DIalium — Dlllenla. 



220 



1080 - 1104. 



ilji, Uuiiu.: Kciaudji, Mal.; Ki randji, SocDti.; 

 Koruiulji, Mitiangk.; Kociaiidji, Jav., Minangk.; 

 Kraudji, Jav., Sas., .Sound.; Kwandji, Balin.; 

 I'araiidji, Suuud.; Pra lid j i, Jav.; K a iidj i, .Sociid.; 

 Trradi, Atji'h. -- lioo^r booin. (Jcbi-.: .\U dmirzaam 

 i'ii sterk wordt het hout voor iiit-ulirls en inastt'ii van 

 kleine vaartuigen en soins voor huisliouw gelK-zij/d ; het 

 vruehtmues der rijpe vruchten wordt evenals tamarinde 

 gegeten. Om met de zure bladen roest weg te uemen, 

 worden deze gestampt, met water aangelengd en het 

 ijzel-werk hierin 2 X -l "ren gedoopt, waarna het 

 afgewasselien \uu alle rue-t ontdaan blijkt. 



lOHO. D. laurinum Bak.* K eruudji papan, 

 Mal. — Boom. 



1081. D. Maingayi Bak*. 



roeng, Mal. Boum. 



K er audj i boc- 



1082. D. patens Bak'. Kirandji oenibuet, 

 Mal. — Boom. 



1083. D. platysepalum Bak*. Kerandji 



tembaga. Mal. — linoni, (iibr.: liet hout wordt 

 gebezigd liij huis- en schfep^i>nu\\. 



los.j. Dianella ensifolia Ked. (= D. 

 nemorosa Lam.*). Nat. fam. der Liliaceae. 



Dewangga, Balin.; L) j a iii aka, Soend.; Djambaka, 

 Soend.; Dj aiii p aka, Soeiid.; Dj os, Balin ; D wa n gga, 

 Balin.: Kdjos, Sas.; Sijak-sijak, Mal.; Sijak- 

 sijak djantan. Mal.; Sijek-sijek, .Minaugk.; 

 Taghari, Madoer.; Tegari§), Jav. — Kruid, tiebr.: 

 De wortel wordt wel wegens den aangeuamen geur 

 in reukwerk gebezigd; ook is die als rattenvergift in 

 gebruik. 



§) .\ndere Dianella-soorten sehijuen ook aldus genoemd 

 te wordeii, teu minste de Soend. uaiueu zijn opge- 

 geven voor Dianella montaua BI. (:=: 1). nemorosa 

 Lam.* var.) en de Maduer. nog voor 1). baneana Miq.* 



1085. Dianthus sp. Xat fam. derCaryophyl- 



laceae. Indjiliri. Boeg., Maka.s. — Kruid, (iebr.: 

 Anjelieren worden hier eu d;iar als sierplant gekweekt. 



108fi. Dichapetalum (= Chailletia) de- 

 flexifolium Turcz.' -\'at. fam. der Chailletia- 



Ceae. Akar sarang poeuei, Mal.; Saraug 

 pocuei. Mal. — Klimmende heester. 



1087. D. SCandens Hassk. Darangdang 

 areuj (zie 1516), Soend. — Klimmende heester. 



1088. Dichroa Cyanitis Miq. (= D. febri- 

 fuga Lour.*). Nat fam. Jer Saxifragaceae. 



(iigil, Jav. — Kleine heester. (ïebr.: De bladen 



worden als geneesmiddel tegen hoest aangewend. 



„Gillend hoesten" duidt men in het Javaanseh aan 

 met anggigil. 



1089. Dichrocephala latifolia D.C.* Nat. 



fam. der CompOSitae. Bondot (zie ()('i2), Jav.: 

 K 09- 1 e k osaii, Madoer.; l'joiitomaii, O. Jav.; 

 Wedalian idjo, O. Jav. — Kruid. 



1090. D. paniculata Miq. (= D. latifolia 



D.C.*). Te spong bod as, Soend. — Kruid. 



1091. D. tanacetoides Scliultz. (= D. 

 chrysanthemifoliaD.C.*). \\ edahan, O. Jav. 



1092. Dichrostachys cinerea W. etA.* 



Nat. fam. der Leguminosae. Kpoeng, Jav.; 

 Kadjoc pereug, Madoer.; Kajoe epoeng, Jav.; 

 Kajoe jioeng, Jav.; Pereng, Mailoer.: Peueung, 

 Soend.; Po eng, Jav, Soend. — Zeer lage boom. 

