Brassica — Bruguiera. 



185 



493 - 513. 



4y3 Brassica juncea Cosf.' Nut. fnm. der 



Cruciferae. Sawi al as, Jav. — Kruid, df „In- 

 dische iiiustcrd" uï .jSari-pta-iiiostcrd". (iebr.: Als de 

 volgt'ude. 



4'J4. B. nigra Koch.* Basat, Alf. Hoor.; Uja- 

 boug, Makas., Salryt-j-; Kcutluiwi, Atjch ; Sabi, 

 Bat.; Samba h i a, Nias; Sasawc, Alf. Asil, Ilila, 

 N. I.aoct, Sap.; Sasaweja, Alf. Z. ('i-r.; Sasawen, 

 Alf. Z. Ccr.; Sasa w i, Baliii., Miiiangk., Soi-nd.; Sa wel, 

 Alf. Har.; Sawi. Jav.; Sani-sawi, Mal.; Sesabi, 

 Lamp.; Scsa w i, \'ulg.Mal.; Ta ii ü:ka 1 sasa w i, Soend.; 

 Thithawi, Atjch. — Kruid, de „zwarte inustcrd" 

 („scnfkohl"). (icbr.: Uc jonge blaadjes worden bij 

 de rijst gegeten. lu het Bataksch heeft men een spreek- 

 wijze: „Üclang giling sabi. inda ni ida doi na lamot", 

 d. i.: „Wrijf geen sabi tijn, men ziet iuiniers dat 

 het fijn is"',doelende op het vragen naar den be- 

 kenden weg; en een andere: „Ni saboer batoe ni sabi 

 anso aduug solongan", d. i.: „Men moet sabi zaaien, 

 om er later de bladen van te kunnen plukken", iu 

 de beteekenis van tijdig voor de toekomst zorgen. 



IS.). B.oleracea L.* Boko, :\linangk.; Gobes, 

 Madoer. S,; (ioelii-, Madoer.; Kobis, Vele Talen; 

 Kocbis, Vele Talen; Koel, Madoer. B.; Kol, Vele 

 Talen; Koles, .\lf. Min.; Küloe, ^lakas. — Kruid, 

 de „troskool" („rabbage", „chou"). (iebr.: Op vele 

 plaatsen gekweekt en de jonge bladen gekookt gegeten. 



4'Ji). Breynia racemosa Muell.Arg.* Nat. 



fam.der Euphorbiaceae. .Ma re me leniboetf), 

 Soend. — lleister. 



j) Ecnige soorten van Glochidion heelen niareme; 

 de aanwijzing leniboct (^ kleiu) geldt niet alleen 

 voor deze. 



4'J7. B. reelinata Hook. f.* Peringgat, 



Mal. — Heester 



498. B. rhamnoides Muell.Arg.* Ata- 



ata (zie 124.")). Alf. Min, T. B.; .M e n t j e -me n t j e, 

 Bouth.; Tjeme- 1 jeme, Makas.: Wewek, Alf. Min. 

 T. P., T. S. — Heester. Gebr.: Ue vrucht en bladen 

 dienen als geneesmiddel; hier en daar ook tot het 

 zwart kleuren van vlechtmateriaal. 



4'J'J. B.rubra Muell.Arg.' Ki pare Ie ut ik 



(zie 1G50), Soend, — Heester. Dezelfde opirierking 

 geldt als bij -iW. Icutik = lemhoil, 



500. Bridelia lanceolata Kurz.* .Nat. f;iui. 



der Euphorbiaceae. Gandri, Jav.; Kandri, 

 Jav.; Kanjere, Soeiul,: Kanjcre peuti, Soend.; 

 Koen dr i, Jav.; Kondri, Jav. — Boom. Gebr.: 

 De kleine ronde vruchten gebruiken de kinderen in 

 proppenschieters. De Javaan meent, dat deze boom den 

 bliksem afweert, en als het bliksemt roe])t hij: „gandri!" 



501. B. minutiflora Hook. f.* Kanjcre 



badag, .Soend.; Kanjere badak (zie 191 1), Soend.; 

 Pamoeli, Alf. Min. T. B., T. I,., T. P; Warikis, 

 Alf. Min. T. P. — Boom. Gebr.: Het hout is bestand 

 tegen weersinvloeden en geschikt voor balken en 

 planken. 



502. B. multiflora Zipp.* Alelc, Alf. Min. 

 T. I,.; Aloso. Air. .Min, T. S.; Balele, Alf. Min. 

 T. B.; N'alele, Alf. Min. T. h.; Loso lapo ta, Alf. 

 Mio. Bent.; Polasanfi, .\lf. Min. T. B., T. I,. — 

 Boom. Gebr.: \U de vorige. 



() Deze naam geldt ook voor vele I.auraceae. 



503. B. pustulata Hook. f.' Kenidei gad- 

 jah. Mal; Kenidei lioetan, .Mal. — Boom. Gebr.: 

 Het hout «ordt voor stijlen en daklatten gebruikt. 



