52 



meer wijl we mogen aannemen, dat in de modellen van Fuchs 

 vooral in I en III het kraakbeen van het operculum wat te ruim 

 gerekend is. Immers hij voegt er zelf bij, dat hij, hoewel met 

 een bijzondere methode ter kleuring van het kraakbeen werkend, 

 de grenzen tusschen kraakbeen en chondroblastem niet zoo scherp 

 kon onderscheiden als hij wenschte : „Es ist also die in dem 

 Modell zwischen beiden dargestellte Grenze nicht rein real, sondern 

 tragt einen subjektiven Faktor an sich" (bl. lo). Met uitzon- 

 dering van den voorrand, welke niet door kraakbeenresorptie 

 ontstaat en den tijdsvoorrang van den caudalen boven den medialen 

 rand, geldt voor de definitieve fenestra vestibuli bij Molge het- 

 zelfde als voor die van Salamandra : „Die Rander des ovalen 

 Fensters werden also auf folgende Weise gebildet. Der laterale, 

 unmittelbar unter dem hinteren Abschnitt des aüsseren Bogen- 

 ganges gelegene Rand bleibt von vornherein von der Verknorpe- 

 lung ausgespart ; im Anschluss daran entsteht dann zunachst der 

 kraniale (vordere, orale), darauf der mediale und schliesslich der 

 caudale Rand und zwar durch Rückbildung des Knorpels" (bl. 12). 

 Vergelijkt men de door mij gegeven beschrijving over het ontstaan 

 van het operculum bij Molge met het model, door G a u p p ver- 

 vaardigd van een larve van 20 mM. {1905, fig, 350, bl. 695), dan 

 komt men aanstonds tot het besluit, dat hij eigenlijk hetzelfde 

 waargenomen heeft. Alleen geldt ook hier, evenals bij het model van 

 Fuchs, dat de fenestra te klein is, hetgeen ik eveneens toeschrijf 

 aan de onscherpe grens tusschen kraakbeenig en niet-kraakbeenig 

 weefsel. Ook de plaats stemt volkomen overeen met die bij mijn 

 praeparaten. Des te meer verwondert het, dat G a u p p over dit 

 verschil met de waarnemingen van Stöhr niet spreekt. Deze laat 

 het operculum ontstaan uit den voorrand van de fenestra en steunt 

 hierbij vooral op een drietal doorsneden en een hiernaar vervaardigd 

 model. Op de juistheid van geen enkele dezer heb ik iets aan te 

 merken ; ik vind dezelfde beelden in doorsneden van larven van 

 18 en 20 mM. van Molge vulgaris en ook zeer duidelijk in een toto- 

 prae paraat van een larve van 32 mM. van Molge cristata, maar 

 het besluit, dat Stöhr hieruit trekt, als zou dit het begin zijn van 

 het operculum, kan ik niet aanvaarden. Deze kleine uitwas, tusschen 

 de arteria carotis en vena jugularis, heeft met de vorming van het 

 operculum niets te maken. Met een geringe verandering kan ik 

 hier Stöhr's woorden over Semmer op hem zelf toepassen : 



