Taenltls — Tarrletla. 



334 



3290 - 3306. 



32'J(i. Taenitis blechnoides Sw.' Nat. afJ. , 



iliT Filices. l'akui' ha idc |i;il,Siiinil. - VaiTiisoort. 



3-'yl. TageteserectaL.* Nat.fani.ili'rCom- 



positae. Hui'iiïa talii aj aiii (/i(.-34(i(l),Mal.;l$of li- 

 ga taï 111 a n or, liucg.; <i UI- 111 i t i r, llaliii.; K (; lil ba ug | 

 tai aj aiii, Mal. Batav.; K i'iii ba lig tcinbi'lck, Jav.; ' 

 Ki'ui ker, Jav.; il as keni ker, Jav., M as kiiiitir, 

 Baliii.; Sciiikir §), Jav.; Talii ajaiii (zie 34(i0), j 

 Mal.; Teinblekan, O. Jav. — Kt'iijarig kruid, de j 

 „atVikaair', .M'rican luai'igolil, c. tagi-tc dressi-i-, grand 

 iM'illc't d'Iiidf, tv., gros.se Saiiinilliliiine. 'rdléiililiiirie, d. 

 (iebi-.: Wordt in tuinen gekweekt; de bloeiucu rieken 

 eenigszius naar kippedrek (tai ajain). 

 f) Ook Tagetes patiila I..* 



3292. Talauma Candollei BI.' Nat. fam. 



der Magnoliaceae. Lembong, Baliu.; Tjain- 

 paka gueudtik. Maduer S.; 'rjauijiaka gondok, 

 Balin.,Soend.;Tj eiu pak a goud ok, Jav., Mal.;'rjem- 

 paka kenibaug. O. Jav.; Tjuni])aka goendok, 

 Madoei'. S,; Toendjocug, Mal. Z. O. Bom.; 'I'ocnd- 

 j oe ng baoe. Mal. Z. O. Boni.; Toen d j oeug w augi, 

 Mal. Z. O. Born. -- Booinheester. (iebr.: De bloemen 

 zijn om den geur zeer gezoeht. 



3293. T. celebica Koord.* Lila i langk OW 



reiidai, .\lt'. Min. T. L,; Wasijan watoe, .\lt". Min. 



— Boom. (iebr.: Levert een goed bouwhout, inaar niet 

 zoo gezoeht als het echte ivasijan. 



3294. T. elegans Miq.* Üjalampraug, Jav.; 

 Djalastrnng, Soend.; Ki loengloein, Soend.; 

 No na leuweung. Soend. — Lage boom. Gebr.: Het 

 hout moet geschikt zijn voor luiishouw. 



3295. T. gigantifolia Miq.* Ba ui o, Miiuuigk. 

 Variëteiten; B. rimbo; B. sapik oeda ng; Ji. tan- 

 doeijk. - Boom. Gebr.: Het hout is o]) Sumatra's 

 westkust een der duurzaamste en meest gezochte hout- 

 soorten, en uitiuuutend geschikt voor stijlen, palen en 

 halken. Van de wortelbladen worden wel bakken voorde 

 goudnassching vervaardigd. Ook wordt er hars (damar) 

 uit dezen boom verkregen. 



329tj. T. mutabilis BI.* Lila i langkow, 

 Alf. Min. T. L.; Lila i langkow pocti, .\lf. Min. 

 T. L.; Tjampaka leuweung. Soend,: Tjeiupuka 

 oetau. Vuig. Mal.: Totolon, AM. Min. Ponos. — 

 Boom. Gebi.: Heeft geurige bloemen. 



3297. T. ovalis Miq.* Kajoe lewo, .\lf. Min. 

 T. P.: Pananaün, Alf. Min. T. L,; Pepeos, Alf. 

 Min. Bent., T. P.; Taiis, M(. Min. Tousaw., T. S.; 

 Tahas, .\lf. Min. T. B., T. L.; Tjempaka foeroe. 

 Mal. Men.; Tj emjiaka octan kasa r. Mal. Men. — 

 Boom. Gebr.: Het hout is voor balken en planken zeer 

 gezocht; het is gemakkelijk te bewerken en bestand 

 tegen vocht. 



3298. T. rubra Miq.* Madang taloen, Mi- 

 iiangk.; Madang tjanipagof), Minaugk. — Boom. 

 Gebr.: Van het hout worden de taboeeh of kokers ver- 

 vaardigd, welke bij de woningen van hoofden tot het 

 geven van seinen zijn opgehangen. 



«) Ook .Michelia montaua BI.* (zie 2298). 



3299. T. Rumphii BI.* Koe pan pokoer 

 wasi, .Ut'. C'er.: Tj em paka goeuoeng. Mal. Amb. 



— Boom. 



3300. T. Sp. O el o e, Alf. Min. Tousaw. — Boom. 



3301. Tamarindus indica L.* Nat. fam. der 



Leguminosae. .Vo( moli, Kisar; .\sam djao, 

 Miuangk.; Asain djawa. Mal.; Asain kamal. ïlal. 

