Artocarpus — Asplenlum. 



176 



353 - 372. 



Born.: Tiwadak banjo f koen ing; Tiwadak 

 banjuc inerah. — Boom. Gebr.: Het hout is zeer 

 geschikt voor inlandschc vaartuigen ; aan de takken 

 hechten de bijen gaarne hare nesten. 



353. A. Polyphema Pers.* §) .\kan-akan, 

 Lamp. Pain.; Annalo, .\lf. N. Laoct.; .\uaiin, .\lf. 

 Z. Cer.; .Vuaiiuu, .Vlf. Har.; Kakan, Kawi, Lanip. 

 .\b.; Kaoekane, Alt'. C'er.; Lo ni aaa, I.aini).; .M ang- 

 kahi, Daj. Z. O. Born.; Mclasa, lianip.; Nakan- 

 nnkan. Lamp. B. Ag.; Naknak, N. (Juin. Noemf., j 

 4 R.; Nanaü, Alf. Z. C'er.; Nangka tjoinedak, 

 Madoer P.; Sibodak, Bat.; Soebodak, Bat.; Tame- 

 dak, Midd. Suni.; Tcnibedak, Mul. lii'nt;k.; Tem e- 

 dak, Koeboe; Tc wc lak, Watucb.; Tiwadak, Mal. 

 Bandj.: Tj ani pada, Mak:u<., Midd. .Suni.; Tjarri pcda. 

 Boeg.; Tjanipcdak, ,lav., Sucnd.; Tjapcdak, Mal. 

 Bcugk.; 'i'jeiiipcdak, .Mal.; Tj c ni ]) cudak, Aljeh ; 

 Tjcpcdak, Jav., Mal. Bengk.; Tjini])cdak, Atjch ; 

 Tjoebadak, Miuangk.; Tjomcdak, Madoer. S.; 

 Toewada. Alf. N. O. Halm., Baj., Tern. — Varië- 

 teiten in Alf. N. O. Halm.: Toewada da totogoi; 

 T. o g a m o e k o n o r a ; T. o g o c 1 e - g o e 1 e. — 

 Boom. fiebr.: Het hout is zeer deugdzaam en wordt 

 niet door witte mieren aangetast ; up Sumatra vooral 

 is het als timmerhout en ook voor meubels gezocht. 

 Ook dient het veel tot vervaardiging van trommen. 

 Waar in menige streek de vruchten een belangrijke bron 

 van inkomsten vormen, wordt het hout echter zelden 

 gebruikt. De bast bevat gom, die goedtr vogellijm 

 levert. De vruchten worden gegeten ; ook de pitten 

 zijn geroost een geliefkoosde toespijs bij de rijst. In 

 het Minangkabaoesch heeft men een spreekwijze: 

 „Saorang makan tjoebadak, sadonjo kanai gatahnjo", 

 d. i.: „Eén eet naugka. allen worden door het melk- 

 sap besmet", met de beteekeuis, dat als iemand zich 

 aan eenige misdaad schuldig maakt, zijn bloedverwanten 

 er allen onder lijden. In het Bataksch zegt men : 

 „Halak nuuigan sibodak aoc hona gotana", d. i.: „Eén 

 eet sibodak en ik heb last van de gom", en in het 

 Maleiseh van Bengkoeleu : „Oraug makan tcmbedak 

 diri olih getahnje", d. i.: „Een ander eet de vrucht, 

 zelf krijgt men de gom", beiib'U met de beteekeuis 

 van „niet de vrucht van zijn arbeid genieten", In 

 het Lam])ongsch spreekt men van : „Noewar lemasa 

 nanom kcmoerakni", d. i.: „Lemasa vellen, zijn pit 

 planten", voor het wegwerpen van een ouden schoen 

 óordat men een nieuwen heeft ; en voor iets, dat 

 zwaar neer])loft. zegt de Minangkabaocer : „Bak boenji 

 tjoebadak djatoceh", d. i.: „ALs het geluid van een 

 vallende tjoebadak-vrucht". De vrvu-ht is de oplossing 

 van het Alalcische raadsel; „Orang tocwa berbadjoe 

 manik", d. i.; „Ken oud man met een baadje van kralen". 



§) In de s])rcektaal worden de namen voor dezen 

 boom herhaaldelijk aan .\. integrifolia L.f.* gegeven 

 en omgekeerd. 



3.54. A. roticulata Miq.* Kakoembi koe- 

 hoe, Alf. Min. Bent.; Maocmbi sela, Alf. Min. 

 T. P.; Moombi sela, Alf. Min. T. P. — Boom. 

 Ciebr.: Het hout is geschikt voor balken en ]ilanken. 



355. A. rigida BI.* Kadodohok. Enggano; 

 Kosar^), -Mal. Batav.; Mandali k a j^), Soend.; 

 Mandelika, Mal. Batav.; M cudelika, .Mal. Batav.; 

 Peusar, Soend.; Tampoenick, .\Huangk.; Tam- 

 poenik, Bat.; Tawan, Lamp.; Temponek, Mal. 

