Salix — Sarcocephalus. 



321 



3022 - 3039. 



SO-2-2. S. tetrasperma Roxb.* var. ZoUin- 



geriana. A nja ii;;-;uij;ina. Mal. Batuv.; A nj aii g, 

 Jav.. Madocr.; Kadj oc a u jaiig, Mailoer; Kajoc an- 

 jaiig. Jav. MaJoiT. — Boom. (icbr.: De wortels en 

 ook de bladen dienen tot geneesmiddel; de laatste 

 meer bijzonder tegen ])ijiilijke watcrloozing, de eerste 

 in aftreksel legen koorts. 



3023. Salvia coccinea Juas.* Nat. lam. der 



Labiatae. Djoekoet totongoan, Soeud.; To- 

 t(ingi>aii (zie 2.")88), Soend. — Houtig kruid, de 

 scharlakenroode sali<'. Gebr.; \U sierplant gekweekt. 



3024. Salvinia elegans Hassk. Nat. fam. der 



Salviniaceae. Loc koet tjaj §), Soend. — Water- 

 plant, verwant aan vlotvaren. 



j) Ook .\zolla decoin])usita Zolk, en Lenma, zie 2014. 



3025. Samadera indica Gaertn.* Nat. fam. 



der Simarubaceae. Boe wah at i-ati.Mal. Amb.; 

 Gatep pahit§). Mal. Batav., Soend.; Sah a ngi, .Mf. 

 iliu. Ponos. — Boonibeester. Gebr.: De bittere zaden 

 en bast dienen als geneesmiddel. 

 §) Ook S. brevipetala SehelV* 



302G. Sambuciis javanica Eeinw.* Nat. 



fam. der Caprifoliaceae. Abeba, Bontb.; Boe- 

 boekoean §>. Soend.: Ki tambleg, Soend.: Tata- 

 maïkang, .\lf. .Min. T. B. — Heester, de Javaansebe 

 vlier. (Aldus wordt ook wel ten onrechte Eupatorium 

 aangeduid) De namen voor het geslacht Sambucus 

 (vlier) zijn : Elder, e., Snreau, fr., Holunder, d. 



i) Ook .lusticia .Vdhatoda L. (= Adhatoda Vasica 

 Nees.*). 



3027. Sandoricum indicum Cav.* Nat. fam. 

 der Meliaceae. Bak setoel, ,\tjeh ; Hasapi, 

 Bat.; K a s a p i . Daj . Ng. ; K a t j a p e, Madoer.; K a t j a p i§), 

 Soeud.; Katjapi monjet, Soend.; Santoel, Mal. 

 Batav.; Satoeloe, Makas.; Sentoel, Balin., Jav., 

 Mal., Soend.; Sentol, Madocr.; Setoel, Atjeh; Se- 

 toeng. Boeg.; S o en toe, Binian.; Wasoeöe, Alf. 

 Min. T. P. — llooge boom. Gebr.: Het hout dient 

 als timmerhout, voor planken en grof huisraad; de 

 vruchten worden gegeten ; de schors is in de inlandsche 

 geneeskunde in gebruik. 



4) Volgens Ridleï is ketjapi de Mal. naam van 

 Sandoricum radiatum King* en heet Sandoricum dasv- 

 ncuron Baill.* in die taal ketjapi hoetan. (Zie ook de 

 inl. namen bij 2831). 



302S Sanicula montana Reinw. (^ S. 

 europaea L.*). Nat. fam. der XJmbelliferae. 



Doelan? sou tak 4), Soend.; Soenipcl woewoe, 



O. Jav.:Süe ntloe k wel oet, Jav.;Toem ba r an idjo, 



O. JaT. — Krnid. „heelkruid". Sanicle, e., Heilknecke, d. 



«1 Ook Ilydrocotyle rotundifolia Roxb.* (zie 18.56). 



3029. Santalum album L.* Nat. fam. der 

 Santalaceae. Ai nitoe, Rotin., Soemba;Ai sa- 

 loen, Alf. Amb., IIar.:Ai saroen, .\lf. Amb., Har.; 

 Ail saloen, .\lf. N. Laoet, Sap.; .\ i 1 saroen, .\lf. 

 N. Laoet, Sap.; A t a, Endeh ; Daroe-daroc §), Mal.; 

 Derdaroe, Mal.; Dcwandaroe, Balin., Mal.; Haoe 

 meni, Tim.; K ad joe ata, Endeh ; K am e n i r, AVetar ; 

 .Mendaroe, Mal.; Si n d an a, Tid. Born.; T i n dan a, 

 Daj. Kat.; Tjandana, Balin., Boeg., Jav., Lamp., 

 Makas., Soend.; Tj an d a n i. Jav. Kr, D.;Tjandano, 

 Minangk.; Tjandhana, Madoer.; Tjendana, Mal.; 

