Tarrletia — Tetracera. 



385 



3307 ~ 3322. 



3307. T. simplicifoliaMast.' Mcnibajocr, 

 Mal.; MiM'baj oc 1-, .Mul.; S i k oi' k i' 1 op wang, Mal.; 

 Teraliii, Mal. — Boom. (ii'l)r.: lli't hovit is gt'Sfhikt 

 Vüur tlekplaukcii vuu vaiu'luii^i'ü, eii lUt'iit ook tot 

 huiselijk gebruik. 



3308. T. siimatranaMiq.* Ki p o 1 e n g, Socud. 

 Iloogf büuiii. (iilir.: lilt hout woiilt voor prauHcn en 

 karren wielen «feijezigil. 



3309. Tectona grandiS L.f.* X;it. fan\. der 

 Verbenaceae. Bajaug djuli, .Makas.; Djati, 

 Boeg., .lav. .\g,, Makus., Mal., Soeiid.; Djatoe, Atjeh; 

 Djutüi, .\ljeh: Djatos, Jav. Kr.; Djhate, Madoer.; 

 Kajoe teges, Balin.; .Sati, Xias. Varieteit<'u in Jav.: 

 Djati doreng; 1). gembeljD. ka poer; ü.kejong; 

 D. kembang; D. lenga; D. ri; I). soengoe; D. 

 w croct. In Boeg.: Dj. tauroe; Dj. telo. In Makas.: 

 Djati bajawo; Dj. tauroe. lu Soend: Ü. kapas; 

 D. Icutik; D. minjak; D. tjoetjoek. — Boom, 

 de teak- of djatiboom ; oudtijds wel als „Indisehe 

 eik"(!) aangeduid. Teak tree, e., teek, fr., Teakbaum, 

 d. Gebr.: Het welbekende hout („Java-tcak") is duur- 

 zaam, fraai en sterk en uitncnieml gesehikt voor 

 hiiisbouw eu meubels ; ook vervaardigt nicn hiervan 

 lic op Java als gamparan bekende klompen. Waar 

 het boschtoezieht hieraan minder streug de hand 

 houdt, maakt de Javaan de omwandiug zijner woning 

 i)f van een tijdelijk optrekje gaarne van de sehors. 

 Door stamping verkrijgt men uit de jonge bladen een 

 bruinroode kleurstof, welke in Middeu-Java wel dient 

 tot het verven vau vleehtmateriaal (Pandanus-, Tvpha- 

 üf Corjidia-bladvezels na menging metgambir; en ook 

 van meubels, alvorens ze te politoeren. In hel Javaanseh 

 heeft men een spreekwijze : „Djati kasloesoeban loejoeug" 

 d.i.: „Djati-hout wordt verdrongen door arèu-liout" ; 

 waarmede men wil te kennen geven, dat goede mensehen 

 bevriend worden met sleehte. In het Soendaasch zegt 

 men: „Boeroek-boeroek papan djati", d.i.: „\'errot als 

 een plank van djati-hout", die van buiten vermolmd 

 maar van biniu-n nog gaaf is; onr aan te duiden, dat 

 de stem des bloeds zieh niet laat smoren of een minder 

 goedgezinde broeder of zuster toch een verwant blijft. 

 Dat op Java lieden van goede afkomst wel met den 

 djati-boom worden vergeleken, blijkt ook uit de bij 

 Kieinus eommunis (29S1) opgegeven spreekwijze. 



3310. Telanthera strigosa Moq.* Nat. fam. 



der Amarantaceae. D a n d a n g g e n d i s, Jav. Kr.; 

 Dandang goela, Jav. Xg. — Kruid. Gebr.: De 

 bladen worden op Java, gemengd met zwartsel van 

 gesmolten was en olie, gebezigd tot kleefzalf op het 

 voorhoofd van hofdanseressen. 



3311. Tephrosia Hookeriana W.etA.*j) 



N'at. fam. der Leguminosae. Boe we baitjoe. 

 Boeg.; Boe we reni. Boeg: Katjang boeloe§). 

 Mal.; T lbo wang tjadi, Makas. — Kruid. 

 if) Ook Phaseolus sp. 



3312. TerminaliaBeIlericaIloxb.*5) Nat. 



fam. der Combretaceae. Djalia. Balin., Jav.; 

 Djaha kebo, Jav.; Djaha keling, Jav.; Djaha 

 lakct, Balin.; Djaha lawe, Jav.; Djaha sapi, 

 Jav.; Djaho, Lamp.; Djalaket, Balin.; Djalawe, 

 Jav.; Djhaii, Madoer.; Djhalabi, Madoer.; I.eka 

 sela, .\lf. Min. T. L.; .\Iadja lawai, .Mal.; .Mand- 

 jalawai. Mal.; Mendjalawai, Mal. — Boom, de 

 myrobalaan. Gebr.: Van de looistofrijke steenvruchtjes 

 wordt een soort inkt bereid en een zwartsel om de 

 tanden, vleehtmateriaal en leder zwart te maken. Tot 

 het laatste doel worden de koehuiden een dag in versch 

 water en tien dagen in kalkwati-r geweekt; de haren 

 worden er dan afgeschrapt, de huid nog een dag in 

 vci-sch water gelegd en met een mes goed gelijk ge- 



nuiakt. Twintig katies djaha en een katie aluin, goed 

 dooreengemengd, zijn voldoende voor d(' bereiding van 

 honderd huiden. Dit mengsel wordt op de huiden goed 

 ingewreven en als er nog onetVenheden aan de vleesch- 

 zijde voorkomen, worden die met een mes weggemaakt, 

 waarna de huid uitgespannen eu in den wind gedroogd 

 wordt. Bovendien dienen die vruehtjes (oudtijds : „myro- 

 balanae belerieae") veelviddig tot geneeskundig gebruik. 