 — Boom, de „monkev-jaek". ficbr.: l)c vruchten 

 worden gegeten, het liout is wel gezocht voor stijlen 

 van huizen. In de Batak-landen maakt men van den 

 bast bergplaatsen voor rijst, 



j) Volgens anderen is dit Dillenia indica L." 



§}) Verg. ook 245 en 1661. 



356. A. varians Miq." Tjoebadak rimbo, 

 Minangk. — Boiim. <iebr.: Het hout veel bij huisbouw. 



357. A. Vriesiana Miq.* Maoembi rintek, 

 Alf. Min. T. L.; Matoeka, Alf. Min. T. P.; Mo- 

 ombi rintek, .\lf. .Min. T. L. — Boom. Gebr. 

 De vruchten worden gegeten. 



35H. Arytera littoralis BI. (— Batonia 

 littoralis D.C.*). Nat. fam der Sapindaceao. 



(iangai loenow, Alf. Min. l'onos.; Kelajoe 

 hitam. Mal.; Kilalajoe hideung, ijocnd. — 

 Boom. Gebr.: Het hout hij huisbouw. 



3511. Asclepias curassavica L.* Nat. fam. 

 der Asclepiadaceae. lioenga emas. Mal.; 

 Boenga lebar. Mal. .Men.; Boengo ameh, Mi- 

 nangk.; Boe n gong i jer m as, Atjch; Ka pas t ji nde, 

 Soend.; Kern bang m as $), Vulg.^Ial.: Lele t o kc n ^§), 

 Alf. .Min. T. P.; .Mas se kar, Jav.; Mas kar, Jav.; 

 Meloekoet paja. Mal.; Tj i nga-t j i nga batawi, 

 Alf. Halm., Tern. — Kruid, de z.g. „bastaard-ipeca- 

 cuanha '. Gebr.: Wordt veel in tuinen gekweekt. 



i) Deze naam wordt ook gegeven aan de gouds- 

 bloem, Calendula oltieinalis L.*, hier en daar gekweekt. 



§^) Dezelfde naam wordt aan Tvlophora sp. ge- 

 geven (zie 2692). 



3611 Aspidium cicutarium Sw.* Nat. fam. 



der niices. 1'aküc tembaga. Mal. — Varensoort. 



361 A. ferox BI. (= Dryopteria ferox 



Ktze.*). Paküc tihang boeloc, Soend. — 

 Varensoort. 



362. A. Leiizeanum Kze.* Pakoc gading. 

 Mal. — Varensoort. 



363. A. obscurum BI. (— Dryopteria 

 arida Ktze.*). Pakoe kocning. Vuig. Mal.; 

 Wüli-wuli, Nias. — Varensoort. 



364. A. polymorphum Wall.* Pakoe 



k i k i r, Mal. — \'arrnso()i-t. 



36') A. procurrens Mett. (^Dryopteria 

 procurrensKtze.*). Tukue t jukeh j), Socnd. — 



Varensoort. 



§) Ook Arthro])teris obliterata Sm.* 



366. A. singaporianuni Wall.* Pakoe 



bijawak, Jlal.; 1'akoc merak ^zic 2S7S), Mal. — 

 Varensoort. 



367. AspidocaryauviferaHook.f.etTh.* 



Nat. fam. der Menispermaceae. Oewoes, Alf. 

 Min. T. P. — Klini]jl:iut. Gebr.: De biunenbast der 

 stengels wordt op oude ettereiule wonden gelegd ; het 

 sap bij oogziekte ingedruppeld. 



3iis. Aspleniuni nialabarieum Mett. (=: 

 Diplaziuni esculentum Sw.'). Nat fajuder 



Filices. Laminding, Saugi ; Oeta haoe. Alf. 

 Z. Ccr.; Oeta paso, Alf. .\mb.; Oeta waoe, .\lf. 

 Amb , Har., Ccr.; Oeta wasol, .\lf. .Sap.; Pakis 

 wilis, Balin. Kr.; Pakoe djoekoet, B.ilin.; Sajor 

 pakoe. Mal Mol. — Varensoort. Gebr.: Het jonge 

 loof wordt als groente gegeten. 



369. A. minus BI.* Pakoe lalaj leutik, 

 Soend. — Varensoort. 



370. A. nidus L.* Pakoe pandan, .Mal. — 

 Varensoort. 



371. A. simile BI. (= A. macrophyllum 



Sw.*). Pakoe lalaj, Soend. — \'arenso^)rt. 



372. A. sorzogonense Presl. (— Dipla- 

 zium sorzogonense Pr.*). I'akis kidang, 



Jav.; l'akoe kidjang, .Mal.; Pakoe mendjan- 

 gan. Vuig. Mal.; Pakoe oen tjal (zie 2776), Soend.; 

 Pakoe rocsa, Mal. — Varensoort. 



