Bambusa — Barrmgtonia. 



180 



409 - 423 



lopjiiri. Alf. Min. T. P. — fiibr.: Dii'iit veel voor 

 oiiihiMiniii;r'ii cii ook als uinwunilin^ van wuniujji'n. 

 $) Vdltjcns Hii>i,KY geldt dii' nauni cclilcr uitslnitrnd 

 vüor Buuibusa magica Wiay. Deze soort, welke in 

 Miuangkabaoi'selie verhalen als talang pariudoe voor- 

 komt, moet naar het volksgeloof een kleine bamboesoort 

 zijn, die O]) den to[) vun bei'gen groeit, niet hooger 

 wordt dan een span, en herkenbaar is uun de doodc 

 vogels, die er onder liggen ; alleen een orang bertoewah 

 vindt die, en hij, die er een bezil. kan alles krijgen 

 wat hij verlangt. Met boeloli perindoe duiden d(> 

 Maleiers eehter ook aan een bamboezen koker, waarin 

 tussehen twee geledingen overlangsehe insnijdingen 

 zijn aangebraeht, en die in den wind gehangen vvw 

 klagend geluiil vooi'tbrengt als van een Aeolns-harp. 

 Bat IJ. nana zieh hiertoe bijzonder leent en daarom 

 dien naam uulving. is niet onmogelijk. 



409. B. Teba Miq.* Aor' kram at, Solor; 

 Awo madoeri. Boeg.; Awo t a r a. Boeg.; Bamboi- 

 oetan. Mal. Tim.; Bauggeha, Alf. Z. Cer.; Boe- 

 loeh badoeri. Mal. .\nib.; llaoer badoeri, .Mal. 

 Bandj.; Pakajoe soesoenejan, Alf. Min. T. 1*.; 

 Tiing gesing, Balin.; 'J'omo oesi, Alf. Z. Cer.; 

 Tom o pak aha, Alf. Har.; Tom o roeri, Alf. 

 Z. Cer.; Totoiiden oe watoe, Alf. Min. T. S.; To- 

 t oor en o e watoe, Alf. Min. T. B. — Ciebr.: Vooral 

 gebezigd om water in te bewaren. 



■llü. B.tuldoidesMunro.*Boeloh balai.Mal. 

 -tu. B. vulgaris Schrad.* var. aurea. 



A o e g t a r a k i. Bol. Mong, ; A o e 1 <> t o, Alf. N.O. Halm.; 

 Aoer gading, Mal.; .Voewe gadiéng, Minangk.; 

 Aocwe koe u i è ng, ^liuangk.; .\ \v i gadi ug, Soend.; 

 A wi haoer genlis, Soend ; .Vwo lagadi ug. Boeg.; 

 Bamboe kocniëng, Minangk.; Boelo gading, 

 ïlakas.; Boeloeh djawa. Mal. Mol.; Boeloh ga- 

 ding, Mal.; Gata oeroe, Alf. N'. W. Halm ; Hao 

 adoelo, Nias; Haoer bahenda. Mal. Bandj.; 

 Haoer gading, Mal.; Pamolo, .\lf. Sap.; Pere ng 

 gh adh i n g, Madoer.; Pr i ng dj a w a, O. .Tav,; P r i ng 

 roem p i 1- a ram ]) al, Jav.; Taüki, -Vlf. Min. T.L.; 

 Tahaki, Alf. Min. Bant, T. B.; Taki, Alf. Min. 

 T. S.; Teli ha hoe, Alf. Z. Cer.; Teri hahoc, Alf. 

 Z. Cer.; Ter in, Alf. Har., Z. Cer.; Tiing djaug- 

 krik, Balin.; Tiing djlcpoeng, Balin.; Triëng 

 gading, .Vtjeh ; Winaloejan t aran at e, ,\lf. Min. 

 T. P. — Gebr.: Het riet dient voor zitbanken, om- 

 wandingen, lijkbaren en watervaten, ook tot het op- 

 vangen vau jmlmwijn ; de jonge s[)ruiten zijn als 

 groente gezocht en er wordt bovendien zuur van ge- 

 maakt. In Zuid-Celebes worden de jonge uitspruitsels 

 fijn gehakt als amulet gedragen ; elders grilTelt men 

 tooverspreukeu op deze bamboe en draagt die dan 

 om den hals als afweringsmiddel voor ziekten. 



412. B. vulgaris Schrad.* var. striata. 



Ampel, Balin., .lav., Sas,; .\ w i toetoel, Soend,; 

 Bam boe k o e r i n g-k o e r i ng, ^lidd. Sum.; Boeloeh 

 kei, Banda; Djadjang am pel, O, .Tav.; Ham i)j al, 

 Balin. Kr.; Kal ah ing, Sangi; Koer ing, Midd, Sum.; 

 Pcreng ampel, Madoer.; Pereng t jam el, Kang.; 

 Pereng toltol, .Madoer.; Poeli ug, Balin.; Pring 

 ampel, Jav.; Pring ram])al, .Tav.; Pring toe- 

 toel, Jav.; Tabadiko uani. Tem.; Tereug den- 

 de n g. Sas. ; Tereug ren d e n g, Sa.s. ; T e r e n g t o e- 

 toen. Sas.; Tiïng ampel, Balin. ;Tiing hampjal, 

 Balin. Kr.; Tiiug poeli ng, Balin.; Tiing ioel- 

 foel, Ikliu ; Totooden, Alf. Min. T. S.; Toto- 

 oren, Alf. Jlin. T. B.; Winaloejau im bene, 

 Alf. .Min. T. P. — Gebr.: De jtinge spruiten worden 

 gegeten ; het riet dient voor voetangels en draagstukken. 

