Panicum - Parashorea. 



2ü8 



2576 - 2593. 



Min., Jtiiliji., Jiat. Uair., Bui-j{., Daj, Z. O. Boni., Miikas., 

 Mftl. Mol.; 1'atjociig, Socii<l.; 1'itjociiK, Soeud.; 

 1'oi'tjouiif;, Mal. liatav.,.Inv.; I' o k o kal o na, Makns.; 

 I'oko jiangiS), Makas.; I'oiig jiaii);!. Boei;.; Po t- 

 jociig, Sufiid.; Si ma 1- lig. Miiiaiigk.; Toe ba kajoe, 

 Lamp. — Kiioiii, ile „lilauwzuiu'boum". De zadrii zijn 

 veracli hoogst vergiftig, maar worden op .lava toebereid 

 gegeten en heeten dau kloewuk Jav. of kelewik 

 Soend. Die bereiding geschiedt door de pitten te koken un 

 daarna met eenig zont in een bamboezen koker, dan wel 

 in iisch of zemelen, te bewaren om, als ze gedeeltelijk 

 tot bederf zijn overgegaan, bij sommige gerechten ti' 

 gebrniki'ii. In het binnenland van .Siimatra, waar 

 klapperbüomen ontbreken, wordt er braadolie nit ver- 

 kregen. In de Minaha.sa worden de bladen gekookt 

 als groente gegeten. (ïestampt worden deze met Spaansehe 

 jieper vermengd en dit mengsel gebezigd om visschen 

 te bedwelmen, en soms om het hoofd van ongedierte 

 te zuiveren. Zonder bijmeiiging gebruikt men het 

 gestanijit zaad en blad als vulsel der gevangen visch, 

 ter bed(M'fwering, zoo deze op grnoten afstand inoet 

 vervoerd worden. Op Bali dient de bast van uiet- 

 vrnehtdragende boouieii ter Ijedwelming van wespen 

 en ook als aburtiviim. Oj) .lava meent men, dat de 

 wortels onheil zouden aanbrengen, als zij het huis 

 bereiken, waarom men den boom zelden op erven plant. 

 Als iemand een r.iad geeft, dien men niet noodig heeft 

 of reeds kent, of men in 't algemeen zoo iets zeggen 

 wil als: „Ge vertelt me oud nieuws, ge geeft me 

 opgi'Warmden kost", dan luidt in de Bataklanden de 

 geijkte spri'ekwijze: „lloebuto do h:i])e.>ong kalalanga", 

 d. i.: „Ik weet wel, dat Panginm vergiftig is". In het 

 Maleiseh van Bengkoeleii heeft nieii een sprei'kwijze : 

 „Embak meloendang kejmjang moede, di makan luabok, 

 di tja])ak sajang", d. i.: „.\ls bij het splijten van een 

 jonge kepajang-vrucht, eet men er van dau wordt men 

 bedwelmd en toeh is het jammer die weg te werpen", 

 met de beteekeuis vau iets, dat te slecht is om gebruikt 

 en te goed om weggeworpen te worden. In gewoon 

 ^laleiseh luidt dit eenigszius anders: „Saperti boewah 

 kepajang, di makan maboek, di boewang sajang". 



§) Volgens soiuinigen is het woord paugi geen goed 

 Makaaaarsch en wordt dit alleen in het Boegineeseh 

 gebezigd. 



2576. Panicum aurituni Presl.* Nat. tam. 



der Gramineae. Blcmbcm rawa, o. Jav.; 

 !)j oed j oei o e k,. Soend.; Djoekoet djoedjoeloek, 

 Soend.; Koempai, Mal.; Oedoel-oedoel, Mal. 

 Batav. ; Oedoelan, Jav.; Koempoet koempai. 

 Mal.; Si koempai §), Minaugk. — Hoog gras, een 

 soort „viugcrgras". Gebr.: Vau het witte merg worden 

 pitten voor lampen vervaardigd. 

 §) Ook P. Mvurns Il.B.K. 



2577. P. COlonuniL.* Koempoet ]iadi b oe- 

 roen g, ^lal.; Toe tuil. .la\'. 



2578. P. CniS-galliL.* Djadjagoan,. Soend.; 

 lljagowau. .lav.; Djawau, J;iv.; Djoekoet dja- 

 djagoan, Soend.; G h oe-d j hagoe, Madoer.: Pal e- 

 palc, Alf. Min. T. B., T. I,., T. P.. T. S.; Soekct 

 djagowan, Jav. - „llancpoot". Barnyard gra.ss, e., 

 jiauic |iied de coc], fi-., Iliilinerhirse, d. Gelir.: Slaatals 

 goed paardenvoeder bekend. Bij hongersnood worden 

 de zaadjes wel gegeten. 



