Nertera — Nymphaea. 



290 



2453 - 2463. 



ii53. Nortera deprossa Banks.* Xni. fam. 

 iliT Rubiaceae. Kiumt in tuinen, All'. Min. 



T. B.; Kil' ma 11 gotiioiMig, .lav. — Kruiiwndc 

 plant, (ii'bi-.: De bladen dienen wel tot paardenvoeder. 



2454. Neuropelti8 racemosa Wall.' Nat. 



lam. der Convolvulaceae. .\ k ar I j i n a p o e t i 11, 

 Mal. — Klimmende heester. 



245.''i. Nicolaia (— Amomum*) antho- 

 dioides T.etB. Nat. lam dir Zingiberaceae. 



Hondje bociii-l, Soeiid.; Toii.s in >eiiili, .\ll'. 

 Min. 'r. P.; Toeis loeloe, .\lf. Min. T. B.; 'roeis 

 rintck, Alf. Min. T. L., T. S. — Kruid, flebr.: De 

 vniehtcn worden soms gegeten. 



24.'i(i, N. (= Amomum*) magniflca 



K.Schum. Hondje bcner, Soend. Variëteiten 

 in Soend.: Hondje benreum; II. bodas; II. leu- 

 weu ng. — Kruid. 



24.')T. N. solaris Schum. (— Elettaria 



SOlariS BI.*). Hondje badak, Soend. — Kruid. 



24.')H. Nicotiana Tabacum L.' Nat. fam. 



der Solanaceae. Baehnnf;, Sinialoer; Bago, 

 Nias; Bak o, Kudeh, Jav. Xg., .Sika, Soend.; Bakong, 

 Atjeli ; Bala, Nias; Bhako, Kang., Madoer.; K k- 

 haük, Kei; Itjo, Boeg.; Kabaiïk. Kei ; M ako, Sas.; 

 'Mbako, I/io; Modo, Kotiu.; Nai, Saivoe; Koe uai, 

 Sawoe; Sabachai, N. Gniu. Tlunib.; Sabot, Tim.; 

 Sambako, N. (iuin. Noemf.; Santo, Minangk.; 

 Sata, .Tav. Kr.; Sebot, Tim.; Sesebau, Balin. Kr.; 

 Tabaii, Goront.; Tabaga, Aroe; Tababië, Babar; 

 Tabaka, N. Guin. 4 K.; Tabako, Alf. Boer., Halm., 

 Tom., Bol. Mong., Tern.; Tab a o e, (iorom ; Taiii- 

 bako, Makas., Soemba; Tambakoc, .\lf. Oei., 

 Biman.; Tambhako, Madoer. S.; Tapakoe, Kisar, 

 Wetar; Tawakoe, Serniata ; Tcinbakaoe, Toeboe, 

 Mal.; Tembako, Balin., Jav. Ng.; Tembhako, 

 Kang.; Ti go, Alf. Tom.; Timbabo, Bat.; Timba- 

 kaoe, Minangk.; Timbako, Bat.; Tjampako, 

 Boeg.; ïobakoe, Alf. Min. Bant.; Toewakoe, 

 Sangi ; Towakoe, .\lf. Min. De variëteiten verschillen 

 schier voor elk gewest en bijna overal wordt het meest 

 gewild zijn van tabak bepaald door de plaats van 

 herkomst, daar inboorlingen zoowel voor hun pruinï- 

 als rooktabak iu dit opzicht lang niet onverschillig 

 zijn. In belrouwliarc bronnen worden o. a. vcrincdd : 

 voor Java: Tembako ken ar i, ineengcdrongcn plant 

 met lange, brccdc, smal gebaarde, tijne bladen ; T. 

 lantjoer, met dunnen stengel en lange, brccde, spits 

 toeloopende, gebaarde, grove bladen; T. nali, met 

 hooge stengels en brccde, gebaarde, grove bladen ; 

 T. sempoe, met grove bladen en grove nerven; 

 T. sili, met lange, grove bladen aan lange stelen; 

 T. s o m p o k gading, met lange, smalle, ongebaarde 

 bladen aan korte stelen; T. som pok koel, ineen- 

 gcdrongcn plant met kleine, rondi^ fijne bladen; T. 

 sonipok lenga, met lange, gebaarde, zeer fijne 

 glanzende bladen. Voor Madoer.; Bh. papak; Bh. 

 rokok; Bh. sergoek. Voor Goront.: Tabaii daii, 

 met grootc bladen ; T. k i k i, met kleine bladen ; T. 

 timamen te. — Kruid, de gewone tabaksplant. To- 

 bacco, e. Gebr.: Voor de inlandsclie markt worden de 

 bladen in vele streken na den pluk in jiisang-bhulen 

 gewikkeld. Geel geworden zijnde wordi-n zij n;iar keuze 

 grover of fijner gekorven en daarna ter droging in de 

 zon gelegd. Vuak bewaart men de tabak in bamboezen 

 kokers, soms met een weinig honig vermengd. Tot 

 het maken van sigaretten bezigt men aren- en nipah- 

 bladen en het .schutblad van de maïskolf. 