 (icbr.: Als bizonder hard en sterk wordt het hout bij 

 deu Sfheeiisbouw voor pennen gebezigd; de peulen zijn 

 als wornidrijveud middel in gebruik. 



10!).'? Dicksonia scandens BI. (= Denn- 

 Btaedtia scandens Moore.' .Nai. ai'.l. der 



Filices. Pakoe tjoet joek, Smnd. — Varcnsoort. 



ID'Jt Dicliptera chinensis Juss.* Nat. fam. 



der Acanthaceae. Pinten, Jav. — Kruid. (iebr. 

 liet sap der gekneusde bladen heet een middel tegen 

 bloedafgang. 



1094/7. D.sp. K ol -t o n gk ol au, Madoer. — - Kruid. 



1095. Didymocarpus Brownei Koord.' 



Nat. fam. der Gesneraceae. Mahawooc koko, 

 Alf. Min. T. B. — llei-.leraehtig kruid. 



1090. D. crinita Jack.* Semboeng merah, 

 Mal. — lleestera'-bdi; kruid. 



1097. Didymochlaena sinuosa Dsv. (= 

 D. truncatula J. Sm.*) Nat. afd. der Filices. 



Pakoe r:iiitjang, Soeiid.; Pakoe tjarein, Balin. 

 — Varensoort. 



1098. Digitaria (-- Panicum) digitata 

 Büse. Nat. fam. der Gramineae. Djoekoet 



ta]iak djalak (zie 970), Soi'nd. — Kruid, cciic soort 

 „vingergras". 



1098«. D. (— Panicum) Pes-avia Büse.* 



Lamoeran (zie 2829), O. Jav. — Kruid. 



1099. D. pruriens Büse (— Panicum 



sanguinale L.'). Djoekoet tapak gede, 

 Soend. — Kruid, zie HOU. 



1100. D. (= Panicum) sanguinale L.' 



Djoekoet tapak boeloe, Soend. — Kruid. Bloed- 

 gierst, n., Bluthirse, d. 



1101 Dillenia aurea Smith.' Nat. fam. der 



Dilleniaeeae. Djocnti, Jav ; Enehe, Enggano; 

 Ki se in po er, Socud.; Sempoer, .Soeud.: Si ni- 

 poer ft. Mal.; Si nip oh, Mal.; Som por, Madoer.; 

 Tjinipoh, Mal. — Vrij hooge boom. Gebr.: De aseh 

 van hont en schors wordt in Zuid-Preanger, met klei 

 genieiigd, tot vervaardiging van vuurvast aardewerk 

 gebruikt. 



j) Ook Worniia excclsa Jack.* (zie 3519). 



1102. D. elongataMiq.* Ampaleh.Minangk., 

 Empelas, Mal.: Meiiiiielas f). Mal. — Boom. 

 Gebr.: Geschikt werkbout. 



i) Meerdere UiUenia-soorten worden met deze namen 

 aangeduid cu ook l'icus semicoidata Miq* (zie 1514). 

 \"üor het tot dezelfde familie behoorende geslacht 

 Tetraceia is akar of aka bijgevoegd (zie 3321 vlg.). 



1103. D. indica L.* (zie 355). Se m poe, Jav.; 

 Semjioer batoe, Soend.; Sempoer tjaj, Soend.; 

 Si 111 poer ajer^i. Mal.; .Sim poli ajer, ilal.; S on- 

 ging, Boeg.; Tjimpoh ajer. Mal. — Vrij lage 

 boom. (iebr.: Het hont wordt als te krom op Java 

 zelden door inlanders gebezigd ; elders zou het bij deu 

 hnisbouw in gebruik zijn. 



i) (lok ('leistantlins hirMilulu» Hook. f.* 



UOi. D. pentagyna Hoxb.* Djoenti. 



.Soend.; Se m po e, -Jav. — A'rij lage boom. Gebr.: Het 

 weinig duurzaam hout dient tot brandhout, en ook wel 

 om er gereedscha])peu van te maken. In het Soendaasch 

 heeft men een spreekwijze: „Djati kasilih koe djoenti", 

 d. i.: ,,Djati-hout wordt vervangen door djoenti-hont", 

 met de beleekeuis van „iets slechts in de plaats van 

 iets goeds nemen" ; en in het Javaanseh, daar sempoe- 

 hont moeilijk vuur vat: „Idep-idep ngempabake toegel 

 sempoe', ten aanzien van een goeden "sul, die uit 

 domheid niets doet daii op last. 



