Chlonanthus — Ginnamomum. 



199 



738 - 762. 



738. C. laxiflora BI. (= Linociera laxi- 



flora Knobl.'). Tajuengan, .I;iv. — llocslci-. 

 (ii'hr.: De blailcn zijn wc-1 nU geiii'fsmidilel iii s,'i'liruik. 



73a. C. macrocarpa BI. (— Linociera 



insignis Clarke*). Ki boleil, Sutml.; Miilang 

 tahi an lij ing int 928), Mal. Pal. — Boom. 



740. C. montana BI. (= Linociera mon- 



tana D.C). Ki bcurit. Sueiul. — Buuni. 



lil. Chisocheton celebica Koord.* Nut. 

 faiii. der Meliaceae. Makongkoni, M(. Min. 

 '1'. S. — Boom. 



742. C. diversifolius Miq.* (; anibir-gam- 

 bir (ïie S.H), Siiin. W. K. — Boom. 



743. C. glomeratus Hiern.* Jlawcwcsai- 



sela, .\lf. Min. 1'. 1'.; 'rnc ni lia w a Ie wo, .\lf. Min. 

 T. L. — Boom. 



lii. C. macrophyllus King.* KamUuKcl- 



jhn, Mailoer. — Boom. Gcbi.: l it de ziulen wordt 

 olie geperst, die vroi'ger wel tot verlichting diende. 



74.5. C. microcarpus K. etV.* I'otren, 



Matloer. — Boom. 



746. C. . penduliflorus Planch.' Sangga 



loetoenp bitam, Mal. - Hnoiii. 



747. C. sandoricocarpus K. etV.* Kad- 



jeug gendis prit, .lav. Kr.: kajoe goela prit, 

 Jav. Xg.; \V o n g ghoen o n g. Madoer, — llooge boom. 



748. Chloranthus offlcinalis BI.* Nat, 



fam. der Chloranthaceae. Karas toelang, 

 Soend.; Keras toelang. Mal. Batav.; K ra. '(toe- 

 lang. Mal. Batav. - Krnid. (iebr.: Van de wortels 

 wordt een aftreksel bereid, dat bij lendeupijn wordt 

 gedronken. t)e Badoej's in \Vest-.Iava kruiden hun 

 palmwijn met d'- bladen. 



74'J. Chrysanthellum procumbensRich* 

 Nat. fani. der Compositae. Keinanden sewoe, 

 O. Jav. - Kruid. Ilebi.: Wordt soms in de iul. 

 gencesknnde gebezigd, 



750. Chrysanthemum indicum L.* Nat. 



fam. der CompoSitae. .Saroen i walanda, Soend. 

 Variëteiten in .'^oeud.: Saroen i walanda bcu- 

 renni, (de roode); ,S. w. bodas, (de witte); S. w. 

 kon eng, (de gele); S. w. tambaga, (de brnine). — 

 Krnid, eeue soort ^ganzebloem". Gei)r.: Wordt als 

 ,,ehrjsanth" veel in tninen gekweekt. 



751. Chrysophyllum bancanum Miq.* 



\at. fam. der Sapotaceae. K:ij"e poeloi-l. Mal.; 

 Sambiring rintek, .VU'. -Min. T. L. — Boom. 



752. C. dioicum K. et V.* Lakct, Jav.; 

 Njaleket, Balin.; Selaket O. Jav.; Tjalaket, 

 Balin, Kr., Tjelaket, O. Jav. — Zeer hoogc boom. 

 Gcbr.: liet hout i< een goed timmerhout. 



753. C. rhodoneunim Hassk.* j) Karet 



andjing, Soend. - Boom. 



i) KooRDERS en Valetos aehlen deze een variëteit 

 van SideroxyloM nilidum BI.* (zii- 311-2i. 



754. C. Roxburghii Don.* Ki laketan, 



Soend.; Melockoet, Mal.; Me nipoeloet. Mal.; 

 Poeloei k- poeiocïk,Minangk.;p oeloet-poeloet, 

 ^lal.; Poeloet-pocloet pokokf), .Mal. Variëteiten 

 in Mal.: Mcinpocloet padi of p. p. padi.;Menl- 

 p o e 1 o et toelang of p. p. t o e 1 a n g. — - 1 looge boom. 

 Gebr.; Het hout op Java als te zeldzaam weinig ge- 

 bezigd. In Hiouw maakt men er sloepricnien van en 



op Baugka wegens de groote elastieiteil slelen van 

 bijlen, waarmede de zwaarste boomen worden geveld. 

 De vrnehten worden gegeten. 



