19 



licht herkenbaar zijn. Vooraan is de crista nog met de trabekels 

 verbonden ; achter den nervus oculomotorius is dit twijfelachtig, 

 omdat èn het kraakbeen nog zoo jong is, èn zij zelf slechts 

 gedeeltelijk van terzijde gezien wordt; tusschen haar en den 

 processus ascendens is het weefsel zeker nog niet kraakbeenig. 

 Evenmin bij een larve van 21 mM., wel bij die van 22 mM. ; 

 de verbindingscellen zijn al flink gekleurd, zooals bij een gehal- 

 veerde larve van deze grootte duidelijk blijkt. De chorda wordt 

 op haar vrijen loop door den schedel van lieverlede een weinig 

 smaller en eindigt zuiver afgerond, ongeveer tegenover den processus 

 ascendens. De punt is over een korten afstand kraakbeenig, reeds 

 bij de larven van 19 mM. Bij deze is de intercellulaire stof nog 

 gering. De cellen zien er eenigszins blazig uit, zijn iets grooter 

 dan de cellen van het overige kraakbeen, maar veel kleiner dan 

 die van de chorda ; bij eene van 20 mM. bestaat er echter reeds 

 geen onderscheid meer tusschen haar en de andere kraakbeencellen 

 of die, welke in de chorda ontstaan tusschen de basis der occipitaal- 

 bogen, in het tuberculum interglenoidale. Bij oudere larven reikt de 

 chorda niet meer zoo ver rostraal als bij de jongere ; bij de verst 

 ontwikkelde van 25 mM. eindigt ze tegenover het foramen nervi 

 palatini, maar de punt blijft ten naaste bij over denzelfden afstand 

 kraakbeenig. Dat dit het gevolg is van een verkorting der chorda 

 zelf en niet van een uitgroeien der omringende deelen in rostrale 

 richting, blijkt uit rechtstreeksche meting, want van den occipitaal- 

 boog af gerekend, is de lengte der chorda bij een larve van 

 20 mM. 30 fA, grooter dan bij een larve van 25 mM. 



Terloops wil ik er met een enkel woord op wijzen, dat wij hier 

 in de chordapunt toch zeker te doen hebben met kraakbeen, dat 

 in zijn bestaan onafhankelijk is van reeds aanwezig kraakbeen : voor 

 het autochthone karakter van het chordakraakbeen der Urodela een 

 alleszins krachtig bewijs. 



LITTERATUUR-OVERZICHT. 



De eerste, die het chondrocranium van Molge en Siredon onder- 

 zocht naar een methode, welke tot nu toe als vertrouwbaar 

 ondersteld kon worden, was Stöhr (1879). Na hem is het vóór 

 Ambly stoma nog nagegaan door Winslow (1898), wiens bevin- 

 dingen, althans voor de jongere stadiën, niet noemenswaard van 



