Zlnglber — Zoysla. 



347 



3557 - 3563. 



Laija, Maka$.; Lali, N. Guiu. 4 K.; Lea, Siku; Ma, 

 Alf. Min. Bent., T. B., T. I,., Tonsaw., Rotin., Sangi, 

 Wetar; Lolai, Babar; Lolol, Babar; Mc hel ito, 

 Goront.; Xlojoenian, .\lf. Miu. Poiius.; Najel, ïini.; 

 Pcge, Bat., Lucboe; Pemedas, Koctei; Pcse, Boeg.; 

 Pipakan, Mal. Baudj.; Poesoe, Alf. .\sil., Z. C'er.; 

 Rcja, Binian.; Rija, Alf. Min. Bant.; Seilep, Alf. 

 Min. T. S.; .Schi, Alf. Ainb., Har., Hila, Z. ('er.; 

 Sehil, Alf. N. Laoct, Sap.; .Sekoe, Alf. W . Cer.; 

 Sercp, Alf. -Min. T. S.; Si pad as, Siini. W . K.; Si- 

 pad e h, Minangk.; Sipode, Bat.; S i podeh, Miuaugk.; 

 Siwi, X\(. BoiT,; Tjipakan, Balin. Kr. Variëteiten 

 in Mal.: .\. 1 i j a b a r a of h a 1 i j a b a r a (de roode soort). 

 In Alf. Min. T. P.: Keriit koelo; K. raindang. 

 In Makas.: Luija roiuang of 1. taoe. In Alf. Min. 

 Bent.: Lia mahamoe; L. mavvoero. In Boeg.: 

 Pese ale of p. taoe. In A\{. Miu. Bant.: Rija ina- 

 hendeng; R. niabida. In Alf. Min. I*ono3.; Mojoe- 

 inan mopoeha; M. mowoero. In Balin. Senib.: 

 Djae pait. In Soend.; Djahc pait. In .Vlf. Min. 

 T. B.: Lia koelo; L. rangdang. In Alf. Min. T. 

 L.: Lia poeti; L. niea. In .\lf. Min. Tonsaw.: Lia 

 lueha; L. moboedo. In. Alf. JUn. T. S.: Sedcp 

 l)oeti; S. roendang. In Mal. Men.: Goraka nic- 

 rah; G. poetih. — Kruid, de gember. Ginger, e., 

 gingenibre, fr., Ingwer, d. Gebr.: Nagenoeg overal 

 gekweekt ; nergens in het wild voorkomende. De wortel- 

 .stok heet in menig deel van dcu .\rchipel dengene 

 te besehermcn, die dezen in eenig kleedingstuk bij 

 zieh draagt, tegen betoovering of uadeeligen invloed van 

 kwade geesten, wat men aan den geur toeschrijft; in 

 afkooksel wordt gembei'wortel inwendig gegeven tegen 

 buikpijn en lijugeraijit als pap tegen hoofdpijn. In Boeroe 

 heet een stukje van dezen wortel het krachtigste middel 

 tot opwekking van genegenheid ; men begraaft het op 

 plaatsen, waar de man of vrouw gewoon is te loopen 

 en, als de betrokkene hierop Irapt, gevoelt hij of zij 

 zieh onweerstaanbaar aangetrokken tot den persoon, die 

 dit middel aauwe[idde. Voor het eiland Soemba wordt 

 aangeteekend, dat in de beucdenlandeu geen gember 

 mag geplant worden, daar er anders overstrooming 

 lou volgen. In Zuid-Celebes begraaft men boven het 

 hoofd van een afgestorvene, even boven den grond, 

 een stukje gemberwortel en laat dit drie dagen liggen 

 om het daarna op te eten ; dit geschiedt met de bedoe- 

 ling aldus de betrekking tussehen den doode en zijn 

 nagelaten verwanten te verbreken en derwijze de laatsteu 

 te behoeden voor ontijdige verontrusting. „Gember- 

 wortel" is de oplossing van het Boegineesehe raadsel : 

 „Taboe masoelekae rilona", d. i.: „Spijs, die zich als 

 het ware in de aarde met de bcenen kruist". In het 

 Balineesch zegt men vau kronigegroeide beenen : „Boeka 

 impangan djae", d. i.: „.\Ls de wortelstok van gember". 