504 B. stipularis BI.* 



Soend.; Kenidei babi, Mal. 



K a n j ere 1 e m boel, 

 — Boom. 



505. B. tomentOSaBl.* Kan i del, Minangk.; 

 Kanjere bodas, Soend.; K e n i de i. Mal.; Ken idei 

 djantan. Mal. — Boomheester. 



50(i. B, sp. Samodja, Bat. — Boom. Gebr.: 

 Levert goed timmerhout. 



507. Broussonetia papyrifera Vent.* Nat. 



fam. der Urticaceae. llh:iloibang, .Madoer.; 

 ühoeloebang, Jladoer.; Galoegoe, ,lav.; (ilega, 

 Jav. Kr. ü.; Gloegoe, Jav.; Kenibala, Soemba ; 

 Mala, Aroe; Malak, Alf. Cer.; Posoer oio, Alf. 

 Cer.; Saeh, Soend. — Heester, de „Japansehc papier- 

 plant" of „papicrmoerbezie". Gebr.: Van de schors wordt 

 het zoog. .javaausch papiei- bereid. Waar dit geschiedt 

 (in sommige streken, o.a. Pouorogo in Madioeu, vooral 

 duor priesters), wordt de binnenkant eerst iu water 

 geweekt, teneinde dien van het daaraan klevende moes 

 te z\iiveren, en dan met een houten of koperen 

 hamer op een houten plank zoolang gelx'ukt, tot de 

 vezels zich vcreenigd hebben en het blad ellen is, 

 dat men op een bamboezen horde te drogen hangt. 

 Tot schrijven bestemd zijnde, worden de strooken door 

 rijstwater gehaald en dan geglansd, waarna ze tot 

 dat doel geschikt zijn. Dit papier (in Jav. en Soend. 

 dalocwang. Mal. deloewang gehceten) wordt wegens 

 de lage prijzen van het ingevoerde papier tegenwoordig 

 weinig bereid en gebruikt. Op Soemba dient die schor» 

 tot vervaardiging van hoofddoeken en op Madocra 

 maakt men er touw en op Ceram sehaairigordels van. 



508. Brownlowia lanceolata Benth.* Nat. 



fam.der Tiliaceae. Doerijan 1 ;i oe f, Jlal.- Boom. 



509. Brucea sumatrana Roxb.* Nat. fam. 



der Simarubaceae. .\mbar mritja, o. Jav.; 

 Belilik, Mal,; Kajoe ujali, Baliu.; Tainbara 

 mar i tja, Makas.; Tjerek djantan. Mal. — Heester. 

 Gebr.: De plant is iu alle deelen zeer bitter; zij levert 

 de bekende Makasaarsehe pitjes, als middel tegen dy- 

 senterie geroemd ; d.i bladen worden tegen koorts 

 aangewend. 



510. Brugmansia Zippelii BI.* Nat. fam- 



der Cytinaceae. Proet soesoewan, Soend. — 

 W^oekerplant. 



511. Bruguiera caryophyllaeoides BI.* 



Nat fam. der RhizopllOl'aceae. 1. i n d o r, O. Jav.; 

 M anggi-manggi tjengke. Mal. Jlol. §); Waiit 

 pool a wan, Alf. Z. Cer.; Wata poölawan, Alf. Z. 

 Cer. — Boom der vloedbosschcn of mangrove-vegetatie 

 (deze en vlg. s.). 



§) Zie 513 en het aldaar aangeteekende. 



512. B. cylindrica BI. §) Daoe, Alf. N. O. 



Halm.,Tern.; Doöe, Tem.; Taudjang ketek, Jav.; 

 Ti ndjang, Madoer.; Toe moe merah, Jlal.; Toend- 

 ja ug, .\lal.;Toendjang bak aoe, JIiuangk.;To ngke 

 parampoe wan, Mal. Mol.; Waiit niahina, Alf. 

 Z. Cer.; Wata niahina, Alf. Z. Cer.; — Boom. 

 Gebr.; De vruchten wordeu bij kindei'en tegen spruw 

 aangewend. De schors is looistofhoudend. 



f) Volgens Indkx Kewensis is deze soort deels 

 B. caryophyllaeoides BI.*, deels B. malabarica .\rn,* 

 Zie verder Koohders en Vai.eto.n, Bijdr. Nii. IV. 



513. B. eriopetala W. etA.* Bakaoe boe- 

 roes. Mal.; Bakoe poetih §), .Mal.; Bakoe, Jav.; 

 Bangko, Atjeh ; Boeasa, Goront.; Kajoe kendc- 

 ka nasi. Mal. Batav.; Kajoe toto ne angko, 

 .\lf. Min. T. S.; Kateja, Mal. Batav.; Kal ija, Soend.; 

 Kc udcka nasi, Mal. Batav.; Laro, Alf.N.O. llalm.K.; 



