Cucurblta — Curcullgo. 



213 



!)35 - 940. 



t> i I o k a of b 1 1 o k a ^ B. k a r a p o c of b. 1 o ni p o. 

 lu Borg.: Bcloka of bodjo beloka. In Daj. Z. O. 

 Bom.: Tantiinuu karai. In Mailocr. S., B., P. : 

 A. of t. naghaia; .\. of t. todjoek; A. of t. 

 moscng; A. of t. malokok: A. of t. ghaloe- 

 dhroe; A. of t. ghaltt'k; A. of t. ghadhing; 

 A. of t. ghadjhi; .\. of f. batang. In Madoer.: 

 Bhaloc iigka ; Ka ra e ; A. t j a rt' in e ; .\. acng ; A. 

 tjatji'ng; T. acng; T. tjatjcng; T. tjarenio. 

 In Madoer. S.: .4 n tem on bock o. In Madorr. B., P.: 

 Tem on bock o. — Kliniplant.dc konikonniicr. Cunini- 

 bcr, e., Coui'unibie, fr., Giirke, d. Gebr.: De vruchten 

 worden gegeten. In het Bataksch heeft men een s])reek- 

 wijze : „Pcge sakaripang, ansimoeu sadaholbocng", d. i.: 

 „Eén wortel gember is een dal komkommers", dat zooveel 

 betcckcnt ('r1 als ons „eendracht maakt macht"; en in het 

 Daïri-dialect : „Bagen tjemocn mocnga-moeuga ji em- 

 poetna", d. i.: „Ah de komkommer van achteren 

 blocmdrag<'nde", of zooveel als : eerst vertellen wat nicu 

 weet en dan het overige verzinnen. Van een werk, 

 dat met geringe moeite gedaan wordt, zegt de Javaan ; 

 „Timoen djinara", d. i.: .\ls het boren van een kom- 

 kommer"; terwijl het Soendasche : „Xench bouteng", 

 i. i.; „Van iemand houden als van een komkommer", 

 ergens op slaat, dat men eerst kweekt en later ver- 

 orbert of in de beteekeuis van iemand eerst goed be- 

 handelen en later zonder reden kwellen. Van iemand, 

 die zich toevallig ergens vertoont en geroepen wordt 

 om een handje te helpen, heet het in het Madoereesch : 

 „.\ntemon (tenion) uantaug lalap", d. i.: „De kom- 

 kommer noodigt de ranwe toespijs"; en in diezelfde 

 taal is: „.Vntemon moso dhoeriu", d. i.: „De a. legt 

 het af tegen doerian", een uitdrukking voor: „Tegen 

 iemand niet opgewassen zijn". Het spoedig groot 

 worden van kinderen drukt de Batak uit door; „Go- 

 dang-godang antjimoen", d. i.: „Opgroeien als de 

 komkommer"; en op Bali doelt: „Sajang-sajaug kati- 

 moen" op het liefhebben van een vrouw alleen om 

 die te gebruiken, gelijk men slechts van komkommers 

 houdt, om die te eten. In het Dajaksch van Zuid- 

 Oost-Borneo zegt de zoon van een tweede vrouw 

 (gewoonlijk slavin) bij het verdeden der erfenis tot 

 zijn stiefi)rocder : „.\koe botong tantimon boewa lawic", 

 d.i.: „Ik ben maareen latere vrucht van de komkommer", 

 en dus overeenkomende met ; „Ik reken oj) uw wel- 

 willendheid". In het Malei-sch van West-Borneo heeteu 

 golven met witte koppen : „Omhak memboeuga le])ang", 

 d. i.: „Golven, die zich als lepang-bloemen voordoen". 

 Veelvuldig zijn vergelijkingen met de vrucht van Durio 

 zibethinus (/ie 11801. Zoo in het Soendaasch: „Bonteng 

 ngalawan kadoe", d. i.: „Een komkommer wil zich 

 tegen een doerijan verzetten", in deu zin van met 

 het hoofd tegen deu muur loopcn, dat in het .Maleisch 

 van Bengkoelen wordt uitgedrukt door: „Embak lepang 

 djoe derijan"; in het Javaansch : „Timoen moengsoeli 

 doeren", d. i.: „De timoen heeft eeu doeren tot vijand", 

 als een geringe man een aanzienlijke tot vijand heeft; 

 in het Minangkabaocsch: „Bak antimoen balago djo 

 doerijan", d.i.: „.\ls een komkommer in gevecht met 

 doerijan", of: „Met groote heeren is het slecht kersen 

 t^tcn"; en in het Bataksch ; „Djamoeda antjimoen 

 toeminggang doeri, laiug antjimoen ilo na maboegaug", 

 d.i.: „.Vi valt de komkommer ook op een doorn (doerian 'f), 

 toch wordt zij gewond", .\ntimoen is de oplossing van 

 het Minangkabaoesche raadsel: „Xan niasak nan masam, 

 nan mocdo nan manih", d. i.: „Kijp is het zuur, jong 

 is het zoet"; en timoen van het Javaansche : „Oewite 

 kaja tjatjing oewohe kaja gandik", d. i.: „De plant 

 19 als een worm, de vrucht als een rolstecn". 



93.") Cucurbita maxima Duch.* Nat. fam. 

 der Cucurbitaceae. La boe merah, Mal. — 

 Kruipende plant. 



