe, Daj. 

 Kat.; Bone, Tim.; Daloe, Alf. Halm.; Daloekoe, 

 Alf. N. O. Halm. K.; Ujaka, Balin.; Djemaka, 

 Siis.; Djoek, .\tjeh; Djok, Atjeh; Kdhoek, Kang.; 

 Enaoe, Mal.; Feto, Xias; Hanaoe, Daj. Samp., 

 Lamp, Loeboe, Mal. Baiulj.; Hano, Balin.; Inroe, 

 Boeg., Makas.; Kaboeng, Mal.; Kawoeng, Soend.; 

 Ketau, Alf. Min. Tousaw.; Kooniekene, Kisar; 

 Lebeno, Alf. N. O. Halm.; Lirang, O. Jav.; Lolo 

 na o. Sas.; Maka, .A.lf. Asil.; Minok-minok, Eng- 

 gano; Moka, Sawoe; Xakcl, Alf. Min. T. B., T. L.; 

 Xakwa, Alf. W. Cer.; Nanggoeng, Jav.; Nao, 

 Biman., Sas.; Naoe, Mal., N. G. Noemf., Wetar ; 

 Nao e knam, N. Guin. Noemf.; Nawa, Alf. N. 

 Laoet, Sap., Z. Cor.; Nawain, Alf. Amb.; Xawal, 

 Alf. Asil., Har., Hila; Ni roe. Kor.; Noeh, Mal. Pal.; 

 Noöe, Makian ; Panggoh, Gajo; Peloeloek, Mal.; 

 Pohon gemoeti. Mal. Tii'n.; Pohon majang, 

 Mal. Anib.; Pohon sagcroc. Mal. Amb.; Pola, 

 Bal. Dair, Soembawa; Selio, Mal. Men, Tern.; Sikit, 

 Kei; Sipa, Sangi; Tio metme, Leti. Variëteit in 

 Jav.; Aren ampal, met grootc wilachtige bloem; 

 A. ban teug, donkergrijze soort; A. blereng, ge- 

 spikkelde soort; A. brama, met kleine roodc bloem; 

 .V. dj ingga, met geelachtige bloem ; A. glegar,inet 

 korten dikken stam; A. gontol, met ronde bijna 

 witte bloem; A. idjo, met groote groene bloem; \. 

 ranteng, met donkerbruine bloem; de voorlaat.ste op 

 Java het meest gezocht voor het tappen van palmwijn ; 

 A. tjeboug, die de grootste hoogte bereikt. In O. 



