Calopbyllum — Gananga. 



190 



581 - 601. 



»l)aiit('n V!ui vaiii'tiiigrn ; lief iiiüct echttT /orpvuUlif< 

 behiimlcld worden, iiiuicrs sclicuri liet sponlif;. Mt'ii 

 maakt it |>rai-li(if;i' |)rauMcn uit i'rii stuk van. Vuu het 

 zaail, (lat ^t-braml hier vn daar vvn bestaiuUlccl is van 

 iulamlsclic inkt. kunit een (niet voor s]iij»j<iscliikte) olie, 

 soms, bijv. op Mailoi'i'a, als lainpolie gebrand : men 

 stampt de zaden ook we! tot deeg en kli-eft dit om 

 een stok om te dienen als llainbonw. \"an de vrnelit- 

 sehillen worden watersehejipertjes of toUetjes gemaakt 

 tot speelgoed van kinderen. Oji Uali heelt men een 

 s]ireek\\ijze : „Oelalie agajtieng tjaniploeng di tengali 

 j)asihe ko tjelebang nnisih twaii anioen to", d. i.: „r)e 

 gajoeng (wati'r.sehepper), uit een tjainploeng-vrneht 

 bestaande, kan door de kleinheid slechts weinig oji- 

 seheppen", om aan te duiden, dat iemand, welke moeite 

 hij zieh ook geve, toeh niet rijk kan worden. 

 i) Ook Kiens eyeloneura King. (zie 14.Ï7). 



581 C. macrocarpum Hook.f.' Hintan- 



goer riinba, -Mal.; .Meulangoer rimba, .Mal. 

 Boom.. 



.")S2 C.plicipesMiq.(=C.pulcherrimiun 



Wall.*). H i II I a n g o e r p e r i t , Mal.; M e ii t a ii g o e r 

 perit, Mal. — Boom. ticbr.; Het hout bij Imisbouw. 



583. C.puleherrimumWall.* var.gracile 



Boerl. liiulanghrier batee. Aljeh : liili tan- 

 goer ba t oe. Mal.; B i n t angoe r bat oe hat i. Mal.; 

 Bintangoer bcloelang^). Mal.; Bintaugoer 

 boekit. Mal.; Men tangoer ba toe, Mal.; Jfen- 

 tangoer batoe hati. Mal.; Mentaugoer be- 

 loelang. Mal.; Mentaugoer boekit, Mal. — 

 Boom. Gebr.: Het hout geschikt voor masten, zelfs 

 van de grootste sehepeu. 



§) Deze vier uanien worden ook gegeven uan Cal. 

 lanigerum Miq.* 



581. C. Spectabile Willd * «) B i n l a n g h o e r, 



Atjeh ; Biiitangoee, Mimuigk.; li i n t a ngoer, Jav., 

 Mal.; Bintaugoer boenoi-t, .Mal.; Bintaugoro, 

 Makas.; Bitangocr, Jav.; Ejobe, Euggano; Eroba, 

 Enggauo; K a p o e r a t j a o e t a u. Mal. ^1 ol. ; M a 1 a n g - 

 malang, Mal.; Mentaugoer, Mal.; Ment angoer 

 bocnoct. Mal.; Po ede al e. Boeg. — Boom. Gebr.; 

 Het hout is elastisch en sterk cu zoowel voor masten 

 als voor stijlen van huizen in gebruik, lu het binnen- 

 land van Suiuatra wordt de buitenbast wel gebezigd 

 voor omwaudingeu van huizen en tot bergplaats van 

 rijst (i>adie). 



i) In hoever de hier opgegeven namen als algemeene 

 voor het geslacht gelden, dan wel aau bijzondere soorten 

 worden gegeven, blijft onzeker. A'ele iulandsche soort- 

 namen zijn niet nader aan te duiden. 



585. C. Teysmanni Miq.* Bintangoecla- 

 boc, Minangk.; Bintaugoer laboe, Mal.; Mcn- 

 t angoer laboe. Mal. — Boom. 



586. C. Wallichiana Planch.' Bintan- 

 goer merah, Mal,; Peuaga batoe. Mal.; Men- 

 taugoer, ^lal. — Boom. 



587. C. Sp. Kajoe toewa, Alf Min. T. I,., 

 T. P.; Toewa, Alf. Min. T. L., T. P. — Boom. 

 Gebr.: Het hout geschikt voor huisbouw, mits onder 

 dak gebezigd. 



588. C. sp. Kikisan, Alf., Min. T. L.; Kiski- 

 san, Alf. Min. T. B.; Latocua, Alf Min. T. P. — 

 Boom. Gebr.: De fijngehakte bast wordt in ondiepe 

 riviertjes als vischbedwchnend middel gebezigd; het 

 hout voor masten van schepen. 