2ö'!'J. P. infldumSteud. (=P. ambiguum 



Trin.*). Blal)aliaii. Jav.; Locwohan, ()..lav. — 

 (ïebr.: Dient stniis als paardenvoeder. 



2579a. P. javanicum Poir.* Kcm-sekem, 

 Madoer. 



2.580. P.mutiCUmForsk.* Djoekoet malela 

 (zie 1746 en 2807), Soend.; Djoekoet tambaga 



bodas, .Soend.; K a lad j a n a, .lav.; Ka lad ja n a si d i, 

 Jav.;Kalandja na, Jav; Kol on dj an i, Jav.;M alela 

 (zie 17i6 en 2S07). Soend.; Kebha I a ng- 1 ol an ga n, 

 Madoer.; Soi'ke t k aiadj an a, Jav.; Tat ain bagaiin 

 bodas, Soend. — Gebr.: Is een gezocht veevoeder. 



2581. P. nodosum Kunth.* Kocm])oet 



saraug boewaja, Mal. 



2582. P. palmaefolium Koen. (= P. pli- 



CaturnXiam.*). Godong loeloewau kebo,Jav.; 

 Loeloewan kebo, Jav.: Saoeheun, .Soend.; Saoc- 

 heun badak, Soend. — Gebr.: De fijngewreven bladen 

 ' worden, met andere vermengd, wil op den afgesneden 

 bioemkolf van Arenga saceharifera gesmeerd, om de 

 afscheiding vau palmwiju te bevorderen. 



2583. P. pilipes NeesetArn.' Koendoc 



sela, Alf. Min. 1'. B.: I..toep. Alf. Min. T. L. 



2584. P. plicatum Lam.* Lak ar, Alf. .Min. 



T. B.; So w a-so w aoi-, .\lf. Min. Pouos. 



2585. P.pr08tratumLam.*Banto,Minangk.; 

 Doehoet oma. Bat.; Lasae, N'ias: Oma, Bat.; 

 Roe nipoeik ban to, Minangk.; Koeni poet koedn. 

 Vuig. Mal.; Simisit, .Vtjeh. Variëteiten in Minaugk.: 

 Banto ininjak: B. oedaug. — Gebr.; Van dit na 

 den rijstoogst o]) sawah's weelderig opschietend kruid 

 worden paarden en runderen spoedig vet. De -Miuaugka- 

 baoer zegt van jiersonen, die zeer klein zijn ; „Sagadang 

 boekoe banto", d. i.: „Zoo groot als een geleding van 

 banto". 



258C. P. radicans Retz.* Koendoc sela, 

 X\f. Min. T. I,.: Koempoet telor ikan. Mal.; 

 Socmbor, Mal. Meu. 



2587. P. sarmentosuruRoxb.' Djanggoct 



adam, ^lal.: Djanggoct ali, .Mal.: Koempoet 

 djauggoet adam, Mal.: Koemjioet djanggoct 

 ali. Mal.; Koempoet kelocboeng. Mal.; Room- 

 poet keroeboeng. Mal.: Koempoet tocngkat 

 ali. Mal. 



2588. P. trigonum Retz.* Djoekoet to- 

 to ngoan (zie 3U23), .Soend.; Roenipoi't kcloc- 

 boeug padi, .Mal.; Koempoet keroebocug 

 padi. Mal.; Totongoan, Soend. 



2589. P. uncinatum Raddi.* IiBrouan(zic 



2142), Jav. — Gebr.: Is een geschikt veevoeder. 



2589i?. P. sp. Emprit-empritan, O. Jav.; 

 Pri t-pritan, O. Jav. 



2590. Paranieria polyneura Hook.f.' Nat. 



fam. der ApOCynaceae. Akar sirapat, .Mal.; 

 .\kar serapit, .Mal.; Oerot si ra pil, .\tjch; 

 Serapat, Mal.; Serapit, Mal. — Klimplant. Gebr.: 

 .\ls men den stengel doorsnijdt, drui]it daaruit een 

 wit melksap, dat in bamboezen kokers verzameld wordt, 

 daarna verwarmd en gewasschcu, en in bollen of schijven 

 aan de markt gebracht als een min soort caoutcliouc. 



2591. Paramignya nionophylla Wight.' 



Nat. fam. der Rutaceae. .\kar luerlimaoe. 

 Mal. — Klimmende heester. 



2592. Paranephelium xestophyllum 



Miq.' Nat. faui. der SapindaceaO. Garoen- 

 t ;i u g. Bat., Minangk.; (ierocntang, .\tjeh. — 

 Boom. Gebr.: De stekelige vrucht wordt gebraden of 

 gekookt gegeten. 



2593. Parashorea (— Shorea*) lucida 

 Kurz. .Nai. fain. der Dipterocarpaceae. 



-Merauti hitaio, Mal. — Boom. 



