Manglfera — Maranta. 



275 



2176 - 2188. 



om bijv. iemand aan ti' iluiiUn wiens uiterlijk uiet in 

 zijn voonlcei is, maar die een t;oed hart heeft, of nok, van 

 iets af Ketende zieli dom houdt. Van iets, dut duidelijk 

 CU klaar is, zegt de Miuaugkabuoeér: „Bubaoe bak 

 ambatjang". d. i.: „Het riekt als de ambatjang". Pakel 

 is de oplossing van het Javaausche raadsel: „Klebocg 

 sengok", d. i.: „Op het geluid van vallen volgt dat 

 van opsnuiven"; want als men de vrueht hoort vallen, 

 raapt men die dadelijk op en onderzoekt den geur en 

 is deze goed, dan is de vrneht rijp. 



2\1G. M. similis BI.* .\sam koenibang. 

 Mal. — (lebr.; Het hout is deugdzaam timmerhout; 

 de bloemen zijn welriekend, de vrnchteu eetbaar. 



2177. M. Sp. f) .Vmbatjang rimbo, .Miuaugk.; 

 Batjang oetau. Mal. Balav.; H al a m ba wa, Nias; 

 M au t j ang h oe th n..\tjeh ; M e in bat j ang hoe tan, 

 Jlal. — Gebr.: Het hout dient meestal voor brandhout, 

 de ba-st tot omwandiug van rijst-bergplaalscu. 



J) Volgens sommigen Mangifera niaerocarpa BI.* 



3178. M. Sp. llambawan, Daj. Z. O. Born. — 

 Gebr.: Het hout is bijzonder geschikt voor planken. 



21 TH. Manglietia glauca BI.* Nat. fam. der 



Magnoliaceae. Baros (zie 2299), Jav., Soend.; 

 Manglid (zie 2299), Soend.; Tjempaka bocloes, 

 Jav. — Hooge boom. (icbr.: Levert een güed bouw- 

 en mcubelhout. De bloemen zijn welriekend en ook 

 het fijngewreven zaad heeft een aromatisehen geur. 



21S0. M. sumatrana Miq.* Madang ka- 



ladi (zie 17')3i. .Minaugk. — Boom. Gebr.: Het hout 

 is geschikt voor planken en binnenwerk. 



21H1. Manihot utilissima Pohl.* Nat. fam. 



der Euphorbiaceae. :\sibi, .Vlf. N. W. Halm.; 

 Balandong. Madoer. B.; Bauggala, Gorora ; 

 Bistoengkel, Mal. .\mb.; Bodiu, Jav.; Bolet, 

 O. Jav.; Kbaé, Enggano ; Eer mabal. Kei; G a- 

 dong djoeroer, Bat.; Gadong kajoc, Gajo; 

 Hoewi dangdeur, Soend.; Hoewi walauda (zie 

 3175), .Soend.; Ibi chajoe, .\lf. Min. Tonsavv.; Ima 

 gota, Alf. N. O. Halm.; Ima inggris, Tcrn.; 

 Kapoe koelo, .\lf. Miu. T. B.; Kapoe ne toöem- 

 bocdoc, Alf. Min. T. S.; Kasawe, Jav.; Kasbi, 

 .\lf. .\mb.; Kasepe, O. Jav.; Kaspe, O. Jav.; 

 Kastela, Kang.; Katela boedin, Jav.; Katela 

 dj endral §), Jav.; Katela kaspe, O. Jav.; Katela 

 menjog, O. Jav.; Katela poijcug, Jav.; Kesela 

 kcsawi, Balin.; Ketila, Atjeh ; Keutila, Atjeh ; 

 Kikohak, Enggano; Lame adjoe. Boeg.; Lame 

 kajoc, Makas.; Loca ai, Socmba; Loeai, Socmba; 

 iManderasi, Alf. N. O. Halm.; Mangkao, Alf. 

 Boer.; Mcnjok, Madoer. B.; Nasibi, Alf.'N. O. Halm.; 

 Obi kijoe, Midd. Snni.; Oebi batang, Miuangk.; 

 Oebi benggala. Jtal.; Oebi goa, Mal. Tim.; 

 Oebi inggris. Mal. .Men.; Oebi kajeë, Atjeh; 

 Oebi kadjoc. Mal. Tim.; Oebi kajoe, Mal.; Oebi 

 parantjih, Miuangk.; Oebi prantjis^§), Miuangk.; 

 Oebi singkoeng, .Mal. Batav.; Oewi kajoe, Alf. 

 Min. T. 1'.; Ohoc ai, Sika; 1'anggala, Watoeb.; 

 Parantjih, Miuangk.; 1'oehoeng, Madoer. B, P.; 

 Pohong, Madoer. P., S.; Sabhrang bal and ha, 

 .Madoer. B.; Sabhrang kadjoe, .Madoer.; Sabhrang 

 tenggang, Madoer. P., S.; Sabraug sawi, Baliu. 

 Kr.; Sampen, .Soend.; Sa wc, Sladoer. S.; Sawi, 

 -Madoer. B., P.; Sikong, Jav.; Singkong, Jav.; 

 Tela balandha, Madoer.; Tela poöeng, Jav.; 

 Tcuggang, .Madoer B. P.; Tis chajoe, Alf. Min. 

