Artocarpus. 



175 



340 - 352. 



3-111. A. communis G. Forst. (= A. 



incisa L.'l vui-. laevis (/.'nhii-r zad.-u). Arno, 

 Alf. N. o. Ilaliii., -\U1. Mfii., IVni.; Baka, Boeg.; 

 Bak soekocii, Aljeh; Bakara, .Makas.; Hatupoel, 

 Bat.; Hoekoiii, Kei, Watueb.; Kaïara. Biiiiau., 

 EnJeli, Soemba: Kuehoe, Alt'. Miu. Beiit; K oe hoc- 

 hoc, Alf. Min. Bant.; Koeloeg, Alf. Min. 1'onus.; 

 Koeruer, .\lf. Miu.; Naoen lakoe, Tim.; Naoe- 

 noe, Tim.; Oeloe oeöcn, Wetar; Oer knam, 

 N. Guin. .Voeinf.; Pingi ka ia ra, Soemba; Poeüe 

 Karara, EuJeh ; Poko bakara, Makas.; Pong 

 baka. Boeg.; Soekoen, Balin., Jav., Mal., Soeud.; 

 Soekoeu ka])as, Mal. Tim.; Soekoeu radja, 

 Mal. Tim.; Soeüe mauek, Uotin.; Socoek, Kotin.; 

 Soeüen, Alf. Har., Z. Cer.; Soeüeno, Mt N. 

 Laoet, Sap.; Sok on, Alf. Boer., Madoer.; Tangkal 

 soekoen, Soend. Variëteiten in Madoer.: S. batang; 

 S. maloko. — Boom. Gebr.: De vruchten wordeu 

 gegeten, het hout soms tot vervaardiging van meubels 

 gebezigd. Met de sehutblaadjes JiT bloi'uien worden 

 bouten voor\vi'r|>en wel glad gewreven. \ an iets, dat 

 voor onbepaalden tijd windt uitgestild, zegt men in het 

 Maleiseh van .Vmbou schertsenderw ijs wel: „Nanti akan 

 djadi pada tahoen soekoen, boelan gonioe", d. i.: ,.Het 

 zal gebeuren iu de maand gomoe van het jaar soekoen". 



341. A. Dadak Miq.*. Dadak, Lamp. — 

 Gebr.: Het hout dient tot timmerhout; de vruchten 

 worden gegeten. 



342. A. dasyphylla Miq.* Boloeli boe ja, 



Bol.Mong.: K akoembi j). .\ir. Min. Bent.; Kalembi, 

 Alf. .Min. T. B., T. S.; Kelembi, Alf. Min. T. B., 

 T. S.; Kerembi, X\(. Min. Baut.; Maoembi, Alf. 

 Min.; Maoembi wak ar, .\lf. Min. T. P.; Moömbi, 

 Alf. .Min.; Moümbi wakar, .Uf. Min. T.P. — Boom. 

 Gebr.: Het hout wordt voor balken en planken gebezigd, 

 en wordt gezegd tegen weersinvloeden bestand te zijn. 

 i) Ook eene .\ntiaris-soort. 



343. A.glauCaBl.' ïiw oe laudak, Soend. — 

 Boom. Gebr.: Het hout wel bij huisbouw. 



344. A. glaucescens Trécul.* Sembir, 



Jav. — BoDTii. (Jibr.: Van het hout worden gamhang- 

 toetsen vervaardigd. 



34.Ï. A. Gomeziana Wall.* Darak, üaj. 



Z. O. Born.; Kadodo, Enggano ; Kajoe tampang, 

 Mal.; Kajoe tampang boeroeng^), Mal.; Tam- 

 pang, Mal.; Tampang boeroengS), Mal. — 

 Boom. Gebr.: Het hout als bruikbaar vernwld, ofschoon 

 het zeer hard moet zijn en moeielijk te bewerken ; 

 men maakt er veelal huiselijke benoodigdheden van, 

 o. a. voor den weefstoel. Het heet ook bestand te zijn 

 tegen den ]>aalworm. 



^) Ook Kicus vasculosa Wall.' 



34fi. A. Gomeziana Wall.* var. Grifflthii 



King. K ajoc- t ani pa ng boel at. Mal.; 'I' a m pang 

 boelat, -Mal. — Kuoni. 



347. A. hirsutissinia Kurz.* Xangka 

 rimba. Mal. -- Bnnni, 

 34H. A. integrifolia L.f.' (zie 353). .\naU, 



.\lf. Har.; .\naiil, .Vlf. X. Laoet, Sap.; .Vnaiimahoe, 

 Alf. Z. Cer.; .\naiine, .Vlf. Hila; Anaiiwakan, 

 Alf.Z.Cer.; Angka, .Uf. Min.; Bak panah, Atjeh; 

 Bak pa nas, .\tjeh; Kanakane, Alf .\8il.; K a wera, 

 Solor; Lamasa, Lamp.; La nggi', Goront.; Malasa, 

 Lamp.; .Mangka, .\lf Min.; .\aii, Xiaa; .Xaka, 

 Alf Boer., \. O. Halm., W. Cer., Tern.; NakaS, 

 Alf. Cer.; Xangga, Biman.; Xangka, Alf. Min., 

 Balin., Daj. Z. O. Born., Kang., Madoer., .Mal., Soend.; 