§) De bijvoeging van pokok aehter den Miil. naam 

 ter ondei-seheiding van het kruid l'rena lobata L.*, 

 ofschoon die naam volgeus RiDI.EY ook geldt voor 

 Mallotus penangensis Jluell.* Wellicht zien de Mal. 

 uameu op de var. sumatrana (zie 3417). 



755. Chydenanthus excelsus Miers. (= 

 Barringtonia excelsa BI.*). Nat. fam. der 

 Myrtaeeae. Bluendeng, Jav.: Emprak, Jav.; 

 I.eprak (zie 912), Madoer.; Soiiggom andjing, 

 Soend. — Boom. Gebr.: liet hout dient tot brandhout; 

 de zaden zijn als geueesmiddcl in gebruik; de gestampte 

 bast, bij spijzen gevoegd, zou bedwelming en den dood 

 kunnen veroorzaken. 



756. Cibotium glaucescens Kze. (— C. 

 barometz J.Sm.*). Nat. fam. der Filices. 



Bar djambe, .Madoer.; Boeloc djambe, Madoer.; 

 Dj a m pi, Balin,; P e u a w a r dj a m b e g, Jav.; 1' e u a- 

 war djambi, Jlal. — Varensoort. Gebr.: liet bruine 

 pluis is als bloedstelpend middel in gebruik. Het heet 

 in de apotheek Pili cibotii en oudtijds .\gnus scythicus. 

 §) Deze naam, evenals poepoes djambe, meer in de 

 inl. geneeskuude gebezigd. 



757. Cicer arietinum L.* -Vat. fam. der 

 Leguminosae. Gamet, Soend.; Kara kaprift, 

 Jav.; Katjaug gamet, Soend.; K atj ang kapri, 

 Jav.; K atj an g poet ih. Mal.; Po long, Jav., Soend.; 

 Ra- kara po te, -Madoer. Variëteiten in Jav.: Kara 

 audong; K. gadjih; K. pedang; K. wcdoes(?). 

 In Madoer.: Ra- ka ra odang; H. bedhoeng. — 

 Klimplant, een penlgewas („kikcr"). Gebr.: Deze erwten 

 (chick pea, e.) worden op vele plaatsen gekweekt, en 

 gekookt gegeten. In het Javaansch heeft men een 

 raadsel: „Pitik akeh karane", d. i.: „Een kip heeft 

 veel kara", waarvan de oplossing is: „In het bosch 

 zijn veel geiten". De pitik is de pitik alas of l)oschkip, 

 de kara is de kara wedoes, 



§) Het Jav. woord kara schijnt ook voor peulen 

 (zie bij katjang) te worden gebruikt ; zoo vindt men o. a. 

 kara loke verklaard door groote of boereuboonen en 

 kara pedang door drie dM. lange peulen. 



758. Cinchona sp. div. §) Nat. fam. der 

 Rubiaceae. Kina, Vele talen. — Boomen, de 

 kina's (koortsb.ist-boomen). Gcbr.: Worden bepaaldelijk 

 in de Preanger Regentschappen in het groot gekweekt. 



5) De voornaamste in N.-Indié gekweekte soorten 

 zijn: C. Ledgcriana Moens* en C. snccir\ibra Pav.* 



759. Ginnamomum Cassia BI.* Nat. fam. 



der Lauraceae. Kajoe man is t j i n a, Jav. — 

 Boom, ccnc kaneclsoort. (iebr.: ts uit China in Indië 

 ingevoerd. 



760. C. Culilawan BL* Ai rora, Gorom; 

 Ail lawanjo, Xif. N. Laoet; Kaoe lawan, Alf. 

 Boer.; Sala'ül, Alf. Z. Cer.; Salakal, Alf. Amb,; 

 Wei, -Mf. Har. Z. Cer. — Boom. Gebr.: Ken aftreksel 

 van bladen, bast en wortels wordt gedronken tegen 

 rheumatismus enz.; vooral de bast geldt als genees- 

 krachtig. 



761. C. cyrtopodum Miq.* Koelik manih, 

 Minangk.; ^ladang koelik m an i b, ^linangk. — 

 Boom. 



762. C. inerS ReinW.* Kajoe lawang. Mal; 

 Kajoe manis hoetan. Mal,; Kajoe se n e, Balin.; 

 Kajoe tedja, Jav.; Ki teje, Soend.; Koelit la- 

 wang. Mal.; Lawang, Mal,, Minangk.; Tedja, 

 J.av., Mal.; T'indjo §), Boeg., Makas.; Variëteit in Mal.; 

 Tedja d jan tan. — Boom. Gebr.; De bladen en 



