Gassla — Gastanea. 



196 



680 - 695. 



liedcu te besjiotlvii lji*zi);l men iii dr liataklundcn 

 deze «preekwijzc ; „Trger «"ü'Wi'g imlocnu arga 

 saoenaii); ua »i>|iii la djiiiffdjidon", d. i.: „Klein aU 

 een galinggang. vlcrsoh ter waarde van een dubbeltje, 

 niet de niueite wiiiird oiri met twee vingert gedragen 

 te wurden". In hel .liiviiimseli heeft men een raailsel : 

 „Kelepeng tarueng lan djeruek", d. i.: „Kctejieng 

 veeiit met djeroek", waarvan de upluHiting is: „Een 

 bullel vieht m<t een tijger"; di> kete])eng is de 

 ketepeng kcbo i-n de djeroek de djeruek matjan. 



(180. C. ang:u8tifolia Vahl.* Se nam aki. 

 Mal.; Scje iia in 11 k i. .Mal. ~- lli'e-*ter, gekweekt uin de 

 iuxeereiuh' hhiden (Ncniia). (ïebr.; De (itigevuerde) i^enna- 

 bladen als inedieijli. 



CKl. C. divaricata Nees.* -\ ntaJMjga, Jav.; 



Ontaboga, Jav. ■ — Boüinhee.ster. 



«sa. C. Fiatula L.' Hak biraktha, Atjeh ; 

 Itirakasn, .Mnkas.: iSiraksa (zie 1443), .Mal.; 

 Bocbnne, Terii.; I^oen gboengd el a n (/ie ti84), 

 Soend.; Kajoe radjn, Makas.; Kal o boer, Madoer.; 

 Kluhoi^', O. Jav.; Klohur, O. Jav.; I<imbalu, 

 Saugi : Pong radja. Boeg.; Had ja, Hoeg., .Makas.; 

 Tanggoel i, Jlulin.; Tan ggo 1 i, Soend.; Te n ggoel i, 

 Jav.; Teniring, Mal.; Tilai, Daj. Z. O. Uorn.; 

 Tre nggoe 1 i, Jav.; T ro mol si o k, Mal. .\inb. — Vrij 

 lage boom, de peiil-cassia, eunélieier (f".), Höhrriika.ssic(d.). 

 Gebr.; liet bont is duurzaam en stiik eii bruikbaar voor 

 piekstokken eu laudbouwwerktuigen ; de s<-horsisccnzecr 

 goed looiiuiddel. De jrjuge bladen dienen als uitwendig 

 geneesmiddel votirbnH'els en het vrueht\leeseh alspiirgecr- 

 middel, ofselioon bet uu-t eenigc voorziehtigheid dient toe- 

 gediend, daar hel licht buikloop veroorzaakt. Ook in de 

 Kuro])eesebe apotheek is de \rueht (])ij[)ea.ssia, z.g. 

 trtjiuiuel-slokken, oudemaniietjes drop) in gebruik. In het 

 Balineesch zegt men „koi'matanggoeli" vjin een half 

 gaar gekookt ei, omdat de inlioud is als het vrucht- 

 vleeseb van tanggoeli (?). De boom heet de oplossing va n 

 het .Sangireeschc raadsel; „Kaloe mebe- boean bara", d.i.: 

 „Ken boom, die zwaarden (?) tot vruchten heeft". 



083. C. glauca Lam.' Djenar, liiilin., Jav.; 

 Kinbad jeiig, Jav. Kr. D.; Kmbalo(zie 1184), Jav.; 

 (i elcnggang bata wi, Mal.; Kembang koeui ng, 

 Balin., O. Jav.; Tem bal o, Jav.; T rem bal o, Jav.; 

 Woenga koening, Balin. — Moogc boom. Gcbr.: 

 Men vervaardigt van bet hout krisscheeden en sirih- 

 kistjes en de bladen worden wel, met kruiderijen ver- 

 mengd, als toespijs gegeten. 



'584. C. javanica L.' Buroesoe, .Makas.; 

 Boen gboe II g(I e la n (zie (ÏS^). S.teiul.; Kajoe doe- 

 lang, M:il.; 1'ijoe-pijoe langgoehan. Bat.; 

 1'ocjoe-poejoe tanggoele, Bat.; Tanggoeli 

 garantang, Balin. Kr.; Tanggoeli gending, 

 Balin. Kr.; Tanggoeli kctoer, Balin.; Tanggoli, 

 Soend.; Tcnggoeli, Jav.; Teuggoeli wawang,§) 

 Jav.; Trenggocli, Jav.; Trenggocl i wawang,§) 

 Jav. — Boom. Gebr.: Het hout is voor hnisbonw niet 

 ongesebikt, maar zelden in grooti- afmetingen te krijgen. 

 In de Batak-landi-ii dient het tot \i-r\!iardiging der 

 z.g. tooveistavcu. De vruehleii zijn als purgeermiddel 

 in gebruik. Als men over een op den gi'ond liggende 

 vrucht stapt, krijgt men vidgcns de Soendancezcn 

 buikpijn. 



j) De bijvoeging terondcraohoiding van C'. I'istula L.' 



685. C. laevigata Willd.* Tajoeman, S) 

 Jav. . — Boonibeesler. 



