Dioscorea - Diospyros. 



222 



1115 - 1136. 



Van iciiiiinil, ilic ij|));(li(lit u( licdrop-n «(irdl, zegt 

 ile Juviian : ,,l)i pmlwiif;", il. i: („Ilciii) «oidt gailocng 

 grguvi'n", iliii'liiuli' ii|i lil' biihviliiHiuli' i'iai'iisi'hnp van 

 dt^u knol. Oi)k xirgrlijkl hij ccii laiigrii gebogru hals 

 met ecu gadueiig-rank. In hi't Minangkabaocsch heeft 

 nieu een spreekwijze ; „Saionian oebi poelo gadoeéng", 

 d. i.: „Stelt zieli aan of duel zieh vuur als ocbi", 

 ligunrlijk gebezigd van een persoon van geringe afkomst, 

 die zich als pen voorname mmslilt. In het Dutaksch 

 heeft men de uildrnkking: „1'asigadong", d. i.: „Middel 

 om aan gadong te komen"; schertsenderwijs door een 

 man aan zijn vrouw gegeven, omdat in den regel deze 

 alleen den velilarlieid verrielit. (iadoiig is di' oplossing 

 van het Bataksebe raadsel: „Magodang ili goeloewan", 

 d. i.; „Het wordt groot (groeit op) in het vuil". 



§) Deze Alf. namen gelden voor nu-erderc klim- 

 en kruip]dauten, o. a. (zie 2354) voor Mueuna reti- 

 culata Biirck* en voor eenige Ipomoca-soortcn. 



111.5. D. mollissinia BI.* Kapoe kajoe. 

 Air. Jliu. T. U., T, S.; Oebi kajoe, Mal. Men.: 

 Oewi tjajoe, Alf. Min. T. P. — Gebr.: De knollen 

 worden gegeten. Van het merg der stengels ver- 

 vaardigt nu'n een soort kunstbloemen Ier versiering 

 van de haarwrong. 



1116. D. oppositifolia L.* Akar kelona. 

 Mal.; Hoera, Sika; Kelona, Mal.; Lamc ale, 

 Boeg.; Oebi kcloua, Mal.; Oebi oetan, Vuig. Mal.; 

 Oevï'i alas, Jav.; Owi bawoi, Daj. Z. O. Born.; 

 Soeda, Balin., Jav.; .Soenda, ü. Jav. — Gebr.: 

 De platte draderige knollen zijn niettemin eetbaar. 



1117. D. pentaphylla L.* Hoewi sawoet, 



Soend.: Kapoe sajor, .Vlf. Min. T. S.; Katak, Jav.; 

 Oebi mangindauo. Mal; Jlen.; Oebi pasir. Mal.; 

 Rabet bhangkat, Jladocr.; Samowan, Balin.; 

 Samwan, Balin. Variëteiten in Balin.: S. djae; 

 S. nasi; .S. samboek. In Jav.: K. bocnga of k. 

 woenga; K. dewot; K. lane. — Gebr.; De 

 knollen worden gegeten. 



1118. D. pyrifolia Kunth.* Akar kcmen- 

 jan. Mal.; .\kar kern en jan Jiajo, Mal. — Gebr.: 

 De bloemen rieken als benzoë. 



1119. D. salicifolia BI.* Wiuto, Alf. Min. 



T. B., T. S. — Gebr.; De i'anken dienen wel als touw. 



1120. D. sativa II.* Elan poeti, Alf. Z. Cer.; 

 Hcri ))oet i, Alf. .\mb., Har.; Hiwoe wara, Sawoe; 

 Hoeëljo poeti il, .\lf Sap.; lloebeljo poeïl, 

 Alf. N. Laoct; Maelan poeti, Alf Z. ('er.; Man- 

 dengen boti, Alf. Boer.; Melan poeti, Alf.Z.Ccr.; 

 Oebi da are, Alf. N. O. Halm.; Oebi ipit, Balin.; 

 Oebi ondo, .Alf. Jliu. Bant.; Oebi poetih, Vuig. 

 Mal.; Ocbi tjiua, Mal.; Oehi poeti. AU'. Asil., 

 llila; Oewi koelo, Alf. Min. T. 1'.; Owi behas, 

 Daj. Z. O. Born. — Gebr.: De knollen worden gegeten. 



1121. D. spiculata BI.' lloewi badak, i 

 Soend.; Ima paria ma, Tcrn.; Oebi badak. Vuig. 