 Baudj.; .Vsan djawa, Alf. .\nib.. Oei., Z. Cer, Tem.; 

 .\3em, Jav., Soend.; .\tjeni, Madoer.; Bage. Sas., 

 Socnibawa; Bak mei;, .\tjeh; Bboc ugka n a atjem, 

 Madoer.; Haseum, Soend.; Ilclagi, Sawoe; Kajoe 



asain. Mal.: Kanial, .Mal. Bandj.; Kamalagi, Kawi ; 

 Kamaroc, Soeinba ; Kcnefo, Tim.; Kioe, Tim.; 

 Lot i no 1 o dj a w a, Goront.; M age, Lio, Sika ; M ake, 

 Manggarai ; .Maiigge, Biinan.; .Mentjelaki, Mol.; 

 N aünge, Endeh; N i n i 1 oe, Uotiii.; Pi ngi k ama roe, 

 Süeinba; Poeöe make, Manggarai; Pokok asain 

 djawa. Mal.; Tamba, (ioiont.; Tangkal asem, 

 Soend.; Tangkal haseum, Soend.; Tjamba, Makas.; 

 Tjelagi, Balin.; Tjeiupa, Boeg.; Tjlagi, Balin.; 

 Tjoemalagi, Miiiaiigk.; Tobi, .Solor; Tobi kajo, 

 Solor; Tobi poekan, .Solor ; \V i t asem, Jav. Varië- 

 teit in Sawoe: Ilclagi wo me ngi. — Boom, de 

 tamarinde. Tainarind tree, e., tainarinier, fr. Gebr.: 

 Tropisch .-Vmerika is waarschijnlijk het vaderland van 

 dezi'ii sierlijken boom, maar tegenwoordig wordt hij 

 in geheel Ned. Üost.-Indie gekweekt, vooral op Java 

 langs de wegen. Het vruchtmoes en de jonge bladen 

 worden gegeten §), ook wel de zaden ; van het bruin- 

 zwarte kernhont maakt men soms wandelstokken en 

 kamwielen. Het roet, ontstaan door brandende takjes 

 tegen de jiunt van een mes te houden, dient wel als 

 tandenzwartsel. i)e houtskool wordt geroemd, en een papje 

 van gekueusde bladen zou heilzaam werken oj) wonden 

 en zweren. Oj» Madoei'a wordt de gerookte bast door 

 zwangere vrouwen in de plaats van anipo genuttigd. 

 Van iets, d.at onregelmatig ])laals heeft, zegt men in 

 het Javaansch : „Kogrog asem", d. i.: ,,.Vls het schudden 

 van een asein-boom", waarbij nn eens weinig en dan 

 weder veel vruchten afvallen ; en in diezelfde taal 

 heet het van iemand, die een ander verbittert : „Njem- 

 paloeki", d. i.: „Hij maakt (hem het leven) zuur als 

 ïjempaloek", dit laatste de naam der jonge vrucht. 

 Oude vrouwen, die zich ojschikkcn, worden in bet 

 Makasaai-sch aangeduid met : „.\leko lolo tjambaja", 

 (of Boeg.: „Madaoe lolowi tjeinpac"),d.i.: „De tamarinde- 

 boomcn krijgeu jonge blaadjes" ; terwijl van iemand, 

 die steeds geld opneemt en dus voortdurend achter- 

 uitgaat, in het Boegineesch gezegd wordt: „Riraoc 

 tjenipa", d. i.: „.-Vis het ware tot tamariude-boom ge- 

 maakt'', waarvan men gedurig bladen aftrekt. Een 

 donker vlekje o]i de sneb van een eenil, dat als geluk aau- 

 brengciul beschouwd wordt, heet in het Balineescb 

 batoeii tjlagi wegens de overeenkouist met een tania- 

 rinde-i)it. De oranjekleur van katten wordt naar die 

 van taniarindeblocsem iu het Javaansch wel lUs keni- 

 bang asem aangeduid. .\sem is de oplossing van het 

 Javaansehe raadsel : „Tja rasane, ija djenenge'', d. i.: 

 „I)e smaak is als de uaam", nl. zuur; dat men in 't 

 Bat,av. Mal. verkort teruggeeft door : „Rasanja namanja". 

 §) Het van de pitten ontdane en tot ballen gekneede 

 moes heet in den drogerijhandel op Java asem kawak. 



3302. Taraktogenos Blumei Hassk.* Nat. 



fam. der Bixaceao. K a u d ;v r 1 o e t n <■ n g. Smnd. — 

 Lage boom. Gebr.: De zadeu dienen somwijlen lot be- 

 dwelming van visschen. 



3303. Tarenna laxiflora K.etV.' Nat.fam. 



derRubiaceae. Boengboelan peut ja ng, Soend. 



— Lage butim. 



3304. T. incerta K. efV. Ki tjang-koedoe, 

 Soend.; Koedon, Jav. — Boom. fiebr.: Het hout hier 

 en daar bij huisbouw. 



330."). Tarrietia javanica BI.* Nat. fam. der 



SterCUliaceae. Galoempit. Soend.; Ki ma- 

 noek, .Soend. — lluuge boom. (iebr.: Het donkerbruine 

 hout is geschikt voor huisbouw. 



330<>. T. Riedeliana Oliver.'?) Doengoe, 



.\lf. Min. Pouos.; Kajoe i lawauau riiitek, .\lf. 

 Min. T.L.; Kelengan, Alf. Min. T.L.; Kolokapan, 

 Alf. Min. Bent. — Boom. Gebr: Het hout is iu gebruik 

 voor huisbouw en voor prauwen. 



<) Ook Heritiera litloralis Ait.* ^zie 1783). 