936. C. Pepo L.* Besi, Sika, Solor. : Boh 

 laboc, Atjch; Bojo pampoena, Makas.; Boko 

 mauaha, Tim.; Djouggoe, Lio ; Ebok-eboke, 

 Enggano ; K a r o b o e, Soemba ; K o 1 o e - k o 1 o e, .Saleijcr; 

 Laboe (zie 1973), Mal.; Laboe kastela. Mal. Mol.; 

 Laboc keudhi, M.idoer.; Laboe paranggi, 

 Minangk.; Laboe poetih, Mal: Laboe pringgi. 

 Mal.; Laho, Makas.; Laoc, Makas.; Laoe ])arauggi, 

 Makas.; Lawo, Boeg.; I^awo lempareng. Boeg.; 

 La WO pai, Boeg.;Ledjet, Soend.; Loepoe makoko, 

 Alf.N.O.Halm.;Ngge las (zie 1973), Uotin.; Paranggi, 

 Minangk.; Penggeuleu, Gajo; Pcrcnggi, Mal. 

 Beugk.; Pompoen, Mal.Tini.; I' r a n g g i, Balin. Senib.; 

 Selo, O.Jav.; Tintjo, Alf. Min. T. P.; W aloeh (zie 

 1973), Balin., Jav.; Waloeh bokor, Jav.; "Waloeh 

 kendi, Jav.; Waloeh kenti, Jav.; Waloeh pait, 

 Balin.; Waloeh pranggi, Balin.; Waloeh selo, 

 O.Jav. — Kruipende plant, de pompoen, (iourd, pumpkin, 

 e., courge, giraumon, fr., Schmuckkürbis, d. Gehr.: De 

 uitgeholde vruchten worden wel als tlcscli gcl)czigd. 



937. Cudrania javanensis Trécul.* Nat. 



fam. der Urticaceae. .Vdjoc oenji. Boeg.; Ai 

 i d j o e, Soemba ; B i n a b a, Bat.; K a d e r a n g, Minangk.; 

 Kaj oe koen ing. Vuig. Mal.; Kaj oe koe n j i, Makas.; 

 Kederang, Mal.; Koedarang. Minangk.; Koede- 

 rang, Atjeh; Soend.; Pakoedara, Boeg.; llaba 

 tigo, Alf. N. O. Halm.; Tegerau, Jav.; Tegeraug, 

 Jav.; Tjira, Biman. — Boom. Gebr.: Hout en schors 

 dienen om geel te verven, maar worden ook gebezigd 

 bij het groen en rood verven ; in het laatste geval 

 om een bruinroode kleur helderder te maken. 



938. Cuminum Cyminum L.* Nat. fam. der 

 Umbelliferae. Djeura engkoet, Atjeh; Djeu- 

 ra poeteh, Atjeh; D j h i u ten po te, Madoer.; D j i n- 

 tan poetih. Mal.; Dj in tang kebo, Makas.; DJin- 

 tang poet e. Boeg.; Dj in ten bodas, Soend.; 

 Dj in ten poetih, Jav.; Gin tang poetih, Mal., 

 .\mb. — Kruid, de komijn. Echter Romer Küminel, d. 

 Gebr.: Hier en daar om de vruchtjes gekweekt. 



939. Curanga amara Juss.* Nat. fam. der 

 Scrophulariaceae. Ampadoe tan ah, Minangk.; 

 Empi'doe tanoh, .\tjeh; Keroet, Alf. Min. T. L.; 

 K e r o e t ni e a, .\lf. ^liu. T. L. ; M e m p e d o e t a n a h §) 

 .Mal.; Papaita, Alf. N. O. Halm., Tem.; Parang, 

 Alf. Min. T. P.; Parang raindang^fl, Alf. Min. 

 T. P.; Parang rintek, Alf. Min. T. P. — Kruid. 

 Gebr. : In den Oostdijken Archipel worden de bladen 

 aangewend tegen de zwarte schubziekte (kaskado); elders 

 dienen ze met andere middelen uitwendig tegen zwelling. 



i) Ook Harmandia Kunstleri King.' 

 'i§) Ook Torenia sp. (zie 482). 



94Ó. Curculigo recurvata Dryand.* Nat. 

 fam. der Amaryllidaceae. Ahau laoeï, Alf. 

 Z. Cer.; Ai r aoc sapoö, Alf. Har.; Daoe n boeng- 

 koes. Mal. Mol.; Daoen kora-kora, Jlal. Amb.; 

 Daoen tjongkok, Soend.; Godong tlotoh, O. 

 Jav.; Kahan laoci, Alf. Z. Cer.; Karimeuga 

 in cmpoeng, All'. Min. T. L.; Karimenga ing 

 kajoe i), Alf. Min. T. L.; Katari, Minangk.; 

 Katüktokan, Balin.; Lemba §$), Mal,; Lemba 

 merah. Mal.; Njangkoeh, Jav.; Pop o ing 

 kawok, Alf. Min. T. B.; Popo ne kawok, Alf. 

 Min. T. S,; Popo in tjawok, Alf. Min. T. P., 

 (zie 2374); Tjongkok. Soend. — Kruid. Gebr.: 

 Wegens de gele bloemen als sierplant in potten ge- 

 kweekt. De bladen dienen soms om het een of ander 

 in te wikkelen. Verschillende soorten van dit geslacht 

 dienen voor vezels, o. a. op Borneo. 



§) C'vmbidium sp. 



$j) Pdiosanthes sp. 