3557. Z. Zerumbet EOSC* Bangalai, Daj. 

 '/.. o. Bom.; Bange Ie i, .Vlf. Min. T. L.; Bange rei. 



Alf. Min. Bant.; Bauggoelaë (zie 2298), Bimau.; 

 Bauglaj, Alf. Miu. T. L.; Bengle, .Tav.; Boeuglai, 

 Mal.; Boengle, Bal. Mand.; Boerle, Bat, Mand.; 

 Kekoenirau, Alf. Min. T. L.; Mauglai, Alf. Min. 

 Bent.; Jlangoelai, Alf. Min. Bent.; M oegle, Atjeh ; 

 Pae-pae, .Makas.; Pand hijang, Madoer.; 1'anglaj, 

 Soend.; Wagclei, Alf. Min. T. 1'.; Wan ge lei, Alf. 

 Min. T. L.; Woeugli, Balin. — Kruid. (Jebr.: De 

 fijngekauwde wortelstok wordt tegen de deur, in de 

 vier hoeken en tegen den zolder gespuwd om, als er 

 een zieke in huis is, de kwade geesten buiten te houden. 

 In de Minahasa wordt de wortelstok als thee gezet 

 en dit aftreksel gedronkeu tegen lichaamszwakte en 

 buikziekten. 



3558. Zizyphus calophylla Wall.* Nat. 



fam. der Rhamnaceae. Akar d jam boe kela- 

 war. Mal.; .Vkar koekoe lang betina. Mal.; 

 Akar koekoe lang rimba. Mal.; Akar oenak. 

 Mal.; Dawai-dawai, Mal.; Dedawai, Mal.; Koe- 

 koe lang betina. Mal.; Kockoe lang rimba. 

 Mal. — Klimmende heester. Gebr.: De vruchten worden 

 gegeten. 



3559. Z. Jujuba Lam.* Bid ara. Boeg., Ma- 

 kas., Mal., Soend.; Bidara tjina, Mal.; Bidaro 

 (zie 3539), Minangk.; Boekol, Madoer.; Dara, Jav.; 

 Kaboeka, Tim.; Kisau, Tim.; Kok, Rotin.; Kom, 

 .Mal. Tim.; Lawarang, Makas.; La war eng. Boeg.; 

 Loewarang, Makas.; Po hou kom. Mal. Tim.; 

 Rangga, Binian.; Widara, Jav., Mal., Soeud. — 

 Lage boom, de „jujubenbooni". Jujubier, fr. Gebr.: 

 De vruchten worden gegeten, üp Madoera logt men 

 de tijngekorveu bladen met afschraapsel van sandelhout 

 in het kleed, waarin men hel lijk wikkelt. 



3560. Z. Oenoplia Mill.* Akar koekoc ba- 

 lam. Mal.; Akar koekoe lang (zie 2946), Mal.; 

 .\kar koekoe toep ai, Mal.; Baudil, Jav.; Koe- 

 koe balam. Mal.; Koekoe lang (zie 2946), Mal.; 

 Koekoe toepai. Mal. — Klimmende heester. 



3561. Z. quinquenerviaMiq. Akar toepai. 



Mal.; .\reuj koekoe heulaug, Soend.; Koekoc 

 hen lang, Soeud. — Klimmende heester. Gebr.: Met 

 de bladen worden in enkele streken lijkeu gewasscheu. 



3562. Z. rufula Miq. (= Z. Oenoplia 



Mill.'). .\ re uj koe koe heulaug gede $1, Soend.; 

 Bidara 1 en tik, Soend.; Dj har i boek, Madoer.; 

 Koekoe heulaug gede$), Soend. — Klimmende 

 heester. Gebr.: De vruchtjes zijn eetbaar. 



f) Ook Z. Horslieldii Miq. (= Z. rugosa Lam.*). 



3563. Zoysia piingensWilld.* Nat. fam. der 

 Gramineae. Djoekuet hedjo(?), Soend.; Doe- 

 hoet rija-rija, Bat.; Kija-rija, Bat. — Kruid. 

 Gebr.: Dit gras wordt in de Bataklanden als zegeteeken 

 in het haar gedragen. 



