Calamus. 



188 



539 - 557. 



Kat ju 11^ kudjur. .MuiluiT.; kutjung kaju, .Mi- 

 nangk.; Katjaug kajuc, Mal.; katjang totris, 

 Mal. Tim.; Kckatjc. Ualiii.; Libocwi, Sas.; Oen- 

 el is, Baliu.; Tod i s, Kotin.; Tocii», Mal. Tim.; Tori, 

 Sawoe. Varictcitou iii Vuig. Mal.: Katjang i ris boe- 

 rik. In Sijcnil.: Kalja[ig hiris boilas. In Baliu.: 

 K. poch of K. poeüeïi. - llaHhiM'stcr, „pigcon iiea"(e.). 

 (icbr.: Dl' boontjes worilcii als groente gegeten; ile bladen 

 dienen wel als ,,(ji)at'". I)e Haliiieezen iioenien den koud>ten 

 tijd van het jaar (ongeveer Juli) masau oendis, omdat 

 alsdan de vruchten van oendis aan het rijpen zijn. 



539. Calamus ap. en Daemonorops sp. 



Nat. fani. der Palmae. .\lgiiii. Heiiiiiii, «): .\dje 

 woea, Lio; \\\f, .Ujeh ; Ahci, Tid. Boru.; F.niat, 

 Sas.; Kis, N. Ciuin. 4K.; (iai, Sika; Goewi, Sawoe ; 

 lloei, l)aj. \V. Boru.; lloetia, Ooront.; Iloewi, 

 Laniji.; 11 o tang, Bat.; ilot ia, (ioront.; 11 o w e, Socnd.; 

 Ilwi, Baliu.; I w i. All'. N. O. Halm., Soi'uiba ; Kotang, 

 Loeboe; Laocro, Alt'. Tom., Boeg., Boeton, .Saleijer ; 

 I.otan, Alf. Z. t'er.; I.otno, Kisar ; Mandjhalin, 

 Madoer. S.; Noewe, Alt'. Min. T. S.; Oeme, Alf. Tom.; 

 Oeöe, Kei; Oeri, Teru.; Ocwa, Alf. A<il., Boer., 

 Har., llila, Eudeh, Wetar; Oewai, Daj. Z. O. Boru., 

 Simaloer; Oewalo, .\lf. N. Laoet, Sap.; Oewe, Alf. 

 Min. T. B., T. S., Nias, Hotin., Saleijer, Sangi ; Oewei, 

 All'. Min. Bant.; Ocwel, Tim.: üewi, I,ain]i., Mal. 

 Bengk.; üewoi. Bol. Mong; O we, fiajo ; 1'a udj ali n, 

 .Tav.; Pandjatos, .lav. Kr. D.; Pan dj hal i n, .Madoer.; 

 Pandjhalcn, Kani;.: Peudjali n, Baliu. Si'nili., .lav., 

 Mal. Pal.; Penja'liu, Balin.; Pikat, Mal. Baudj.; 

 P i s, N. Guin. 4 K.; Po e t i. Alf. '/,. ('er.; P o u dj h a 1 e n, 

 Kaug.; Poudos, Alf Min. T. L., T. P., Tonsaw.; Pon- 

 del, Bol. Mong.; Uaoekaug, Makas.; Raoekeug, 

 Boeg.; Rotan, Mal., Miuangk.; \Valet poeti, Alf. 

 Z. Ccr.; We, Daj. Z. O. Bom., Gajo; Wi, Balin., 

 Lamp. — Rotansoorten (rotang of rotting, u.. eaue, e.). 

 Gebr.: Voor het gebruik der rotans in de huishouding 

 vindt men aanwijzingen bij de afzonderlijke soorten. In 

 het Maleisch zegt mi'U: „Pcroet rotan" of „pcroet bcrisi 

 rotan", d. i.: „Een buik g<'vuld met rotan", van iemand, 

 die tot niets geschikt is, evenals het binnenste van 

 rotan. In het Makasaarseh echter als zinnebeeld van 

 iets voortreffelijks: „Raoekaug taeua mo salijana", d.i.: 

 „Van rotan is niets te verwerpen (alles te gebruiken)". 

 §) Deze gelden ook voor verwante geslachten. Vele 

 soortnamen kunnen door gebrek aan gegevens niet nader 

 worden aangeduid, en vele der hieronder vermelde 

 soortnamen met de iulandsche synoniemen zijn twijfel- 

 achtig door de moeilijke determinatie der rotauplauten. 



"i-lO. C. adspersus BI. (= Daemonorops 



adspersUS BI.'). Huw e bogo. Soeud. — Hotau- 

 soort. 



541. C. Caesius BI*. Blatoeng^). Balin.; 

 II o we walat, Soeud.; Hwi walatoeng, Balin.; 

 Latocng, .Tav.; Pendjalin laloeug, .lav.; Pend- 

 jalin slatoeng, .Tav.; Pendjalin welatoeng, 

 Jav.; Rotan bilatoeng. Mal.; Rotan dandau, 

 Minangk.; Slatoeng, .lav.; Walat, Soend.; Wala- 

 toeng, Balin.; W elat oe ug, .Tav.; W i walatoeng, 

 Balin. Variëteit in Balin.: Blatoeng leugis of 

 e 1 o t of lot of o e w i - o e w i a n f j) of walatoeng 

 1.0 1; B. wajaug (de breedbladige) of B. woekoe. — 

 Gebr.: Dient vooral als bindrotting en voor het vlechten 

 van matten. 