 5) Vele der hier vermelde namen gelden voor 

 variëteiten, waarvan op Java var. la\irinoides (larke 

 het meest schijnt voor te komen. 



3313. T. Catappa L.* .\lapaug. Boeg.; Be- 

 owa, Enggauo; Diakwe, Alt'. W. (.'er.; Doeiupa- 

 jang, Alf. Min. Pouos.; Geutapang, .Vtjeh ; llata- 

 pang. Bat.; Kalis, N, Guin. -1 R.; Kanaoengang, 

 Alakas.; Kat ap aug, Balin., Jav., Madoei'., Makas., Mal. 

 Amb., Soend.; Katapiëug, Minangk.; Ketapang, 

 Atjeh, Jav., Mal.; Ketapas, Mal. Tim.; Kila oeloe, 

 Enggano; Kris, N. Guin. Noemf.; Lisa, Alf. Boer.; 

 Loempojaug, Alf. Jlin. Pouos.; Ngoesoe, Tern.; 

 Noesoe, Mal. Mol.; Pohon talioe, Banda; Sadiua, 

 Alf. W. Cer.; Salisa, Alf. Oei., Z. Cer.; Sarisa, Alf. 

 Oei., Z. Cer.; Talioe, Banda; ïalisei, Alf. Min. 

 T. B., T. L., T. P., T. S.; Tarisei, Alf. Min. Bant. 

 Variëteiten in Soend.: Katapang be ureum; K. 

 bod as; K. gede. la Minangk.: Katap i e ug ba toe; 

 K. r i m bo. In Mal. Mol.: Noesoe pante;N. petje. 

 In Mal. .\mb.: Katapang pante; K. petje; K. 

 oetan. — Boom, de z.g. „amandelboom" (zie 602). 

 ludian almond, e., badamier, fr., Catappenbaum, d. 

 Gebr.: De zaden worden gegeten. Van enkele variëteiten 

 schijnt het hout wel gebruikt te worden. 



33U. T. javanica Miq.* Kloempit, Jav.; 

 Klomp rit, Jav. — Boom. (ïebr.: De zaden worden 

 soms gegeten. 



3315. T. phellocarpa King.* Empclam 



babi. Mal.; Mempelam babi, ilal. — Boom. 



331fi. T. sumatrana Miq.* Ketapang ta- 



laug, Midd. Sum. — Boom. 



3317. T. sp. Kanalo, .Vlf. Min. Tonsaw.; Toe- 

 moengkoi, Alf. Min. T. P. — Boom. Gebr.: Het 

 hout wordt wel bij huisbouw gebezigd, maar is niet 

 duurzaam. 



3318. Ternstroemia bancana Miq.* Nat. 

 fam. der Ternstroemiaceae. Merkoelai, Mal.; 

 Merkoeli, Mal. — Booniheester. 



3319. T. loquiam 'Villar. Kcng (zie 2771), 

 Alf. Min. Bent. — Boom. 



3320. T. macrocarpa Scheff. (^ T. pe- 



nangiana Choisy*). N a n g - p e n a n g a n, Madoer. 

 — Hooge boom. Gebr.: Volgens sommigen is het hout 

 sterk eu duurzaam. 



3321. Tetracera Assa D;C.* Nat. fam. der 



Dilleniaceae. Akar niempelas(zie 1102), Mal.; 

 .\.reuj ki asahan, Soend.; Emjiclas akar. Mal.; 

 ^I em pclas akar, Mal.; Patj i ri, Boeg.; Tal i bas at. 

 Mal. .^mb. — Klimplaut. Gebr.: De ruwe bladen dienen 

 tot gladsehuren, en de stengels soms als bindmatcriaal. 

 De wortel wordt wel op etterende wonden gelegd. 



3322. T. hebecarpa Boerl.* Akar mem- 



pelas hari betiua, .Mal.; .\kar mempelas poe- 

 tih, Mal.; .\kar mempelas tikoes. Mal.; Areuj 

 ki asahan lalaki, Soend.; E m pelas hari bet i na. 

 Mal.; Empelas poetih, .Mal ; Empelas tikoes. 

 Mal.; Mempelas hari betina. Mal.; .Mempelas 

 poetih. Mal.; Mem pelas t ikoes. Mal. — Klim])lant. 

 Gebr.: De stengels dienen wel als bindmiddel, de bladen 

 om glad te schuren. 