 Mal.; Ocbi tahocn-tahoen, Mal. Mol. ' 



1122. D. tiliaefolia Kunth. (= D. spinosa 



Roxb.*). liurwi kawujaug, .Soend.; lloewi 

 ta ropong, Soend.; Kapoe sa j a w oe, Alf Min.T.B.; 

 Kapoe WO col, Alf. Min. T. S.; Ka poet woeol, 

 Alf. Jlin. T. L.; Lame tjengka, Boeg.; Oewi 

 sajawoe, Alf. Min. T. 1'.; Opa, Boeg., Makas.; 

 Sajawoc, Mal. Men., Tem.; Sijaboc, Bol. Mong.: 

 Sij afoc, Tcrn.; Sijahoe, Alf. Amb., ('er.; Sijahoel, 

 Alf. N. Laoet.,Sap.; Si jaoc, Alf N.'W. Halm.; Sijapoc, 

 .\lf. N. O. Halm.; Tjengka, Boeg. Variëteiten in 

 .\lf Min.T. 1'.: Oewi sajawoe sela; O, s. rintek. 

 — Gebr.: De knollen worden gegeten. 



1123. D. triphylla L. {— B. pentaphylla 



L.*), Hoewi sawoet djahe, Snrud.; lloewi 

 tjeker, .Soend. 



1124. D. Sp. Kapoegoe, Alf. Min. Bent. 



112.'!. Diospyros aurea T. etB.* Nat. fam. 



der fjbenaceae. Ki tjaloeng nias, .Soend. — 

 \"rij hooge boom. 



1120. D. BeccariiHiern.* Item lewo lana, 

 Alf Min. T. I,.; .\luitem lewo lana, AU.Min.T.L.; 

 Woewocringan (zie 2771), Alf Min. T. P. — Boom. 



1127. D. buxifolia Hiem. (= D. micro- 



phylla Bedd.'). Bibisfl, o. Jav.: Keloran, 

 .lav.: Ki nierak (zie 2792,1, Soend.; Tjanligi (zie 

 2ti3ti), Soend. — Hooge boom. (iebr.: Het kernhout zou 

 zwart zijn en een inferieur soort ebbenhout opleveren ; 

 wordt overigens als te klein en te krom weinig gebruikt. 

 §) Ook Maba buxifolia Pers.* (zie 2119j. 



1128. D. cauliflora BI.' Kolang-kaling 

 dongkol, O. Jav.; La in aha, Alf. Min. Bent.; Tok- 

 brol, Soend. — Lage boom. 



1129. D. Embryopteris Pers.' Item lewo 



sela, Alf .Min- 'I'. I, ; Kaletju. Jav.: Klega, Jav.; 

 Kletja, Jav.: .\1 a ha ngk oese (zie l-tSfij, .Vlf Min. 

 Bent.; Maitem lewo sela, Alf Min. T. L.; M 8- 

 koesei, Alf Min. T. P.; Tjoeliket, Soend.; Tjo- 

 koekoe, Alf Min. Ponos. — Vrij hooge boom. (iebr.: 

 Het hout wordt zelden gebezigd ; de vruchten worden 

 wegens den aangenamen smaak soms rauw gegeten. 

 In Mohamedaansche streken bezigt men de gom «el 

 als lijm bij het inbinden van godsdienstige geschriften. 



1130. D. fliavicans Hiern.* Boniok, Alf. 



Min. Ponos. — Boom. 



1131. D. frutescens BI.* Gegentclan, 

 Soend.; Item lewo, Alf Min. T. I,.; Ki gentel, 

 Soend.; Maitem lewo, Alf .Min. T. L. — Boom. 

 Gebr.: Daar de boom weinig voorkomt wordt het hout 

 zelden voor hnisuouw gebezigd, maar het moet volgens 

 inlanders zeer sterk en duurzaam zijn. 



1132. D. hirsuta L.* var. lucida Wall. 



Taring pelandoek, Mal. — Boom. 



1133. D. Horsfleldii Hiem.' Kasemek^), 

 Soend.; Semuk, .lav.; Semek, Madoer., O. Jav. — 

 Boom. (iebr.: Het hout wordt als te klein weinig 

 gebruikt ; de vruchten en rij]!e zaden worden gegeten. 

 Met het kleverig sa]) der vruchten bestrijkt men 

 Chineesche regenschermen. 



j) Dezelfde naam wordt gegeven aan de uit Japan 

 als vruchtboom in de bergstreken ingevoerde D. Kaki L.' 



113-t. D. macrophylla BI.* .\rcng-areng, 

 Jav.; K i katjaloeng, Sueiid.; K i tjaloeng, Soend.; 

 Tjaloeng §), Soend. — Hooge boom. Gebr. Het 

 hout is wel sterk, maar wordt als niet duurzaam 

 weiuig gebezigd. 



j) Ook Ostodes paniculata BI.' 



1135. D. maritima BI.* Brama, Jav.: Mai- 

 tem lewo, .\lf .Min. 1'. I.. — l.age boom. 



1136. D. pseudo-ebenumK. efV. Kadjoe 



areng, Kang., Madoir. 1!.; Kadjoe njareng. 

 Madoer. P., S.; Kai areng, Soend.; Kajoe areng, 

 Jav., Sas.; Kajoe ireng, Balin. — • Gebr.: Volgens 

 verklaring van inlanders de eenige op Java inheemsehe 

 echte ebbeuhout-soort ; bet kernhout is voor gevesten 

 van krissen zeer gezocht. 



