83 



palatoquadratum zich scherp afteekent op den dunnen oorkapsel- 

 bodem ; doorsneden van larven van Molge vulgaris van i8 en 

 20 mM. leeren echter hetzelfde. Zeer duidelijk waarneembaar 

 bij kleuring met methyleenblauw, ziet men het ook zonder veel 

 moeite — eenmaal hierop verdacht — in doorsneden, gekleurd 

 met haematoxyline en eosine. De scheiding bestaat uit een bind- 

 vveefselvliesje (perichondrium wellicht?), in welks breedte slechts 

 één kern ligt; op enkele plaatsen bevinden er zich echter twee. 

 Beide processus worden van elkaar gescheiden door de arteria carotis 

 externa, die zich even vóór de openingen van den nervus palatinus en 

 hyomandibularis van de arteria carotis communis afsplitst en tusschen 

 de processus door, langs den onderkant van het palatoquadratum de 

 orbita binnentreedt. Door de betrekkelijke grootte dezer bloedvaten 

 zijn ze bij Molge cristata-\2.x\QXi aan de bloedlichaampjes zeer ge- 

 makkelijk te herkennen en te volgen. In tegenstelling met de vorige 

 zet de processus, die van de crista uit het ganglion trigemini over- 

 brugt, zich kraakbeenig voort in de oorkapsel. De vraag, wanneer 

 deze aangelegd wordt, beantwoorden mijn praeparaten niet; bij de 

 larve van 14 mM. is hij een kleine, kegelvormige uitwas, ontstaan 

 uit het hoogste punt van de crista, waar de processus ascendens 

 in haar overgaat, zoodat het zelfs den schijn heeft, dat de eerst- 

 genoemde processus bij oudere larven niet behoort bij de crista, maar 

 bij dezen laatste; bij larven van 17 mM. is hij reeds klaar, hoewel de 

 kraakbeenige verbinding met de oorkapsel dan nog een twijfelachtig 

 feit is; bij larven van 20 mM. zijn oorkapsel en hij een geheel. 

 Het allereerste optreden van den processus pterygoideus heb ik 

 niet kunnen waarnemen, maar uit hetgeen mijn praeparaten te zien 

 geven, volgt zonder eenigen twijfel, dat dit gebeurt tijdens de 

 metamorphose. Bij een larve op het einde ervan — uitwendige 

 kreuwen nog niet geheel verdwenen — vind ik hem als een kort 

 rolrond staafje, dat met het palatoquadratum niet kraakbeenig 

 samenhangt. Een onmiddellijk hieraan voorafgaand stadium vertoont 

 ook niet de geringste aanduiding van zijn ontstaan. Verdere onder- 

 zoekingen heb ik niet ingesteld. Bij alle dieren, hetzij volwassen of 

 niet, Molge vulgaris of cristata, welke na de metamorphose onder- 

 zocht werden, is hij in denzelfden vorm aanwezig, doch reikt lateraal- 

 waarts omgebogen tamelijk ver naar voren bij volwassen dieren. 

 De benedenwaartsche bocht komt zeer veel overeen met die tusschen 

 onderkaak en palatoquadratum, maar ze is minder scherp. Ook 



