54 



elkaar. Bij een Molge vulgaris, onmiddellijk na de metamorphose, 

 is die afstand 750^. Toch kunnen wij Stöhr's waarnemingen 

 tamelijk wel met de onze overeenbrengen. Immers, wanneer we, 

 onmiddellijk nadat hij zijn model beschreven heeft, lezen : „Bei 

 Triton cristatus, sowohl wie bei Triton taeniatus, bleibt der Fortsatz 

 nicht lange mit dem knorpeligen Fensterrahmen in knorpeliger 

 Verbindung; ehe er noch eine besondere Grosse erreicht, schnürt 

 er sich von seinem Mutterboden ab und stellt nun ein freies, auf 

 der Fenestra ovalis aufliegendes Knorpelplattchen dar, das Oper- 

 culum" (1879, bl' 28), dan kunnen we maar moeilijk het vermoeden 

 onderdrukken, dat S t ö h r deze afsnoering van den voorrand eigenlijk 

 niet waargenomen heeft, vooral als we denken aan de plaats van 

 het operculum bij oudere larven. Ook door het volgende wordt 

 dit bevestigd. Bij Siredon vindt hij eenzelfde ontwikkeling, maar 

 de kraakbeenige verbinding blijft langer bestaan. „Auf die Unter- 

 „schiede (bij Siredon en Triton) habe ich schon oben aufmerksam 

 gemacht; ich muss jedoch hier beifügen, dass in einzelnen Fallen, 

 auch bei Triton, das Operculum langere Zeit mit dem Fensterrahmen 

 in knorpliger Verbindung zu bleiben scheint. So besitze ich z. B. 

 eine Schnittserie des Kopfes einer "^^^^ mm langen Larve von Triton 

 cristatus, auf welcher das Operculum nicht nur vorn, s onder n 

 sogar auch median mit dem Fensterrahmen knorplig 

 zusammenhangt"* (1879, bl. 31). Dit laatste se h ij nt niet „in 

 einzelnen Fallen" aldus te zijn, maar is, zoowel bij Molge cristata 

 als Molge vulgaris, steeds het geval, voordat het operculum geheel vrij 

 is. — Voor de verbinding met den voorrand weet ik geen verklaring. 



Bij Amblystoma ontstaat het operculum volgens Winslow zelf- 

 standig : „The stapes, which arises from a separate centre of chondri- 

 fication, occupies the anterior end of the fenestra" (1898, bl. 154). 

 Volgens Witebsky eveneens bij Siredon: „Das Operculum entsteht 

 also nach dem oben Auseinandergesetzten in der Fenestra ovalis 

 auf einer kernreichen Membran, ohne mit dem Umfang des knor- 

 peligen Fensterrahmens an irgend einer Stelle in direkten Zusammen- 

 hang zu treten" (1896, bl. 24). Mijn eigen praeparaten laten het 

 onbeslist, maar toch ben ik niet geneigd de uitkomst dezer 

 onderzoekers te aanvaarden, tenzij voor zooverre het betrekking 

 heeft op het plaatje, dat ik vooraan in de fenestra vind. 



Zooals ik reeds aangaf, alles wijst er op, dat ook bij Siredon 

 het operculum uit den bodem der oorkapsel gesneden wordt. Wat 