§) Ook Euphorbia neriifolia(?). 

 U) Deze naam naar de kinderIi'oni]ietjes. die \an 

 de bladen worden \cr\aardigd. 



542. C. castaneus Griff.* Atap tjoetjocr, 



Mal.: Basbasan. Hal.; llotaug hasbasan. Bat.: 

 Rotan tjoetjoer, .Mal. — • Gcbr.: Dc bladen dienen 

 wel als dakbedekking. 



543. C. Cawa BI.* Rotan ka wan, .Mal. 

 Jlol. — Gebr.: Is zeer geschikt voor vlechtwerk. 



544. C. CiliariS BI.' llowe moeka, Soeud.: 

 Ilowe pahit. Soeud.: llowe tjatjiug, Soend.: 

 Mandjhalin tjatji-ng, Madoer. S.; Pandjhaliu 

 tjatjeng, ^ladoer.; Pendjalin tjatjiug, Jav.; 

 P e n j a 1 i u tjatjiug, Baliu. — (iebr.: Levert een fijne 

 bindrotting. lu het .Javaansch heeft men een raadsel: 

 ,,Keris mangan i)eudjaiin", d. i.: „Een dolk eet rotan", 

 waarvan de oplossing is „een djalak (soort spreeuw) 

 eet wormen"; de kfrris is de kpris djalak (een soort 

 met recht lemmet) en pendjalin dc pendjalin tjatjiug. 



545. C. depressiusculus T. etB.* Kot au 



sikek, Minangk. -- (iel)r.: De bladen dienen in de 

 Padangsche Bovenlanden wel lot ilakbedekking, welke 

 echter weinig diiurzaaiii is. 



546. C. didymophyllus Becc. Awe gctah, 



Atjeh ; Awe oedeng, Atjeh; Eoewa, Enggano ; 

 H o t a u g o e d a u g. Bat.; O e w i b e k o e s a ]> o i. Lamp.; 

 Oewi gctah. Lamp.: Rotan gatah, .Minangk.; Ro- 

 tan getah. Mal.; Rotan oedang, Jlal.; Owe 

 oedang, Gajo; We oedang. (iajo. ■ — (iebr.: Dieut 

 tot het vlechten van allerlei soort uutndwerk. De nit- 

 sprniLsels wordeu gegeten. De vrneht.srhil geeft een 

 soort drakenbloed. 



547. C. exilis Griff.* Pc pa. Boeg.: Raoc- 

 kang niont jong, .Miikas : Rotan goeuoeng, .Mal. 



54«. C. fasciculatus Roxb. (— C. vi- 



minalisReinw.'). Knian gal it lek, .Minangk. 



ö+a. C. glaucescens Bi. (— C. caesius 



BI.*), llowe [ie r las, Siicnd. — Gebr.: Is geschikt 

 voor zweepen en voor bindwerk ouder water. 



550. C. graminOSUS BI.* Oewa poeti. All'. 

 Asil., Har., llila; Rotan alija, Mal. Anib.: (3e- 

 walo poeïl, Alf. X. Laoet ; Oewalo poet iï 1, .\lf. 

 Sap. — Gebr.: Dieut vooral als bindniateriaal. 



."i5l C. heteroideus BI. (= C. Rein- 



•Wardtii Mart.*), llowe gcureung, Soeud. 



552. C. heteroideus BI. var. refractus. 



Ho wc sege, SocmI. 



553. C. horrens BI.' Rotan galaug, Mi- 

 nangk.: Rotan gelang izie 1017), Mal. — (iebr.: 

 Wordt vooral l"l bindrotting gebezigd. 



554. C. insig^is Griff.' Awe batee, Atjeh; 

 Kihi. Enggano; Mandjhalin bat o, Madoer. S.; 

 Pandjhaliu bato, Madoer; R ot au batoe, Mal. — 

 Gebr.: Is een der hardste rotansoorteu : er worden 

 mandeu van vervaardigd. 



555. C. javensis BI.* Awe lil in, Atjeh; 

 Hoewi paulis, l.amp : Ho wc om as, .Soend.: 

 Owe lileu, (iajo; (Jwc pedeh, (iajo.: Rotan 

 lil in, Mal.; Rotan tjatjiug. Vuig. Mal.: We 

 lileu, Gajo; We pedeh, Gajo. — Gebr.: Wordt in 

 de Maleische landen op prijs gesteld tot vervaardiging 

 van matten en stoelzittiugeu. 



55fi. C. litoralis BI. (= C. viminalis 



Reinw.*). Rotan ajer i\ -Mal. Balav. 

 §) Ook Calamus ai|uatilis Uidl. (zie 1025). 



557. C. Manan Miq.* Awe maneë, Atjeh; 

 Dekoe, -\ljch; Kijc. Knggnno; llotaug maldo, 

 B:»t.: II o tang malo. Bat; Maldo, Bat.: Mal o. 

 Bat.: Manaoe, ilal., .Minangk; M ano. Gajo: Oew i 

 noenggal. Lamp.; Rotan manaoe, Mal.; Rotan 

 mantji, .Mal. Bengk. Variëteiten in .Minangk.: Mana- 

 oe bana; M. gadaug; .M. katjije; M. likië; 