 Ofschoon de geledingen slechts een kleine holte hebben, 

 wordt hierin op Bali toch wel palmwijn bewaard en 



heeft men daarop doelende de spreekwijze: ,,Kele ampel 

 kaden bek ja poejueng". (of ,,Kele ampel malub kendel 

 kadoanga"), d.i,; „\an een ampel-koker denkt men dat 

 hij vol is en hij is leeg", dus zooveel als „schijn bedriegt". 



413. B. Wrayi Stapf.* Awi boenar, Soend.; 

 ,\ w i t a m i j a n g, Soi-nd,; Ba m boe e nd e, .Mal. Tim.; 

 Boelo luu, !)aj. Z. O. Born.; Boeloi* tamijang. 

 Bat.; Boeloeèh tamijang, .Minangk.; Boeloli 

 be rsoem ]>i t an, Mal.; Boeloh temijaiig. Mal.; 

 H am i j a, Biman.; Oö ham ij a, Bi man.; Tam i jan g, 

 I)aj. Z. O. Born., Soend.; Temijang. .Mal.; Ti-mije, 

 Sawoe; Triëng iges, Atjeh; Trieng senoempit, 

 .\tjeh. -- (ïebr.; Kr worden blaa^roeren en tluiten van 

 vervaardigd, benevens het hand\at vau het rijstutesje; 

 ook maakt men er drooglattt-n van. Dr l)ajak's in 

 Zuid-Oost Borneo planten dezi- l)anib()e gaarne in de 

 nabijheid hunner woningen, om die naar hunne meening 

 voor het inslaan van den bliksem te besehermen. 

 Daar deze soort gespleten zijnde zeer seherj) aan de 

 kanten is, zoo heeft de Maieier een spreekwijze: 

 „Mereboet temijang belah", d. i.: „Om een gespleten 

 temijang vechten", met de beteekenis van „om iets 

 gevaarlijks vechten of strijden". In het .Soendaa.seh 

 heeft de uitdrukking: „Tamijang nu-nlit ka bitis", 

 d. i.: „De tamijang sliugert zieh om de kuit", de 

 beteekenis van „zich zelf een ongeluk op den hals halen". 



414. Barclaya Motleyi Hook.f.* -Nat. 



fam. der Nyniphaeaceae. Daoen kei a pa, 

 Mal. — Eene soort lutos-phuit. 



41.5. Barleria ciliata Roxb. (-- B. cris- 



tata L.'). -Nat. lam. der Acanthaceae. U ja- 

 rong woengoc, Soend. — Heester (zie 416 eu 417). 



416. B. Cristata L.* .\rmenal, Jav.: Uaoen 

 madhoe, .Madoer.; Dj.irong^i. Jav., .Soend.; ï)ja- 

 i'o ng w al a n d a, Soend.; Dj a r on gan. .lav., Soend. — 

 Heester. Gebr.; Dient voor levende omheiningen. De 

 Miuloerees noemt de plant naar den zoeten smaak bij 

 het uitzuigen der bloem. 



§) Ook Peristrophe tinetoria Xees.* (zie 2648). 



417. B. dichotoma Roxb. (— B. cristata 



L.*). Djarong bodas, Soend. ~ Ilalfheesler. 



418. B. Prionitis L.* Boenga landak. Mal.; 

 Dalok, .Minangk.; Daoen land ak. Mal.: Dj aro ng 

 k em ban g 1 a ude p, Soend.: Godo n g 1 a n de]), .lav.; 

 Lande ji, .lav.; La n d e p - 1 a n d e p, Balin.; L a n d h e p, 

 ^ladoer.; Lo n j o-lonj o. Boeg.; Sou d hej). Madoer. — 

 Kleine heester. Gebr.; De bladen worden tegen winden 

 gebruikt. 



419. Barringtonia alba Blxune.* -Vat. fam. 



der Myrtaceae. AlakangS), Boeg.; Poetja, 

 .Makas. - Bomu (deze en volg. s.). Gebr.: Sommige 

 deelen in de inl. geneeskunst. 



i) Variëteiten : .\lakang radi en A. tjawa. 



420. B. fusiformis King.* Poctat^) padi 



(zie 423), M:il. 



j) De naam poital geldt o]) Java ook voor andere 

 B. soorten, bepaahb-lijk voor Barringtonia spieata BI.* 

 (zie 42()) eu Planelunuji spieata BI. (zie 2770). 



421. B. macrocarpa Hassk." Songgoinf), 



Soend.; Songgom lattet, S4>end. 



f) Evenals poetat in het Mal., is songgom in het 

 Soend, een benaming voor vele Barringtonia-soorten. 



422. B. macrostachya Kurz.' Poetat 



boekit. Mal.; Poetat hoetan. .Mal. 



423. B. raceniosa Roxb.* Kajoe in tnbe, 

 Alf. Min. T. P.; Kajoe pelje. Mal. Men.; Koeng- 

 k oen gan (zie 1467), Alf. .Min. Ponos.: M aha koen g- 

 koengau, .\lf. Min. Bent.; Malegai, .Alf. .Min. 