2450. Nigella sativaL.*Nat.fam.derIlaiiun- 



CUlaceae. Djeura itam, Atjeh ; Djhinten 



ereng, .Madoer.; Dj i n tan hi tam. Mal.; Dji ii tang 

 Icleng, Makius.; Dj i n tang lot on g. Boeg ; Dji nten 

 hidenng, Soend.; Djinten i re ng, Jav.; G i n t a ng 

 i t a 111. Mal. .\mb. — Kruid, de nigelle. Sehwarzkiimmel, 

 d. Gebr.: Hier en daar om de geurige zaadjes gekweekt. 



24f)0. Nipa fruticans Thunb.* Nat. fam. 



der Palmae. Bhoenjok, Madoer.; Bobo, Mal. 

 Men., 'I'erii ; Boboro, .\lf. N. O. Halm.; Boejuek, 

 Balin., Jav.; Daoii, Jav. Teg., Soend.; Dimor, N. 

 (iuin. Sekar; Kmni, Midd. Sum.; (ia mor, Gorom ; 

 Hajioiig, Daj. Z. O. Born.; Ipa, Daj. Kat. Samp.; 

 Kokok-kokük, Knggano; Lat af, .\. Guin. 4 K.; 

 Nipa, Bat., Biman.; Boeg., Makas.; Nipah, Mal.; 

 Poenel, Alf. Z. f'er.; Pocngpoeng, Tid. Bom.; 

 Poeren, .\lf. Har., Z. C'er.; Sanenem, N. Guin. 

 Noemf.; Sasa, Alf. Min. B.-int.; Sesa, Alf. Min., 

 Sangi. — Boom, de nipa-palm. Gebr.: De bladen zijn een 

 zeer gewild dek- en omwaudingsmateriaal van huizen 

 en vaartuigen, voor het eerste doel vaak na voorafge- 

 gane weeking in modder. Ook vlecht men er matten, 

 hoeden, deksels en mandjes van, Ier» ijl een aftreksel 

 der jonge bladen in gebruik is tegen bloeddiarrhee. 

 In het binnenland van Zuid-Suinalia dienden ze vroeger 

 (en misschien nog wel) om er minnebrieven op te 

 griB'cn en overal oji Sumatra, benevens Bornco en 

 vele streken van Java, Madoera en Bali, wordt in het 

 jonge blad tabak gerold voor inlandschc sigaretten. 

 De dikki' bladstelen bezigt men als brandhout, de 

 dunne blailnerven tot bezems; de onrijpe zaden worden 

 gegeten, soms met suiker gcconfijt ; in meerdere deideu 

 van Nieuw-Guinea tapt men er op de gebruikelijke 

 wijze ])aliiinijn uit. In Zuid-Oost-Borneo hangt men 

 bij sommige feesten een bos nijia-bladen boven de 

 huisdeur, met de bedoeling, dat de aangeroepen geest 

 den weg derwaarts gemakkelijk kunne vinden. In het 

 Sangireesch is deze boom de oplossing van het raadsel : 

 „Tawe molong bisië, kai molong pilange", d. i.: „Het 

 doorwaadt het water niet met zijn kuiten, maar met 

 zijn dijen"; en een blad van: „Pilikaug tembahe, 

 mekacsc ene, mctainiug dapela. wiwihc oease", d. i.: 

 „Bij het afbouwen is het een spies, gaat het uit elkaar 

 dan is het als zand, sluit het zich dan is het een rots, 

 zijn lippen zijn van ijzer". 



2401. Notaphoebe (= Alseodaphne*) 

 umbelliflora BI. Nat. fam. der Lauraceae. 



Ki taleus iiicra u g, .Socud.; M edang ke tanahan, 

 Mal.; Modang katanohau. Bat. — Boom. Gebr.: 

 Het hout is geschikt voor huisboiiw. 



2462. Nyctanthes Arbor-tristis L.* Nat. 



fam. der Oleaceae. katraugau. Balin.; Kem- 

 bang penganten. Mal. Batav.; Sri gading (zie 

 1924), Balin., Jav. — Boomhcester of heester. (Jebr.: 

 Wordt als sierplant om de geurige bloemen gekweekt. 



24fi3. Nymphaea Lotus L.* Nat. fam. der 



Nymphaeaceae. Kocmncda. Balin.; Toend- 

 joeng, Balin., Jav., Mal., Soend.; Tocndjoeng 

 taloctocr j), Jav.; Toendjoeng t oe toe r, .Soend.; 

 Toentjoeng, Boeg.; Tondjong, Makas. Vaiiiteiteu 

 in Jav.: Toendjoeng abang; T. poetih. In 

 Soend.: Toendjoeng beureum; T. bodas. In 

 Mal.: Tondjoeng merah; T. poetih. In Balin.: 

 Toendjoeng nilawati of nilawati, ook t. soe- 

 d a m a 1 a of s o e d a m a 1 a ; T. d a d o e. — Waterplant, de 

 Egvptisehe «aterhlie. Egvptian lotus, e. Gebr.: De bloe- 

 men worden soms in het haar gedragen. Za-id en rhizooin 

 honden zetmeel. De gekookte bladen zijn. met wat zout 

 gemengd, een middel tegen dunne <intlas(ing bij het 

 vee. Van iets dat onmogelijk is, zegt de Javaan : „Toen- 

 djoeng toewoeh ing sela", d. i.: „Als een lotosbloem, 

 die op steenachtigen grond groeit"; en de Balinees 



