Hiblscus — Homalantlius. 



'Zoo 



1797 - 1808. 



rebhaug, ilaüucr. B.; Moiebhang, ilailoer. B.; 

 Noeribang, O. Jav.; Xuiibhang, Mailuer. P., S.; 

 Oebo-oebo, Alf. N. O. Halm., Teiii.: O c la ugo, 

 Goront.: Oci-ibaug, Mal. Batav.; Pen, N. Guin. 

 Xocmf.; Pi)o, N. Guin. Hnuib.; Poctjoek, Balin.; 

 Kebaug, MaJui'i'.: Souia-sonia, Nias; AVari, Sas.; 

 Wci-a, .Sound.: Woehauga, .\lf. Miu. Bent.; AVoi'a- 

 «ari, Jav. Varictciteu (roodu tu witte) in ilin;uigk.: 

 Boe ugo lajo iioetiëh; B. r. sirah. lu .\ll'. Min. 

 T.B.: Kueianga koelo; K. raugdaug. In Alf. 

 Min. T. L.: Koeranga mea; K. pocti. lu Alf. 

 Min. T. P.: Koerauga koelo; K. raindang. In 

 Alf. Miu. Tousaw: Koeranga boedo; K. nicha. 

 In Vuig. M:il.: Kern bang se pa toe uier ah; K. s. 

 poetih. In Mal.: Boenga raja nier ah; B. r. 

 poetih. In Alf. Miu. T. S.: Koerauga poeti; K. 

 roendang. In .\lf. Miu. Baut.: Boehauga mabida; 

 B. maheudeng. lu Soeud.: We ra be ureum; W. 

 bodas. In .\lf. Min. Bent.: Woehauga mahamoe; 

 VV. mawoero. In Sas.: Wari bang; W. pingc. 

 In Jav.: Aribang of wora-wari hang: Wora- 

 vf ari poeti of W. w. roempoek. In Mal.: Bocuga 

 raja airopa (met vlee.schklcurige bloemen). In Balin.: 

 Poetjoek bang; P. kcpoek soesoeu of P. 

 semarang ^ P. piuge; P. tjiua; P. genta of 

 P. kiene ug. — Heester, de z.g. Chiueesehe roos. China 

 rosé, shoetlüwer, e. Gebr.: Veel gebruikte sierplant. Om- 

 heiningen van Hibiscus zouden volgeus de volksmeeniug 

 in enkele streken de kracht van sterke windvlagen breken. 

 De bloemen worden vaak gedragen en dienen tot kleuring 

 van gebak, ook tot het poetsen van schoeucn ; nevens de 

 bladen ziju ze ook als medicijn iu gebruik. Zoo Iaat 

 men bijv. vcicJr de bareuswceéu een zwangere vronw 

 het uitgeperste sap der rauwe bladen driuken, en ge- 

 bruikt men de versche bloemen als pap om puisten 

 te doen openbreken. Op Bali heeft men een spreek- 

 wijze: „Boeka boengan poetjoeke kembang, mara 

 kembaug miuggiliug sari", d. i.: „.\ls een bloeiende 

 poetjoek, zoodi-a zij zich opent verheft zich de bloem", 

 met de beteekenis van iemand, die van niets tot iets 

 komt en dientengevolge met minachting op minder 

 bevoorrechten nederziet. Eu in gelijken zin: „Boeka 

 sari poetjoeke ninggaraug iba", d. i.: „Als de bloem 

 van een poetjoek, die zich zelve iu de hoogte steekt". 

 Daarentegen zegt de Javaan : „Lir woi'a-wari", d. i.: 

 „.\ls de bloem van wora-wari", van iemand, die rood 

 i3 van drift, en wordt ook elders een roede gelaats- 

 kleur vaak met deze bloem vergeleken. 



f) Ook de gekweekte soorten H. Areheri Watsou, 

 H. Telfairiae Don en H. schizopetalns Ilook. f. Zie 

 B.iCKER, Flora v. Batavia I (1907). 



1797. H. similis BI. (= H. elatus Sw.*). 



Ba roe gii ;id j li ;i, Madoer.; Ba roe go en o e u g. Mal.; 

 Gombong, Jav.; Waroe goenocug, .Soend.; 

 Waroe gombong, Jav.; Waroe rangkaug, Jav.; 

 Waroe wadon, Jav. — Kleine boom. Gebr.: Het 

 hout wordt als mindtu- deugdzaam weinig gebruikt. 

 Waar H. tiliaeens ontbreekt, wordt van de schors van 

 dezen boom touw gemaakt. 



1798. H. SUrattensis L. .\sam soesoer. 

 Mal.; .\sam walanda, Mal. Mol.: Dj al an ggaro, 

 Tern.; Me rang in talocu, Alf. Min. T. P.; Me- 

 rang in tjoko, .\lf. .Miu. T. P. — Kliniplant. 

 Gebr.: Als sierplant veel gekweekt. Te Ternate worden 

 bij oogziekten de oogeu gebet met de nitspruitsels der 

 jonge bladen. 