 Nangka bocrbocr. Bat.; Xangka leuweung, 

 Soend.; X a n g k e. Sas.; X o n g k a, X o u g k o, .lav.; Pa n a, 

 .\tjch; Panah, .\tjeh; Panas, .\tjeh; Panasa, Boeg.; 



Piuasa, Bat.; Rapo tjidoe, Makas. Variëteiten in 

 Jav.: Xongka blocdroe; X. boeboe r, ook N. 

 blonjo of X. bonjo; N. dandang, de grootste; 

 N. kendil, de kleinste; N. salak; N. tikoes; 

 X. tjeling, de zeldzaamste, met eenige of alle (?) 

 vruchten onderden grond. In Madoer.: Nangka bhad- 

 jhang; N. kabhoeugan; N. salak of N. salat; 

 N. bhoeujo. In Kang.: N angk a gh abhoe ngan. 

 In Soend.: Xangka beurit; N. boeboer; N. 

 tjangkoewang. In Balin.: Nangka berit of N. 

 timboel; N. boehoeh manas; N. boeboeh 

 salak; N. kasoer; N. klep on ofklepon; N. 

 lolos of N. boeboeh; N. peded of N. kesed. 

 In Makas.: Rapo tjidoe koemili, met hard vrucht- 

 vleesch ; R. tjidoe moemoesang, met week vrueht- 

 vleeseh. In Biman.: Nangga karao; N. uenggi. — 

 Boom, de „Jaek-tree". Gebr.: Het hout wordt voor 

 huisbouw gebezigd, de vruchten als ooft genuttigd ; 

 ook de bloembodem wordt als roedjak bij de rijst 

 gegeten. In de Miuahasa werden van de schors voor- 

 heen wel kleediugstukkeu verv.aardigd. Het melksap 

 uit de vrucht wordt op reepjes hout gesmeerd, die 

 men aan in vrucht staande boomeu bevestigt, en die 

 moeten dienen om kleine vogels te vangen. Om dit 

 te verkrijgen hakt men willekeurig in de vrucht, 

 waar men haar maar raken kan, en vandaar zegt de 

 Soendanees: „Tjatjag nangkaeuu", d. i.: „In de nangka 

 hakken", met de bedoeling vau „alles door elkaar 

 ju'ateu". .\au dezen boom besteedt de inlander eenige 

 zorg voor het onderhoud, daar de straf anders dadelijk 

 door kleine en slechte vruchten volgt ; die zorg bestaat 

 in het jaarlijks wegnemen der kleine en^lagere takken 

 en in de verwijdering vau overvloedige vruchten. Dit 

 onderhoud is op Java het werk van mannen, omdat 

 alle zorg toeh niets zou haten, zoodra een vrouw die 

 verricht. De hooge waarde, in vele streken door de 

 bevolking aan dezen boom gehecht, vindt men o. a. 

 uitgediukt in de Bataksehe spreekwijze: „Mangoen- 

 sandc di piuasana", d. i.: „Steunen op zijn pinasa", 

 voor iemand die in goeden doen of rijk is. Van iemand, 

 die niet uitsteekt boven anderen en niets bijzonders 

 aan zieh heeft, heet het in het Javaansch ; „Ora endah 

 katewel", d. i.: „Hij is niet zoo mooi als een katevvel"; 

 dit laatste de naam der jonge vrucht vau A. integrifolia. 

 De Maleier heeft een spreekwijze : „Saorang makan 

 nangka scrata kena getahnja", d. i. „Een eet er nangka 

 en allen worden door het sap bespat", om aan (e 

 duiden dat een heele familie er ouder lijdt, aLs een 

 der leden iets misdaan heeft. Vau een vrouw, die zich 

 niet rustig kan houden, zegt de Madocrees : „Mara 

 olakna nangka", d. i.: „Als een nangka-worm]>je". De 

 boom is de oplossing van het Bataksehe raadsel: „Mar- 

 parboewe so marboenga", d. i.: „Het draagt vrucht 

 zonder te bloeien"; en van het Javaansehe: „Godougc 

 satampel-tampcl oewohe sagoedel-goedel", d.i.: „Het blad 

 is zoo groot als een hand, de vrucht als een buüelkalf". 



349. A.LakoOChaRoxb.* Kajoe tampang 

 manis. Mal.; Keiedan g bero ck. Mal.; Tampang 

 man is, !MaI. — Boom. 



350. A. laneeaefolia Roxb.* KcUdang, 



Mal.; Nangka pi pit, Mal. — Boom. Gebr.: Levert 

 goed timmerhout, waarvan o. a. in Riouw de Chincezen 

 hunne doodkisten vervaardigen; de vruchten worden 

 gegeten. 



351. A. LimpatO Miq.* Lampato, .Minangk.; 

 Limpato, Minangk. — Boom. Gebr.: Uit het hout 

 wordt gele kleurstof verkregen. 



352. A. Maingayi King.* (zie 19(33). Ti- 



wadak banjoe. Mal. Z. O. Bom.; Tjam]iada 

 ajer, Midd. Sum.; Tjempedak ajer, Jlal.; Tjoe- 

 badak aije, Minangk. Variëteiten iu .Mal. Z. O. 



