Goleus — Colocasia. 



207 



838 - 847. 



irali, Jav.; Mndjlia iiereiijj, Madoer. — Kruid, 

 (rèbr.: Om de aromatische lilailoii wi'l aaiis;i'plaiil. 

 ()]) Sumatra srivft mcu dit kruid als ïroente toi'be- 

 rt-id aan vrouwen, die i)as het kraaml)ed verlaten 

 hebben, lu het Minangkalmoeseh heeft men eeu spreek- 

 wijze : „.Manangih daoeu bangoen-bangoen nak samo 

 djo ali aije", d. i.: „Het blad vau Coleus(':') schreit, 

 onulat het gelijk wil zijn aan dat vauNvmiiliaea", niet 

 de beteekenis van ,,vergcefs li'aehtcn gelijk te worden 

 aan een hüug<'r staande". 



838. C. atropurpureus Benth. A t e - a t e, 



Alf. Min. Bent.; Atei, Alf. Min. Puuos.; Daoen 

 dilanf), Mal. Amb.; Daoen dhilem, Madoer. B., 

 P.; Daoen dhilep, Madoer. S.; Daoen poepocr, 

 Mal. Mol.; Delem, Baliu.; Dhilem, Madoer. B, P.; 

 Dhilep, .Madoer. S.; Dilaui, Mal.; Dilcm, Baliu., 

 Jav.; Koenoe rot e, Sawoe; Koenoe waugi. Mal. 

 Tim.; Majana itani. Mal. Men.; Mijana niiïk, 

 Balin.; Ni lam, .Mal.; Poepoeroe, Boeg., Jlakas.; 

 ."^aleboeug kero, Alf. Min. 'l'onsaw.; Singgolom, 

 Bat.; Tinggelcm, Bat. Variëteiten in Mal.; D. of 

 N. boenga; D. of X. oetan; D. of N. waugi of 

 D. of N. pinang. — Kruid. Gebr.: Uit dilcmbladen 

 wordt olie bereid ; ook gebruikt men deze bij het 

 maken van bi'dak en het wassehcn van kleedcren. 

 Dit kruid behoort tot die, welke l)ij verplanting 

 dadelijk opgroeien, als zij maar water krijgen. 



§) De hier opgegeven uamen worden ook gegeven 

 aan Pogosteniou Patchouly Peil. (=^ 1'. Ileyneanus 

 Benth.*), die in tuinen gekweekt wordt, en andere 

 Pogostemon-soorten. 



839. C. bicolor Benth. Djawcr koneng, 

 Soend.; Djawer kutok koneng, Soend. — Kruid. 



840. C. carnosus Hassk. Daoen k amb ing, 

 Madoer. — Kruiil. Gebr.: De fijngewreven bladen 

 worden hij kinderen aangewend tegen kloven in de 

 mondhoeken. 



841. C. galeatUS Benth. Dhin-kamand- 

 hiuau, Madoru'.; Djawer goenoeng, Soend.; 

 Djawer kotok goenoeng, Soend. — Kruid. 



842. C. grandifolius Benth. Ate-ate ma- 

 hamoc (zie TO.'n, Alf. .Min. Bent; .\ toi mapoeha, 

 .\lf. Min. Ponos.; Se r e w oe ug in t aloë n, .\lf. Min. 

 T. P.; Toe toem balen, Alf. Min. T. L. — Half- 

 heester of kruid, tiebr.: De bladen dienen als genees- 

 middel. 



C. macrophyllus Benth. Djawer 



.Soend.; Hjawer kolok gede, Soend. — 



843. 

 gede, 

 Kruid. 



844. C. scutellarioides Benth. A r a k, Balin., 



Madoer.; Ate-ate (zie 7(1.5), Alf. Min. Bant.; .\te- 

 ate mahamoe, .Vlf. Min. Bent.; .\ te-a te mopoera, 

 Alf. Min. Bant.; .\toi mapoeha, Alf. Min. Pouo.^.; 

 Djawcr beureum, Soend.; Djawer kotok ben- 

 ren m, Soend.; Majana, .Mal. Mol.; Majana nias. 

 Mal. .Mol.; .Majana nicrah, .Mal. .Mol; Mijana, 

 Balin., Mal. Batav.; Mijana i re ng, Balin.; .Mijana 

 n ila, Balin.; M ijaua tjemcng, Balin.; Saleboeng 

 meha, .Vlf. Min. Tonsaw.; Serewoeng, ;Vlf. Min.; 

 Serewoeng mea,$) Alf. Min. T. L.; Serewoeng 

 raindang, Alf. .Min. T. P.; Serewoeng rang- 

 da ng, .Vlf. .Min. T. B.: Serewoeng roendang, 

 Alf. .Min. T. S. — Kruid, (iehr.: De bladen worden 

 in de Miuahasa bij onzuiveren adem in den mond 

 van kinderen nitgepei-st, en in afkooksel bij bloed- 

 spuwing gedronken, elders met andere obat bij oog- 

 ziekten als zalf O]) het voorhoofd geli'gd. 



i) De bijvoegingen ter onderscheiding van Celosia 

 cristata L.' (zie 705). 



84.J. C. scutellarioides Benth. var Blu- 



mei Miq. Daoi^i hati-h;ili (zie ,S37), Mal.; 

 Hati-hati (zie 837), .Mal. — Kruid, (iehr.: Een 

 aromatisch middel, tevens wormkruid. 