1799. H. tiliaceus L.' lialebirang, Sangi ; 

 Baoe, Alf. .Min. T. 1'., Hotin.; Baoek, Mal. ïim.; 

 Baroe, Alf. N. O. Halm., .Madoer., Makas., Mal., 

 Socmba, Tem.; Baroe b hen der, Madoer.; Boüe, 

 Nias; Face, Tim.; Haoe ai, Wetar ; Haroe, .Alf. 



Oei., Z. Cer.; Kabaroe, Soemba; Kalimbaoeau, 

 .Uf. Min. T. P.; Kasjanaf, N. Guin. 4 R.; Ka- 

 waoean, .\lf. Min. T. S.; Kelerabaoeau, Alf. Min. 

 T. L.; Kelembaoeau rendai. .\lf. Miu. T. L.; 

 Kioko, Kuggauo; Lago, Sika; M ol om bagoe, Alf. 

 Min. Pouos.; Molowahoe, Goront.; Papatat, Alf. 

 Z. Cer.; Pohou baoek. Mal. Tim.; Si roen, Atjeh ; 

 Wahoe, Alf. Miu. T. B.; Wande, Jav. Kr. D.; 

 Waoc, Bimuu.; Waroe, Balin., Boeg., Jav., Mal. 

 Batav., Soeud.; Waroe laoet, Jav., Soeud.; War oe 

 lenga, Jav.; Waroe Ie n gis, Jav. — Boom. Gebr.: 

 Het hout wordt vooral door wagenmakers hoog geschat 

 voor velgen eu spakeu \au wielen ; op Java ver- 

 vaardigt men er de houteu klompen (klctek of teklek) 

 van; iu de Geweerniakersschool te Batavia dient het bij 

 gebrek aan notehout ook voor het maken van geweer- 

 kolven. Uit de schors van stam en takken wordt touw 

 gedraaid; de vezellinten ook wel naar Europa uit- 

 gevoerd voor dameshoedeu enz. De bladen dienen 

 soms tot veevoeder (ook van schildpadden) en worden 

 in afkooksel als middel tegen kinkhoest aangeprezen ; 

 de schors heet een koortswerend middel. Daar die 

 bladen tegen den namiddag afvallen, wordt dit som- 

 wijlen als tijdsbepaling gebezigd. 



1800. Hippocratea Cumingii Laws.* Nat. 



fam. der Celastraceae. Gambir aj e r, Mal. — 

 Klimimnule heester. 



1801. H. glaga Korth.* .Arcuj maugeuder, 

 Soend.; M a u g e n d e r §), Soeud. — Klimmende heester. 



§) Ook II. indica Willd.* eu enkele Combretum- 

 soorteu (zie 852). 



1802. Hiptage javanica BI.* Nat. fam. der 

 Malpighiaceae. Areuj beurit, Soend.; Lo 

 al as, .lav. — Klimmende heester (deze en vig.). Gebr.: 

 De bladeu dienen wel als groente. 



1803. H. Madablota Gaertn.* Kakas, Jav. 



180-1. H. Sericea Hook.f.* Akar dedaloe 

 boekit. Mal.; Akar kirai. Mal. 



1805. Hodgsonia macrocarpa Cogn. (— 

 H. heteroclita Hook.f.*). Nat. fam. der Cu- 

 Curbitaceae. .Akar kepajang. Mal.; Areuj 

 kalajar badak, Soeud.; Bat ang, Boeg.; Biloeng- 

 kiëug, Minangk.; Kadam, Minaugk.; Kalajar 

 badak, Soend. — Klimmende heester. Gebr.: In de 

 Padangsche Bovenlanden en wel aan de westelijke 

 helling vaü den Singgalang, op een hoogte van 

 4 — 5000 voet, komt deze reusachtige slingerplant voor, 

 welke zich aan groote boonieu vasthecht en jaarlijks 

 van 50 — 100 vruchten afwerpt. Twintig vruchten 

 geven een tlesch olie, die nieu afscheidt door de 

 bijzonder groote zaden in stukken te snijden, twee 

 dagen in de zon te laten drogen en daarna in een 

 zakje van boombast met een handolicpers uit te persen. 

 Om het rausig worden te voorkomen, verhit men de olie. 



180fi. Hoemaria discolor Lindl. Nat. fam. 



der Orchidaceae. Daoen lnoe§), Mal. 



i) Volgens Hirij.Ey eigenlijk daoeu low naar Sir 

 UuGH Low; ofschoon hij dit elders als de Mal. naam 

 van meerdere soorten van het geslacht Auoeetochilus 

 opgeeft. Andere botanici determiueereu daoen laoe 

 als Cypripedium Lowei Lindl.* 



1807. Homalanthus giganteus Zoll.* Nat. 

 fam. der Euphorbiaceae. Andoclpak sidari. 

 Bat.; Djarak pati gede, O. Jav.; Totop pote, 

 Madoer. — Boom. 



181IS. H. populifolius Grah. (= H. Le- 



SChenaultianuS JUSS.*). Andoelpak, Bat.; 

 Dj arak pati, O. Jav.; Kareumb i, Soend.; Krembi, 