 Tonsaw.; Tjapen, Soend. Variëteiten in Jav.: Katela 

 andong, met knolvorniing vlak aan hel stengeleinde; 

 K. krent il, met knolvorniing in het midden van den 

 wortel; K. randoc of K. tjemporang. In Soend.: S. 



a m i s of s. b e n e r of s. b o d a 9, met lichtgrijzen 

 stengel; s. b e u re u m, met roode bladstelen ; s.begog; 

 s. gading, met lichtgele bladsteleu ; s. ketau; s. 

 dangdenr of s. djagreng. In Baliu: Kesela 

 kajoe. — Heester, de cassaveplant. Cassava, e., nianioc, 

 fr. Gebr.: Voor de Eiiropeesehe markt is de teelt van 

 cassave en bereiding van het zetmeel daaruit op Java 

 een belangrijke nijverheid. In tijdeu van rijstgebrek 

 wordt het meel der wortelknolleu door de inlanders 

 sinds lang gaarne gegeteu en heeft boven audere aard- 

 vruchten het voordeel van niet spoedig tegen te staan. 

 Op Bali en elders onderscheidt iiieu de bittere soort. 

 Op Madoera heeft men een variëteit met groene en 

 een andere met roodachtige bladstelen ; als het vee het 

 loof der laatste eet wordt het duizelig, terwijl dat der 

 eerste geen nadeelige gevolgen heeft. In West-Sumatra 

 dieut deze heester wel tot omheining. 



j) Deze naam herinnert eraan, dat de Gouverueur- 

 (^eneraal v.\N den Bosch de teelt van cassave op 

 Java gelastte. 



§§) Deze en verwante namen ontleend aan ecne mede- 

 deeüng van den heer Fkancis, die dit gewas in West- 

 Sumatra heeft ingevoerd, naar beweerd wordt uit Boui'bon . 



2182. Maouita Puya Wedd.* Nat. fam. der 

 TJrticaceae. Kajoe tongkoewa, .\lf. Min. Bent.; 

 Pareges, Alf. Min. T. B.; Tougkoewa (zie 474), 

 .\lf. Min. Bent. — Boom. 



2183. Mapania bancana Miq. (=Thora- 

 costachyuni bancanum Kurz.*). Nat. tam. 

 der Cyperaceae . Roempoetsoeratbeloekar, 

 Mal. — Hietachtig cypergras (deze en vlg.). 



2184. M.humilis Villar.* Sijak-sijak goe- 

 noeug. Mal.: Sijak-sijak rimba. Mal. 



2185. M. hypolytroides Muell. Embai, 



Mal.; O embai, Mal.; Rembai, Suin. W. K. — Gebr.: 

 De biezen dienen tot het vlechten van manden. 



2186. M. palustria Villar.* .Vlengkoewang 

 tedoeng, Mal. 



2187. Maranta diehotomaWall.«) (=Cli- 

 nogyne dichotoma Salisb.*). Nat. fam. der 

 Scitamineae. Arima, .Uf. Har.; Bainban, Jav., 

 Miuangk-, Soend.; Bamban boeroeng. Mal. Pal.; 

 Bampcng, Boeg.; Banban, Bat. Dair.; Banghan, 

 Soend.; Bembau «), .Mal.; Bij awa, Alf. N. O. Halm.; 

 Boeroeng, Makas.; Borong, Boeg.; Bom ba, Alf. 

 Tom.; Bomba u. Bat.: Eloesau i iii bol ai, Alf. Miu. 

 T. P.; Eloesau ing kawok, Alf. Min. T.L.; Koeri, 

 .\lf. Z. f'er.; Limbang, Lamp.; Loin, .\lf. Z. Cer.; 

 Mata hinau, Alf. Z. Cer.; Moa, Mal. Men., Tern.; 

 Mocndoeug, .Vlf. Miu. Bent., Tonsaw., ï. S.; Nini, 

 .Vlf. Z. Cer.; Tidocn toan, Alf. W. Cer.; Toan.Alf. 

 Z. Cer.; Tongkat setan. Mal. Amb.; Woe woe, Jav. 

 Variëteiten in Mal.; Bemban ajer $f); B. gadjah §); 

 B. scrahi. — Kruid. Gebr.: Men maakt er vlechtwerk 

 van, b. V. mandjes, ligmatten en fuiken, eu o. a. te 

 Batjan de bekende zeefjes. Tc Ternate is het sap van 

 den stengel ecu geneesmiddel bij oogziekte. Als daoi'ii 

 bemban is in het Mal. bekend het lemmet van een 

 piek, dat den vorm van dit blad heeft. 



f) Ook Donax grandis Ridl. 



if) Ook Donax arundinastrum Lour. (= Clinogyne 

 dichotoma Salisb.*). 



2188. M. indica L. A. r a r o e t. Vuig. Mal; A r o e s, 

 O. Jav.; .\roet, Madoer. B.; Djelaroet, O. Jav.; 

 Garoet, Jav.; Katjocnda, Binian., Boeg., Makas.; 

 Katodjo, Saleijcr; Kraroes, Balin.; Laroe, .Madoer. 

 P.; Laroet, Madoer. S.; Maroes, Balin.; Patat 

 sagoe, Soend.; Pcda soela, Alf. N. O. Ilalm.; Pi 



