Gnetum — Gossypium. 



249 



1671 - 1686. 



1671. G. Gnenion L.* Ai socwa, Socmba: 

 Ainlionfi baïoc-, Sa*.; Bai;()c, Alf. Miu.ï. B., T. I.., 

 Makas., ü. Jav., Sa>.: liakoc-bakoc, Borg., Jlaka.*.; 

 Bangoe, Alf. Miu. Baiil.; Bliiiiljo, Sas.; Bogor, 

 Jav.; Ekor bclangkas. Mal.; Eso, Jav.; G aiieinoc, 

 Mal. Mol., Tein.; Hocka, Ki-i, Watoeb.; Kai'1, Alf. 

 Z. Cor.; Ki tangkil, Soeiul.; Koeail e, .\lf. Z. Ccr.; 

 Kok ja, Enggano;M ali ndjo, Viilg. .Mal.;>[ancii(ljo, 

 Balin.; Jlaiiindjo, Baliii., Boeg., Makas.; Men i iid- 

 jaof, Mal.; Moeliciig, .\tjch ; 1'api, Alf. J5. Cer.; 

 P o 11 o u II» a 11 i n d j ü e, Baiula ; P o k o b a k o e - b a k o e, 

 Makas.; Poko sociiiba^), Maka.<.; Poug bakoe- 

 bakoc. Boeg.; Kueki, Alf. N. O. Halm.; Uoek i t i, 

 .\lf. N. O. Halm. K.; Sake, Soeiid.; So, Jav.; Soceha, 

 Alf. Miii. Tonsaw.; .Socgi-soegi ^5\ Mal. Minangk.; 

 Soeka, .Mf. Miu. T. B., ï. P., f. L.; Soewa, Alf. 

 Har., Z. Cer, Boeg., Socmba; Soewal, .\lf. N. Laoet, 

 Sap.; S o w a, Soemba ; T a ii g k a 1 sake, Soeild.; T a n g- 

 kil, Soeud.; Tjaiiial, .\lf. W. Cer.; Tjc iigka rang, 

 Jav.; ïrangkil, Jav.; Wagoe, .\lf. Min. T. S.; Wit 

 so, Jav. Variëteiten in Snend.: 'rangkil bera, de 

 mannelijke; T. boewah, de vrouwelijke. — Boom. 

 Gebr.: l)e jonge bladen, bloemen eii vruchten worden 

 ak groente gekookt gegeten. De door klopping van 

 den bast verkregen vezels zijn zeer sterk en dienen, 

 na gedroogd te zijn, tot het maken van tomv voor 

 visehnetten als anderszins. De rijpe vruchtjes worden 

 van de roode sehil ontdaan en in een ijzeren pau 

 geroosterd, waarna de zaadhuid zieh gemakkelijk Iaat 

 verwijderen en men de zaden tot platte ronde koekjes 

 vormt, door ze met een steenen stamper te kloppen; 

 na droging in de zou verkrijgt men de kroepoek 

 malindjo, als toesjiijs zeer gezoeht, die na in kokende 

 olie even o])gebraden te zijn wordt genuttigd. 



§) Deze naam is daaraan ontleend, dat de boom 

 veelvuldig voorkomt op het Sandelhout-eiland of 

 Soemba, en zoo heet het hiervan vervaardigde touw 

 in Zuid-Celebes steeds toeloe soemba. Overigens dient 

 herinnerd, dat vele dezer namen ook aan de slinger- 

 planten van dit geslacht worden gegeven, wellicht 

 met plaatselijke bijvoegingen, die echter nog niet 

 bekend zijn. 



W) Ook .\porosa microealyx Hassk.* (zie 277). 



1672. G. latifolium BI.* Ojod eso, Jav.; 

 Ojod so, Jav. — Kliinplant. 



1673. G. Sp. Kakoes, Alf. Min. T. P. — Kliin- 

 plant. 



1674. Gomphandra javanica Val. (= 

 Lasianthera javanica Miq.*). -\at. faiu. dor 



Olacaceae. Tcs-kalesau, .Madoer. — Boom. 



1675. G. lanceolata King.* Kast oer i 



hoetan. Mal.; 'I'jeniperai batoe, Mal. — Boom. 



1676. Gomphia Hookeri Planeli.* Nat. 

 faiii. der Ochnaceae. Tampoei paja (zie 391), 

 Mal.; Tam po i paja. Mal. — Boom. 



1677. G. sumatrana Jack.* Mata keiam 



batoe. Mal.; Seboeroe j). Mal.; Siboeroe, 

 Minangk. — Boom. (iebr.: De bast wordt gebrand 

 tot afwering van boozc geesten : met de gekneusde en 

 verwarmde bladen bij koorts het lichaam ingewreven. 

 Het hout splijt liehl, maar is toch wel in gebruik bij 

 scheepsbouw. 