840. C. tuberosus Benth. (iiimbili, Daj.; 



Gembili, Jav.; Guuiliili, Mal. Baiulj.; Hoewi 

 koemeli, Soend.; llomhili. Bat.; Isahoe, -Vlf. 

 Har., '£. Cer.; Isiahoe, Alf. Z. Cer.; Kambili, 

 Madoer. B.; Katileu, .Vlf. W. Cer., .Vroe; Kcin- 

 bili. Mal.; Kemili, Atjeh, Sum. W'. K.; Ken tang 

 djawa§), Jav.; Koemeli, Soend.; Kombili, Mal. 

 Mol.; Larbhak, Madoer. B.; Ohi sola, Madoer.; 

 Ocbi kenibili. Mal.; Sabrang, Balin.; Sebrang, 

 Sas.; Safoet, .Vlf. Boer.; Toea, Kei. — Kruid. De 

 knollen worden gekookt gegeten. 



f) De bijvoeging ter onderscheiding van 3175. 



847. Colocasia antiquorum Schott.* Nat. 



fam. der Araceae. .Vladi, Boeg.; Bete, .Mal. Men. 

 Tern.; Dilago, Alf. N. O. Halm.; Edja, Biman.; 

 Em pek, Atjeh; E pokej ak-kejak, Euggano; Etoe, 

 -Vlf. Z. Cer.; Gorom; Etoe w a k a 1, Alf. Z. Cer.; G e h o e, 

 Alf. Boer.; Gehoet, Alf. Boer.; Gifal, Aroe; Hakal, 

 Alf. Har.; Hakar, Alf. Z. Cer.; Ina, Alf. Amb.; 

 Inauo, Alf. N. Laoet, Sap.; luawoeoe, Babar; Kaki, 

 Alf. Z. Cer.; Kala, Alf. Cer.; Kaladi, Miuangk.; 

 Kalen, N. Guin. 4 R.; Keladi, Mal.; Kctoe, Watoeh.; 

 Kladi, Balin.; Koedjang, Daj. Z. O. Born.; Koe- 

 ladi, Jlinangk.; Kolai, .Vlf. Min. Bent. T. L., Ton- 

 saw., T. S.; Kole, Sangi; Korei, .Vlf. Min. Bant.; 

 Lali, Tim.; Leboeë, -Vtjeh; I, ole, Mal. Tim. Rotin.; 

 Lomak, Sas.; Lompoug, Jav. Teg.; Moehaoe, 

 Daj. Z. O. Born.: Patjo, Makas.; Rei, Soeniba; Ro- 

 naiin. Kei; Soebat, Bat.; Soeli, Saleijer; Talas, 

 Sum.W. K.; Talc, Alf. Min. T. P.; ïaleh, Minaugk.; 

 Talcs, Balin., Jav., Madoer.; Taleus, Soend.; Talo, 

 Nias ; T a 1 o s. Lamp. ; W o n g k a i, .Vlf. Min. T. B., T. P. 

 Variëteiten in Jav.: Bentoel of tales bentoe 1, 

 met enkelen grooten knol; G elo; Kimpoel; Linjal; 

 Loemboe; Tales ban ter, met donkerrooden knol; 

 ï. de m pel, met opeengcdrongcn groei der knollen; 

 T. gagakan, met donkerroode bladen; T. gelopari, 

 niet kleine smalle bladen. In .Soend.: Bolang of 

 taleus ateul; Kimpoel; Taleus denak; T. 

 sente. In .Vtjeh: Empek sengeë. In Bat.; Hisik; 

 Lam boek; Po ring; Sigarege; Sihocrhoer; 

 Sirorop. In Minangk.: Taleh bana; T. ka moe- 

 moe of kamoemoe; T. sipatjoeë. In .Vlf. Amb.; 

 Ina mahaoe; I. metena; I. poeti. In O. Jav.: 

 Tales anjangan; T, wangen; T. tegoeloenan; 

 T. soeralaja. In Alf. Min. ï. L.: Kolai roe- 

 sij); K. tewasen. In Alf. Min. T. S.: Kolai 

 poeti; K. roesip. In .Vlf. Min. T. B.; Wongkai 

 kcretan; W. koelo. In .Vlf. Min. ï. P.: Wong- 

 kai koelo; W. woering. In Biman.: Edj a vviloc. 

 In Lamp.: Tal os banglai; T, halom; T. m in- 

 jak; T. radin; T. samaka; T. si wok. In 

 Madoer.: T. kontje; T. kom h ha of Madoer. S.; 

 B e n t h o 1 ; T. b a 1 a n d h a of T. p e t e d h a n ; T. b h e- 

 loej; T. bhabang; T. djihaba; T. sombhaha. 

 In .Sas.: Todjang. In Tern.: Bete boeroe; B. 

 boso; B. gomo-gomo; B.gotola; B. ngebele; 

 B. roraoe; B. sorowai; B. tjoemi. In Mal.: 

 Keladi oedang; K. tclor: K. tjina; Seratah 

 of K. seratah. In Bal.: Loemboe; Sangsit; 

 Tjandoeng. — Kruid. Chou caraïbe, fr. Gebr.: De 

 kuolleu worden gegeten ; meu meent echter dat pasher- 

 stehlen deze niet mogen eten, omdat ze anders weder 

 zouden instorten. Ook de toebereide bladstelen dienen wel 

 als toespijs. Daar water niet op het blad blijft liggen, 

 maar er over heen rolt, worden gevaarlijke zieken, 

 die elk oogeuhlik kunnen sterveu, wel eens met deze 

 heen en weer glijdende waterdruppels vergeleken. Bij 