\) Murrava exotiea I..* var. sumali':iua llook. 

 (zie 2358). 



180. C. mimOSOides L.' Soeka doeka. Mal. 

 Mol.; Toetoerijuu, Soend. — Heesleraehtig kruid. 

 Gcbr.: Wordt als veevoeder gebruikt. 



087. C. nodosa Buch.-Ham.* Boesoek- 



buesock, .Mal.; Seboesoek, .Mal.; Siboenocëk, 

 .Minangk.; Siboesock, .Mal.; Toei mnuoe, Xia.s. — 

 Boom. Gebr.: Ken afkooksel van den ba.st van dezen 

 boom dient, met andere middelen gemengd, oj> Stimatra 

 om de stokjes te drenken, die men rondom sawab's 

 in den grond steekt luel het doel herten en «ilde 

 zwijnen verwijderd te houden. Het sap luuet bij aftii- 

 raking van de huid ontsteking verwekken. 



088. C. pumila Lam.* Tjindo-tjindu, 

 Boeg. — Klimmende bee^ti-r. 



689. C. Siamea Lam.* Djor-hnr, Mailoer. B.; 

 Djijor, Bat.; Djoewa, Minangk.; Djoewar, Jav., 

 .Soend., Madoer. P. .S.; Djohar, .Mal.; Tjibrec, 

 .\tjeb. - Boom. Gebr.: Wordt op Java lang» wegen 

 aiingeplant ; is in koftietuinen als sehaduwboom onge- 

 sebikt gebleken ; het bont dient wel voor hnisstijleu 

 eli bruggen. Kernhout zeer bard. In hel Minaiigkabaoes<'h 

 vergelijkt men de exerenienten van een pasgeboren 

 kind met de kleur van het hout van dezen boom en 

 noemt die dan „tjik djoewa". 



090. C. timorensis D. C* Kbing, Jav.; Ilft- 

 ringin, Soeud.; Ihing, Jav.; .Miing, Balin.; \giu- 

 ging, Jav.; Uingin, Soend.; Toeren, Jav.; W ariu- 

 ginan, O. Jav. — Kleine boom. Gebr.: Van het 

 kernhout worden kleine voorwerpen vervaardigd, vooral 

 stelen van bijlen. In de Vorstenlanden meent men, 

 dat ecu stuk in de hand gehouden tegi'ii den beet van 

 giftige slangen zou beveiligen. 



691. C. Tora L.* (Jilinggaug ketjil, .Mal.; 

 Gelenggaug ]iad;uig. Mal.; (ioelinggang 1 a- 

 ocïk, Minangk.; Katepeng, Soend.; Kntjang 

 oetan (zie 3457), Mal. Men.; Njila w al i j ala. Boeg.; 

 Oeta inano<', .\lf. /. ('er.. Oei., Sajor ajam, .Mal. 

 .\mb.; Taroeng andja, Makas. — Kruid, (iebr.: 

 De Boi'g. en .Makas. namen beteekeneu letterlijk „de 

 indigoplant der afgestorvenen", ablus genoemd, oiinlal 

 dit kruid op het oog wel iels van indigo heeft, maar 

 geen kleurstof bevat. 



092. Cassytha flliformis L.* Nat. fam. der 



Lauraceae. .\kar pen ga la san, .Mal.; .\müel 

 potri, .\lf. Miii. T. I'.; .\reuj sangga langit, 

 Soend.; Bal i n g-bali n g, Alf. Nlin. Ponos.; I.eku, 

 Tim.; Potri, Alf. .Min. T. P.; Uamboet poetri, 

 .Mal.; Sangga langit, .Mal. Batav., .Soend.; Sangir 

 langit, .\Ial. Batav.; Soeket k re m i, Jav.: So ngga 

 langit (zie 2472), Jav.;Tali poetri. Mal.: Wana- 

 ring i la wan au, .\lf. Min. T. B. - Windend blad- 

 loos kruid, (iebr.: De stengels «orden uitgeperst en 

 dit slijmig sap met wat notemuskaat bij buik:iaudoe- 

 ningen te drinken gegeven ; met kalk gemengd bezigt 

 men ze ook wel bij het metselen, om het afbrokkelen 

 der kalk te voorkomen. 



093. Gastanea argentea BI. (— Casta- 

 nopsis argentea A.D.C.). Nat. fam. der 



Cupuliferae. Barangau, Bat. Maiidh., Minangk.; 

 Bei'augan^). .Mal.; Berangan hadji, .Mal.; Be- 

 rangka, .Mjeh; llarangka. Bat.; Saninten. 

 .Soend.; S a r a n g a n , Jav. — Boom, eene kastanje-soort. 

 Gebr.: Volgens sommigen munt het bout door duur- 

 zaamheid en sterkte uit. De zaden worden gegeten. 

 $) Deze naam geldt ook voor vele (,luereus-so(uieii. 



094. C. HuUettii King. (— Castanopsis 



Hullettii King.*). Berangan papan, .Mal. - 

 Hoorn, (iebr.: De z;ideii worden gegeten. 



095. C. javanica BI. (= Castanopsis 



javanica A. D. C.*). Andihil, Hal.; A ml i k i i. 

 Bat.; Barangau lan dak, Minangk.; Berangan 