 Tjenrana baoe. Boeg.; Tjindana, Lamp.; Tjin- 

 rana, Makas. Variëteiten (r) in Mal.: Tjen dana- 

 djanggi (met rood hout); Tj. koening (met geel 

 hout). In .Tav.: Tj. djcnggi of tj. djenggli. — 

 Boom, het sandelhout. Sandalwood, e., Santal blanc, 

 fr. Gebr.: Bekend als renkhout. Dit hout is ook voor 

 wapengevesten en krisseheeden gezocht. De grootste 

 handel in het hout wordt gedieven met China, alwaar 



het gebruik zich schijnt te bepalen tot oll'erstokjes voor 

 het branden vau wierook in de tem])els. Om het te 

 verkrijgen worden de boomen dicht bij den wortel 

 gekaj)! eu daarna van de buitenste witachtige geurlooze 

 houtdeelen (spint) ontdaan ; de lichter gekleurde soorten 

 zijn van jongere boomen afkomstig. O]) Soemba mag 

 de boom niet geveld worden, daar dit onheil zou 

 teweegbrengen, In het Maleisch noemt men ajer tjendana 

 het met fijngewreven sandelhout vermengde water, dat 

 na een begrafenis op het graf gegoten wordt; eu is 

 tjendana kering of „drong sandelhout" een scheldwoord, 

 waarmede iemand wordt aangeduid, die voor niets deugt. 

 In het Balineesch duidt nieu niet kelaoe tjandana bruin- 

 wit gevlekte kippen aan. Hier en daar strooit men 

 schraapsel van het hout op de oogleden vau een over- 

 ledene. De uit sandelhoutverkregen vluchtige olie is ook 

 in Europa belangrijk als geneesmiddel en parfum. 

 §) Eene Sapotacea (?). 



3030. Santiria fasciculata Beun.* (zie 3376). 



Nat. fam. der Burseraceae. Kedondong boe- 

 lan poetih, ^lal. — Boom. Gebr.: Het hout wordt 

 gebruikt bij den huisbouw, doch is niet duurzaam. 



3031.SapindusEarak D.C.(=Dittelasma 

 Barak Hook. f.*). Nat. lam. der Sapindaeeae. 



Bboengkaua lerek, Madoer.; Boewah saboeu, 

 Vuig. Mal.; De rog, Lamp.; Kelerek, O. Jav.; Le- 

 rak i), Jav., Mal.; I/erek, Madoer.; Pohon saboen, 

 Mal. Amb.; Rerak, Mal.; Rerek, Balin., Soend.; 

 Tampar boera. Bat.; Tand i ki j e, Minangk.; Tap ar 

 hoera, Bat. — Boom, de zeepuootboom. Gebr.: De 

 vruchten (zeepnoten) worden bij het wasschen als zeep 

 gebruikt, daar zich in 't vruchtvleeseh een stof (saponiue) 

 bevindt, die sterk schuimende in water oplost. De bast 

 dient tot zuivering van het hoofdhaar. 



§) Ook Phrynium Griffithii Bak.' en P. parvi- 

 florum Roxb.* 



3032. Sapium baccatum Roxb.* Nat. fam. 



der Euphorbiaeeae. Loedahi pel an doek. 

 Mal. — Boomheester. Gebr.: De bladen worden gebe- 

 zigd om dwergherten in een valstrik te lokken. 



3033. S. indicum Willd.* Goerah, Mal. — 

 Boom. Gelïr.: De vruchten worden gebruikt om visschen 

 te bedwelmen en zijn als toelja goerah bekend. Hout 

 wit, sponzig. 



3034. S. sebifarum. Roxb.* Kareumbi sa- 

 brang, Soend. — Boom. Gebr.: Uit China ingevoerd 

 en hier en daar gekweekt. 



3035. S. sp. Dawolang, Soend.; Rawan, Jav. — 

 Boom. Gebr.: Van bet hout maakt men gamhang'a. 



'iCiZii. Saprosma arboreiim BI.* Nat. fam. 



der Rubiaceae. Mem boel oh paja, Mal.; Mer- 

 boel oh paja (zie 1999), Mal. — Heester. 



3037 Saraca indica L.* Nat. fam. derLegu- 



minosae. Boenga de des e, Makas,; Kembang 

 dedes, Soend.; Soka, Jav.; Soka de des §), Jav. — 

 Lage boom. Gebr.: Om de geurige oranje bloemen veel 

 gekweekt. 



f) Ook Saraca declinata Miq.*; volgens sommigen 

 echter ziet de bijvoeging dedes o]) een soort met niet- 

 welriekende bloemen; enkele namen ziju ontleend aan 

 Ixora of Pavetta sp. 



3038. SarcanthuB secundus Griflf.* Nat. 



fam. der OrchidaCeae. Sa kat oei ar, Alal. 



3039. Sarcocephalus cordatus Miq.* Nat. 



fam. der Rubiaceae. Dj a bon (zie 2 Hl), Balin., 

 O. Jav., Soend.; G empol, .Tav., Mal. Batav.; Tjang- 

 koedoe lalaki, Soend. — Boom. Gebr.: Het hout 

 wordt benul voor lansstelen en handvatten van rijst- 

 mesjes; de vruchten zijn eeu inlandsch geneesmiddel. 



21 