589. C. sp. Bintaoe, Alf. Min. T. I,.; Wiutaoe, 

 Alf. Min. T. L. — Boom. Gebr.: Het hout is voor 

 balkeu eu jilauken geschikt, mits ouder dak gebezigd. 



ö'Jd. C. sp. Kikisan rintek, Alf Min. T. I..; 

 Kiskisan rintek, .\lf Min. TB.; Malesoeng, 

 Alf. .Min. T. P. — Boom. Gebr.: Het bout wordt 

 gebruikt voor karren en wagens. 



591. Calotropis gigantea Ait.* Nat. fam. 



der Asclepiadaceae. Badori, Soeml.; Bid- 

 hoeri. .Madoer. li.; Bidoeri, Madoer. 1'. S., Vnlg. 

 Mal.; Boenga rambega, ^lal. Men.; Kore, Biman.; 

 I.embigaJ), .Mal.; .Mandoeri, Balin.: .Mandori, 

 Balin.; Kanibega, Boi'g.; Makas.; Mal. Men.; Kem- 

 bega $), Mal.; Uein b iga. Sas.; U oeni b igo, Minangk.; 

 Sadoeri, .lav.; M'adoeri, Balin. Kr.: Widoeri, 

 .Jav. — Heester. Gebr.; Op .Tava wordt het zaadpluis, 

 dat eene soort „|>lantaardige zijde" geeft, weinig in 

 weefsels gebruikt, alleen iu de Preangei'; in Zuid- 

 Celebes vermengt nieu het met gewiine wol om hier- 

 aau glans te geven. Hier eu daar dienen de bladen 

 als geneesmiddel tegen jenkiug, vooi'al die duov kinder- 

 ]iokkeu veroorzaakt is, en wordt het sap, waarmede 

 achtergebleven dorens uit de huid worden verwijderd, 

 ook als geneesmiddel bij oogziekten aangewend. De 

 bloemjijes geeft nu*u op Bali aau krekels te eten, om 

 deze wild te maken voor het gevecht. A\'idoei-i is de 

 oplossing van het .lavaansehe raadsel; „Godong entong, 

 kenibang brondong, wohc blentjong", d. .i.: „Het blad 

 heeft den vorm van een rijst lepel, de bloent is als 

 gebi'aden maïskorrels, de vrucht gelijkt op de lamp 

 bij het wajaug-scherm". 



j) Ook Calotrojiis jirocera Ait.* 



592. Calycopteris floribunda Lam.* Nat. 



fam. der Combretaceae. \kai pelawas, 

 Mal. — Kliniplant. 



593. Calyptroealyx spicatus BI.* Nat. 



fam. der Palniae. llena-lieua. Tern.; Iloea 

 ewang, .\1L .\iiili-: 1 li oei. I.aiii[).; 1 w oei, Soeud. — 

 Boom. Gebr.; Bij gebrek aan lünaug-noteu worden de 

 vruchten wel gekauwd. 



594. Camellia Minahassae Koord.* Nat. 

 fam. der Temstroemiaceae. kajoe kapal. 



Alf Min. T. L., T. P.; Kapal, Alf Min. T. L., T. P.: 

 Mahakoempas, .\lf Min. Bent. — Boom. Gebr.: 



Het hout is geschikt voor stelen van lansen. 



595. C. Thea Link.* E te, Madoer.; Et eb, 

 Jav.; Te, Boeg., Alakas.; Teh, Jav., Mal., .Soend.; 

 Tih, I.amp. — Heester, de theeplaut. 



596. C. sp. Kelorak, .Mal.; Kloerak, Balin., 

 Jav.; Koeloerak, Balin., .Tav.; Krocrak, Sas. — 

 Heester. (ïebr.: De bladen zijn een middel tegen buik- 

 ziekten. 



597. Campanumoea javanica BI.* Nat. 



fam. der Campanulaceae. Srinlel-snntel. 

 Jav. — Kruid. 



5fls Campelia glabrata Kunth. ( C. 

 Zanonia H.B.& K.*). Nat. fam di r Comnie- 



linaceae. Ki tuilau. Jav. — Kruid. Gibr.: He 

 bladen dienen wel tot jiaardenvoeder. 



599. Campium repandum Presl. (— Lep- 

 tochilus cuspidatus Presl.*). Nat. fam. der 



Filices. l'akoe balawu, Boeg., Makas.; Pa koe 

 tikoes. Vuig. Mal. — Varensoort. 



000. Campnosperma oxyrliachis Engl.* 



Nat. fam. der Anacardiaceae. A ntoemboes. 

 Bat. — Boom. (ïebr.; Het himt ingeschikt voor planken. 



601. Cananga odoi-ata Hook.f.* Nat. fam- 



der Anonaceae. Inaugo, Minangk.; Kananga' 

 Biniaii.. lioeg., Daj. Z. O. Born., Jav.. Madoer. B.. P.' 

 Makas., Soeud.; Kauauga waugi, Mal.Amb.; Ka- 



