113 



onderzoek en de praeparatie niet lastiger dan bij Molge. Geen der 

 jonge exemplaren vertoonde den zelfstandigen aanleg van het 

 palatoquadratum. Zoowel door de commissura quadrato-cranialis 

 anterior als door den processus ascendens was dit met de trabekels 

 verbonden, terwijl ook de processus muscularis reeds ontwikkeld 

 was. De trabekels zelf stonden echter noch door het planum inter- 

 nasale, noch door het ongepaarde planum trabeculare met elkaar 

 in verbinding. Daar het Meckel's kraakbeen, de supra- en infra- 

 rostralia reeds in hun geheel kraakbeenig zijn, kan ik over den al 

 of niet zelfstandigen aanleg van elk dezer geen uitspraak doen. 

 De infrarostralia zijn door een uiterst dun, pas gevormd laagje 

 kraakbeen met elkaar vereenigd, terwijl tusschen de suprarostralia 

 nog een breede ruimte open is. Aan de oorkapsel valt nog geen 

 kraakbeenvorming waar te nemen. Een beeld van dezen toestand 

 geeft fig. 4. 



TRABECULAE. 



Deze buigen bij het jongste stadium, dat onderzocht werd, 

 rostraal van de commissura quadrato-cranialis anterior nog slechts 

 weinig naar binnen. Een gevolg hiervan is, dat de fenestra basi- 

 cranialis anterior een meer rechthoekigen vorm bezit, zooals in 

 den regel bij alle oudere larven het geval is (fig. 5). De toegespitste 

 vorm in het afgebeelde dier is derhalve slechts een toevalligheid, 

 welke nochtans bij andere eveneens voorkomt. Van de twee binnen- 

 waarts gebogen krommingen der trabekels uit, vormt zich het planum 

 internasale ^), meestal gelijktijdig met het tot stand komen van het 

 ongepaarde planum trabeculare. Soms duurt het geruimen tijd, eer 

 het voorste gedeelte der chorda verdrongen wordt. In scherpe 

 tegenstelling hiermee staat Rana esculenta. Men vindt bijna geen 

 stadium zoo klein, of de chordapunt is in kraakbeen veranderd en 

 in haar voorste gedeelte dorsaal teruggeweken voor het zich ont- 

 wikkelend kraakbeen ; zoo b.v. reeds bij larven van 7 mM. ; nog niet 



i) Misschien was het beter — ook omdat het verbindend kraakbeen zoo scherp 

 onderscheiden is van dat der trabekels zelf — te spreken van planum intertra- 

 beculare. Ik heb echter dezen reeds vroeger gebruikten term niet opnieuw 

 willen invoeren, wijl ook Gaupp de uitdrukking: planum internasale heeft 

 overgenomen. 



8 