§) Ook Sterculia rubiginosa Vent.* 



1678. Gomphrena globosa L.* Nai.fam. der 



Amarantaceae. .\il:i*-adasan, Jav.; Boenga 

 knop. Mal. .\Ieu.; Boenga ratna, Balin.; Boenga 

 ta mal at e, Makas.; Boenga te malate. Boeg.; 

 Boeugo baudaharo, Minangk,; Bokingkang, 



Alf. Min. Bant.; Kembang kantjing. Jav.; Kem- 

 baiig mentoelan, O. Jav.; Lontok, B;iliu.; Meu- 

 toelaii, f). Jav.; Kat na, Balin. Semb.; Ratna 

 pakadja. Mal.; Kondang saboehiu. Bat.; Ta 

 malate, .Makas.; Te malate. Boeg. — Kruid, de 

 „kogel-amarant" of „bol-kattestaart". Globe amaranth.c. 

 Gebr.: Als sierplant gezocht. De bladen worden als 

 groente gegeten. 



1679. Goniothalamus brevicuspis Miq.* 



Nut. fani. der Anonaceae. Soesoean, Alf. Min. 

 T. L.; Tawa im bolai(zie 9."i7), Alf. Miu, T. L. — 

 Boom. Gebr.: Het hout is geschikt voor liuisbouw. 



IfiSO. G. giganteUS Hook.f.' Peuawar 

 hitam§). Mal. — Boom. 



^) Eene drogerij is ouder deuzelfdeu naam bekend. 



1681. G. inalayanus Hook.f.* Mempisang, 



Mal.; Merpisang, Mal.; Pisaug-pisang $), Mal- 

 — Boomhcester. 



^) Ook l'varia-?ooiien, en andere Anonaceae. 



1682. G. Tapis Miq.* Tap is, Balin., Sum. 

 W. K.; Tapis 111 in jak, Sum. W. K. — Boom. 



1683. Gonocaryum longeracemosum 

 King.* Nat. fam. der Olacaceae. Koe wal 

 gadjah. Mal. — Booiuheesler. 



lfiS4. Gordonia exeelsa BI.* Nat. fam. der 

 Ternstroemiaceae. Kajoe jiagar anak djan- 

 tau. Mal,; Ki iii and j cl (zie 1736), Soeud.; Ki sapi, 

 Soend.; Koemarakas in talocu, Alf. .Min. T. L.; 

 Man dj el (zie 1736), Soend.; Marerer toewama^), 

 .\lf. Min. T. S.; Pagar anak djantan. Mal. — 

 Boom. Gebr.: De bast dient om visehnetten en hengel- 

 snoeren bruin te kleuren en beter tegen het water 

 bestand te maken ; het hout wordt wel bij den huis- 

 bouw en voor rijststampers gebezigd. 



$1 Ook Pvrciiaria serrala BI.* 



HiS."). Gossypium arboreum L.* Nai. fam. 



derMalvaceae. Kapas besar. Vuig. Mal.; Kapas 

 ge de, Soend, — Boomheester, de boomachtige katoen- 

 plaut. Tj'ce eotlon, c. 



168Ö. G. herbaceum L.* .\iifa, Scrmata; 

 .Vbas, Rotin., Tim.; Aha kian, Alf. Z. Cer.; Aha 

 kol ai, Alf. Z. Cer.; Ahaja, Alf. Cer.; Ai aha, Alf. 

 Z. Cer.; Ai sale, Wetar; Alapoal, Alf. Z. Cer.; Al a- 

 poeal, Alf. N. Laoet, Sap.; Aohe, Kisar; Ape, Boeg.; 

 Araboa, Alf. Z. Cer.; Awas, Gorom; Awol, Babar; 

 Bak gapes, .\tjeh; Base, Alf. Boer.; Boem bon, 

 Daj. Z. O. Born.; Boenge, Sas.; Gapes, Atjeh; 

 Gapcuëh, Atjeh; Hap as. Bat.; Kam ba, Soemba; 

 Kaoc base, Alf. Boer.; Kapa, Alf. N. O. Halm., Sika, 

 Tern.; Ka]iah-kapah, Loeboe; Kapas, Jav,, Madoer., 

 Mal., Soend.; Kapasa, Makas.; Kapase, Alf. Asil., 

 llila; Kapaso, Alf. Har.; Kapat ie, Babar; Kapeh, 

 ^linangk.; Kapeh bataug, Minangk.; Kapea (zie 

 1295), Alf. Min.; Kapes aroro, Alf. Min. T. P.; 

 Kapese, Alf. Min. Bant., Saugi; Kawas.Leli; Moeng- 

 gi. Lamp.; Pohon bauang. Mal. Tim.; Ramliak, 

 Lamp.; Reroe, Endeh; ïiopo, Goront.; Wan go e, 

 Sawoe; Wit kapas, Jav.; W' oen go e, Sawoe. Varië- 

 teiten in Goront.; Tiopo bilango; T. boetolo; 

 T. hoe nol o. In Madoer.: K. pandhak; K. tengghi. 

 In B;it.: llapas hajoe ara; 11. hoelembang. — 

 Boomheester, de kruidachtige katoenplant. Gebr.: Wordt 

 in den .\rchi]iel alom gekweekt om de haren der zaden. 

 De zuivering geschiedt veelal door wrijving tusscheu 

 een stuk hard hout en bamboe, met gelijktijdige druk- 

 king en voortschuiving; daarna wordt het katoen met 

 de trillende pees van een boogvormig wei'ktuig goed 

 losgeklopt en gaat men over tot bet spinnen dei- ilr;iden. 



